چرا اندونزی به دنبال داشتن ناو هواپیمابر است؟

اندونزی با دریافت یک ناو هواپیمابر اندونزی از ایتالیا، به دومین کشور جنوب شرق آسیا با این قابلیت تبدیل می‌شود. این اقدام نظامی، تحلیلگران را بر سر ضرورت و هزینه‌های آن دچار اختلاف کرده است.

Giuseppe Garibaldi، ناو هواپیمابر از رده خارج شده نیروی دریایی ایتالیا، به‌صورت کمک بلاعوض به اندونزی واگذار می‌شود. این اقدام بخشی از برنامه رئیس‌جمهور پرابوو سوبیانتو برای نوسازی و تقویت نیروی دریایی اندونزی است.

ضرورت راهبردی یا نماد پرهزینه؟

اندونزی، با جغرافیای وسیع و مجمع‌الجزایری خود و وجود آبراه‌های راهبردی متعدد، نیاز به ناو هواپیمابر را توجیه می‌کند. بنی سوکادیس، تحلیلگر دفاعی، بر قابلیت این شناور برای حمایت از عملیات‌های رزمی و غیررزمی و همچنین نقش آن در ماموریت‌های کمک‌رسانی بشردوستانه و امدادرسانی در بلایا (HADR) تاکید می‌کند. کارشناسان می‌گویند این ناو می‌تواند برای استقرار پهپادها جهت ماموریت‌های اطلاعاتی یا حمل محموله‌های مرگبار نیز تغییر کاربری یابد.

در مقابل، تحلیلگران دیگری هشدار می‌دهند که مقیاس و هزینه عملیاتی ناو می‌تواند فشار بیشتری بر مالیه اندونزی وارد کند. این هزینه‌ها سالانه بین ۵۰ تا ۸۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود. جانوس تی اچ سیاهان، کارشناس سیاست عمومی، معتقد است آموزش صدها خدمه سال‌ها زمان می‌برد و در این دوره، اثربخشی رزمی کشتی تقریبا صفر خواهد بود، در حالی که هزینه‌های نگهداری کامل آن ادامه دارد.

قابلیت‌ها و محدودیت‌های Giuseppe Garibaldi

Giuseppe Garibaldi، با طول ۱۸۰ متر، در سپتامبر ۱۹۸۵ به خدمت گرفته شد و در عملیات‌های سومالی، کوزوو، افغانستان و لیبی حضور داشت. این شناور عمدتا برای بالگردها و هواپیماهای جت و پروانه‌ای با قابلیت فرود عمودی مانند هریر (Harrier) یا MV22 آسپری (Osprey) طراحی شده است. ناو مجهز به پرتاب‌کننده‌ها یا تجهیزات سنگین توقف برای جنگنده‌های بال‌ثابت متداول مانند F14 یا J-15T نیست. اندونزی در حال حاضر هواپیمای با قابلیت فرود عمودی ندارد، که این امر نقش ناو را در عملیات‌های رزمی محدود می‌کند، به‌ویژه در برابر ناوهای هواپیمابر بزرگ‌تر و پیشرفته‌تر مانند نمونه‌های چینی.

خیرال فهمی از اندیشکده ISESS (موسسه مطالعات امنیتی و راهبردی) باور دارد که محدودیت‌های Giuseppe Garibaldi با استفاده از فناوری قابل جبران است. او می‌گوید: «اندونزی می‌تواند شناور را به‌گونه‌ای تغییر دهد که بتواند پهپادها را برای ماموریت‌های اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی (ISR) مستقر کند.» پهپادها همچنین می‌توانند برای حمل محموله‌های مرگبار استفاده شوند. با این حال، کارشناسان دیگر استدلال می‌کنند که ناوهای هواپیمابر برای اهداف دفاعی مناسب نیستند؛ زیرا کند بوده و هدف آسانی برای موشک‌های دشمن هستند.

از ماموریت بشردوستانه تا تاثیرات منطقه‌ای

دریابان محمد علی، رئیس ستاد نیروی دریایی اندونزی، در ۶ فوریه اعلام کرد که این ناو عمدتا برای ماموریت‌های بشردوستانه استفاده خواهد شد. او بیان کرد که ناو قادر به حمل حجم زیادی از کمک‌ها به مناطق آسیب‌دیده از بلایا با برد عملیاتی ۱۳ هزار کیلومتر است. تایلند نیز از ناو هواپیمابر خود، Chakri Naruebet، عمدتا برای ماموریت‌های بشردوستانه از زمان ورود به خدمت در سال ۱۹۹۷ استفاده کرده است.

با این حال، عبدالرحمان یعقوب، پژوهشگر RSDI، استدلال می‌کند که ناوهای هواپیمابر مانند گاریبالدی برای امدادرسانی در بلایا ایده‌آل نیستند، زیرا واکنش سریع، انعطاف‌پذیری و دسترسی به آب‌های کم‌عمق را نیاز دارند. او همچنین معتقد است که همسایگان و قدرت‌های خارجی بعید است که این ناو را صرفا یک ابزار امدادی ببینند و این اقدام در منطقه‌ای که به نوسازی دریایی حساس است، از منظر نظامی تفسیر خواهد شد.

بیشتر بخوانید

خیرال فهمی اما بر این باور است که با توجه به عمر ۴۰ ساله و قابلیت‌های محدود گاریبالدی، این خرید باعث رقابت تسلیحاتی دریایی در منطقه نخواهد شد. خیرال فهمی می‌گوید: «رویکرد اندونزی برای خرید Giuseppe Garibaldi، به‌جای سفارش یک ناو جدید، می‌تواند مسیر محتاطانه‌تری باشد.» وی افزود که این کشتی می‌تواند ابزاری برای آموزش خدمه عرشه و خلبانان و درک الزامات لجستیکی و نگهداری عملیات ناو هواپیمابر باشد.