مقدمه

دست به جیب شدن همیشه سخت است، مخصوصاً وقتی می‌خواهید پولی را برای انجام یک معامله پرداخت کنید، اما به هر حال وقتی قرارداد رهن، اجاره یا خرید و فروشی را در آژانس‌های املاک تنظیم می‌کنید، باید هزینه‌ای را به‌عنوان حق‌الزحمه بپردازید که به آن کمیسیون املاک گفته می‌شود. محاسبه کمیسیون املاک قوانین خاص خود را دارد و اغلب توسط اتحادیه املاک مشخص می‌شود.

محاسبه کمیسیون املاک معمولاً تابعی از رقم قرارداد است که به‌صورت یکسان بین خریدار و فروشنده یا موجر و مستأجر تقسیم می‌شود. اما رقم کمیسیون همیشه جزو مسائل مورد بحث و چالش برانگیز در معاملات املاک است. به همین دلیل ما در این مطلب به شما می‌آموزیم که کمیسیون بنگاه املاک چگونه محاسبه می‌شود و موقع نوشتن قرارداد باید به چه مواردی توجه کنید؟

محاسبه کمیسیون املاک در خرید و فروش ۹۹

همان‌طور که گفتیم کمیسیون به قیمت ملکی که قصد معامله کردن آن را دارید وابسته است. تا پیش از سال ۹۹، در خرید و فروش ملک، رقم ۵۰۰ میلیون تومان به‌عنوان ملاک در نظر گرفته شده بود. اگر ارزش ملک مورد معامله حداکثر تا ۵۰۰ میلیون تومان بود، آژانس املاک یک درصد از ارزش ملک را به‌عنوان حق کمیسیون دریافت می‌کرد. یعنی سهم خریدار و فروشنده در پرداخت کمیسیون، هر کدام نیم درصد بود.

در قانون جدید که طبق مصوبه‌ای در ۲۳ شهریور سال جاری به اجرا درآمد، کمیسیون املاک برای آژانس‌ها به‌نوعی نصف شد. قانون جدید می‌گوید کمیسیون مبایعه نامه به میزان ۲۵ صدم درصد ارزش معاملاتی ملک از هر طرف دریافت می‌شود. به بیان دیگر، مجموعاً نیم درصد از هر دو طرف محاسبه و اخذ شود.

کمیسیون رهن و اجاره کامل ملک

قانون جدید محاسبه کمیسیون املاک که در سال ۹۹ و با مشارکت اتحادیه املاک، سازمان حمایت از مصرف کننده و کمیسیون نظارت وزارت صمت تصویب شد، کمیسیون رهن و اجاره را هم تغییر داد. در قانون جدید، کمیسیون رهن کامل یک ملک معادل نیم درصد مبلغ رهن تعیین شده است. به بیان دیگر، بنگاه املاک به‌صورت مجموع، یک درصد مبلغ رهن را از دو طرف دریافت می‌کند.

برای محاسبه کمیسیون اجاره هم در قانون جدید تغییراتی اعمال شد. طبق این قانون، حق کمیسیون اجاره برای بنگاه املاک معادل یک چهارم مبلغ اجاره یک ماه (از هر طرف معامله) تعیین شد. برای تمدید قرارداد اجاره هم یک دهم حق کمیسیون اجاره محاسبه می‌شود.

در پایان مصوبه چدید کمیسیون بنگاه‌های املاک، به خدمات متمم قرارداد و مبایعه نامه هم اشاره می‌شود. طبق قانون جدید، این خدمات باید به‌صورت رایگان انجام شود. نکته مهم دیگر اینکه بنگاه املاک برای دریافت کد رهگیری قرارداد نیز نباید مبلغی دریافت کند.

بنگاه‌های املاک برای قرادادهای مشارکت هم می‌توانند حق‌الزحمه دریافت کنند. این مبلغ برای هر قرارداد مشارکت معادل دو دهم درصد ارزش قرارداد محاسبه می‌شود. درنتیجه بنگاه در مجموع، چهار دهم درصد ارزش قرارداد مشارکت را در به‌عنوان حق‌الزحمه دریافت می‌کند.

نکته نهایی درباره حقوق قانونی و مالی آژانس‌های املاک به فسخ قرارداد مربوط می شود. اگر طرفین معامله پس از مدتی به هر دلیلی تصمیم به فسخ قرارداد اجاره یا فروش ملک بگیرند، حق کمیسیون برای مشاور و آژانس املاک محفوظ است و آن‌ها امکان درخواست عودت مبلغ را نخواهند داشت. تغییر در مبالغ قرارداد هم پس از عقد موجب تغییر در حق آژانس نمی‌شود.

کمیسیون املاک در قرارداد توافقی املاک

یک نکته مهم درباره کار با بنگاه‌ها و مشاوران املاک، قرارداد توافقی با آن‌ها یا کمیسیون توافقی است. نکته اول اینکه دریافت توافقی حق‌الزحمه ازسوی بنگاه املاک برخلاف قانون نیست. البته به شرطی که مبلغ توافق، از قبل با هر دو طرف معامله در میان گذاشته شده باشد.

مشاوران املاک می‌توانند برای حق‌الزحمه خود مبنی بر پیدا کردن مشتری، ملک، تخفیف گرفتن، معرفی ملک اکازیون و بسیاری موارد دیگر، کمیسیون توافقی دریافت کنند. آن‌ها پیش از عقد قرارداد این مورد را با هر دوطرف مطرح می‌کنند و در این صورت امکان دریافت مبلغی بیش از قانون اتحادیه املاک را هم دارند. درواقع این روش، یکی از مهم‌ترین راه‌ها برای افزایش درآمد در شغل مشاور املاک است.

اگر بنگاه تخلف کرد

مشاور املاک اجازه ندارد یک ریال بیشتر از عددی که از این فرمول‌ها به دست می‌آید کمیسیون بگیرد. مگر آنکه خودتان مایل باشید انعام یا شیرینی پرداخت کنید؛ اما اگر برخلاف میلتان مشاور املاک پول بیشتری از شما گرفت، می‌توانید با شماره ۷۳۳۴ تماس بگیرید و گزارش دهید.

برای شکایت از تخلف بنگاه املاک همچنین می‌توانید به‌صورت حضوری هم به اتحادیه مشاوران املاک مراجعه کرده و شکایت کنید. البته یادتان باشد که مشاوران املاک می‌توانند در این مبلغ کمیسیون به شما تخفیف هم بدهند، پس اگر اهل چانه زدن هستید حتماً این کار را هم امتحان کنید.

یادتان باشد این روش محاسبه مربوط به شهر تهران است و در شهرهای دیگر کشور ممکن است درصدها کمی متفاوت باشد. در مطالب بعدی سعی می‌کنیم روش محاسبه کمیسیون در سایر شهرها را نیز با شما به اشتراک بگذاریم.

منبع : دیوار