ریزماه آبی ۱۰ خرداد را از دست ندهید؛ پدیدهای نادر که تا سال ۲۰۵۳ تکرار نمیشود
ماه آبی در واقع آبی نیست، بلکه پدیدهای است که به دلیل ناهماهنگی جزئی میان ماه قمری و ماه تقویمی رخ میدهد
وبسایت «تایم اند دیت» حد آستانه سختگیرانهای برای ریزماه تعیین کرده و فاصله ۴۰۵هزار کیلومتری از مرکز زمین را معیار میداند؛ اما متخصصان نجوم نظیر فرد اسپناک، اخترفیزیکدان و متخصص کسوف از پایگاه نجومی «آستروپیکسلز »، ریزماه را «قرارگیری ماه در محدودهی معادل ۹۰ درصد از بیشترین فاصلهاش از زمین در یک مدار مشخص» تعریف میکنند؛ معیاری انعطافپذیرتر که تغییرات فواصل اوج و حضیض را نیز در نظر میگیرد.
در مقابل، تعریف ماه آبی بسیار استانداردتر است. همانطور که اشاره شد، ماه آبی در واقع ماهی نیست که واقعاً به رنگ آبی دیده شود، بلکه پدیدهای است که به دلیل ناهماهنگی جزئی میان ماه قمری و ماه تقویمی رخ میدهد. طول یک ماه قمری ۲۹٫۵۳ روز است، در حالی که ماههای تقویمی معمولاً ۳۰ یا ۳۱ روز دارند.
به همین دلیل، جایگاه ماه کامل در تقویم هر ماه اندکی جابهجا میشود و هر دو یا سه سال یکبار، ماه کامل آنقدر زود در یک ماه رخ میدهد که ماه کامل بعدی نیز پیش از پایان همان ماه تقویمی در آسمان ظاهر میشود.
از نظر فنی، ماه کامل نمونهای از پدیدهای به نام «سیزیجی » است؛ واژهای جالب که به همخط شدن یا همترازی سه یا چند جرم آسمانی اشاره دارد. در مواقعی که ماه کامل میشود، زمین، ماه و خورشید در یک راستا قرار میگیرند.
به دلیل همین آرایش، ماه کامل در سمتی از آسمان قرار میگیرد که دقیقاً مقابل خورشید است. درنتیجه، هر کجای دنیا که باشید، میتوانید ریزماه آبی ماه گل را هنگام غروب خورشید در افق شرقی جستوجو کنید.
تماشای ماه یکی از سرگرمیهای رایگان و لذتبخش است که همیشه امکان تجربهی آن وجود دارد. این دفعه فرصت دارید یک رویداد دوگانه و نادر، یعنی ریزماه آبی را به فهرست مشاهدات خود اضافه کنید. البته باز هم تکرار میکنیم که برخلاف هیاهوی شبکههای اجتماعی، ماه قرار نیست به رنگ آبی دربیاید.