مطالعه جدید نشان می‌دهد که جمعیت زمین از ظرفیت سیاره فراتر رفته است

یک مطالعه جدید هشدار می‌دهد که جمعیت کنونی انسان بر روی زمین، از ظرفیت سیاره برای پایداری درازمدت فراتر رفته است. این تحقیق نشان می‌دهد که شیوه مصرف منابع، فشار بی‌سابقه‌ای را بر محیط‌زیست وارد می‌کند.

محققان با بررسی داده‌های دو قرن اخیر، وضعیت جمعیت زمین را در قیاس با توانایی اکوسیستم‌های طبیعی برای بازسازی منابع تحلیل کرده‌اند. وابستگی به سوخت‌های فسیلی، رشد جمعیتی بی‌رویه‌ای را رقم زده که چالش‌های جدی ایجاد کرده است.

مفهوم «ظرفیت برد» و فشار بر سیاره

بوم‌شناسان «ظرفیت برد» را به معنای توانایی یک محیط برای پشتیبانی پایدار از جمعیت یک گونه، بر اساس منابع موجود و سرعت بازسازی آن‌ها تعریف می‌کنند. انسان‌ها با تکیه بر راه‌حل‌های فناورانه، به‌ویژه بهره‌برداری از سوخت‌های فسیلی، همواره محدودیت‌های طبیعی بازسازی منابع را به چالش کشیده‌اند.

اقتصادهای مبتنی بر رشد مداوم، محدودیت‌های احیای منابع در اثر گسترش جمعیت را نادیده می‌گیرند، زیرا سوخت‌های فسیلی به طور مصنوعی این شکاف را پر می‌کنند. به گفته کوری برادشاو (Corey Bradshaw) از دانشگاه فلیندرز استرالیا و تیمش، زمین نمی‌تواند با سرعت کنونی مصرف منابع همگام باشد و فراتر از توان خود تحت فشار قرار گرفته است.

جمعیت کنونی و فراتر رفتن از ظرفیت بهینه

مطالعه گروه برادشاو نشان می‌دهد که جمعیت فعلی زمین در حدود ۸.۳ میلیارد نفر است. این تیم در پژوهش خود، بین ظرفیت برد حداکثر (نهایت مطلق) و ظرفیت برد بهینه (اندازه جمعیتی پایدار با حداقل استاندارد زندگی) تمایز قائل شده است. آن‌ها تخمین می‌زنند که جمعیت جهانی احتمالاً تا اواخر دهه ۲۰۶۰ یا اوایل دهه ۲۰۷۰ به ۱۱.۷ تا ۱۲.۴ میلیارد نفر خواهد رسید که حداکثر ظرفیت مطلق است.

با این حال، ظرفیت برد بهینه با سطح فعلی مصرف منابع، تنها ۲.۵ میلیارد نفر محاسبه شده است. این اختلاف فاحش بین جمعیت کنونی (۸.۳ میلیارد نفر) و ظرفیت بهینه (۲.۵ میلیارد نفر) می‌تواند مشکلات جاری در زمینه مصرف بیش از حد، مانند ورشکستگی آبی جهان و کاهش شدید جمعیت حیوانات را توضیح دهد. وابستگی به سوخت‌های فسیلی، که به افزایش موقت ظرفیت برد زمین کمک کرده، اکنون به تغییرات اقلیمی منجر شده و اکوسیستم‌ها را مختل می‌کند.

بیشتر بخوانید

آینده و راهکارهای مقابله با بحران منابع

این تحقیق که در نشریه Environmental Research Letters منتشر شده، بیان می‌کند که سیستم‌های حیاتی پشتیبان سیاره در حال حاضر تحت فشارند و بدون تغییرات سریع در نحوه استفاده از انرژی، زمین و غذا، میلیاردها نفر با بی‌ثباتی فزاینده‌ای روبرو خواهند شد. برادشاو تاکید می‌کند که محدودیت‌های سیاره تئوری نیستند، بلکه هم‌اکنون در حال آشکار شدن هستند.

با این حال، هنوز دیر نشده و با بازنگری اساسی در شیوه‌های اجتماعی-فرهنگی مصرف زمین، آب، انرژی و تنوع زیستی، می‌توان آینده را تغییر داد. به گفته محققان، جمعیت‌های کوچک‌تر با مصرف کمتر، نتایج بهتری برای انسان و سیاره به ارمغان می‌آورند. فرصت اقدام در حال کاهش است، اما با همکاری ملت‌ها، تغییر معنی‌دار هنوز قابل دستیابی است. نویسندگان اشاره می‌کنند که بحث‌ها پیرامون کنترل جمعیت ملاحظات اخلاقی پیچیده‌ای دارند و ممکن است با نژادپرستی و تبعیض همراه باشند، زیرا همه انسان‌ها فرصت‌ها و میزان مصرف یکسانی ندارند.