وقتی به تاریخ غرب آمریکا و مهاجرتهای غربی فکر میکنید، احتمالاً اولین تصاویری که به ذهنتان میآید، واگنهای پوشیده شدهای هستند که در مسیر اورگن سفر کردند. این نوع از واگنها که به نام پری اسکونر (Prairie Schooner) شناخته میشوند، توسط اسبها یا گاوها کشیده میشدند و دارای سقف کانواس ویژهای بودند که در قرن ۱۹ رایج شد. اما واگنها در واقع تاریخ طولانیتری دارند. بهعنوان مثال، در موزهی تاریخ ارمنستان در ایروان، ۶ واگن قدیمی نمایش داده شده است که بیش از ۳۰۰۰ سال عمر دارند.
واگنها متعلق به قرنهای ۱۴ و ۱۵ پیش از میلاد هستند، دورهای که بهعنوان «عصر برنز پایانی» شناخته میشود. این دوره تاریخ شامل امپراتوریهای مصر، میسنی و هیتی است و در آن زمان تبادل بینالمللی کالاها بهشدت افزایش یافته بود. علاوهبر این، آثار هنری و ادبی قابلتوجهی مانند حماسهی گیلگمش که هنوز هم مورد مطالعه قرار میگیرد، در این دوره به وجود آمدند. در همین دوره جنگ تروآ نیز به وقوع پیوست.
واگنها در نزدیکی دریاچهی سوان در منطقهی لچاشن کشف شدند. این واگنها در دههی ۱۹۵۰ و زمانیکه بخشی از دریاچه برای آبیاری تخلیه شد، یافت شدند. از ۶ واگن کشف شده، فقط چهار مورد آنها بهعنوان واگنهای پوشیده با سازهای روی آن شناخته میشوند. یکی از این واگنها که به نام واگن لچاشن شناخته میشود، بهعنوان بهترین نمونهی حفظ شده از واگنهای اولیه شناخته میشود.
واگن لچاشن از چوب بلوط ساخته شده و احتمالاً واگن تدفینی بوده که برای حمل بقایای بزرگان استفاده میشده است. این واگن با استفاده از تکنیک قدیمی نجاری به نام «شکاف و لبه»، که در ساخت مبلمان ژاپنی به نام ساشیمونو نیز بهکار میرود ساخته شده است. این واگن شامل حداقل ۷۰ قطعه است که به دقت کنار هم قرار گرفتهاند، بهطوری که فقط قاب سقف آن بیش از ۶۰۰ سوراخ شکاف دارد. طول این واگن حدود ۲ متر است و چرخهای چوبی آن از قطعات چوبی به هم پیوسته ساخته شدهاند که ارتفاعی معادل ۱٫۶ متر دارند.
موزهی تاریخ ارمنستان علاوهبر واگنها، مجسمههای برنزی مربوط به عصر برنز پایانی، سلاحها و زرهها را نیز به نمایش گذاشته است. این واگنها در گورستان عصر برنز همراه با بیش از ۵۰۰ قبر دیگر یافت شدهاند و واگن لچاشن بهعنوان بخشی از بازسازی تدفین رئیس قبیله، همراه با سایر آثار بهنمایش گذاشته شده است. همچنین نمونههایی از طلاکاری و نقرهسازی و ظروف آیینی یافت شده است که در سایر سایتهای عصر برنز پایانی در ارمنستان نیز بهنمایش درآمدهاند.
