این روزها که به توصیه معمول، اراده زمانه یا به شیوه نسل دهه شصتِ بیخبر از همهجا و محکومبه همهچیز، از جهان دیجیتال به دنیای فیزیکیِ واقعی انس گرفتهام، کتابها را یکی پس از دیگری ورق میزنم؛ چه این شرایط چندان هم دیگر برایم غریبه نیست و کمکم برایم آشنای قدیمی میشود؛ که از مدتها قبل با پیشبینی این روزها از بسیاری موقعیتهای شغلی و تحصیلی خارج از شهر و زادگاهم، خود را محروم کردهام. این زبان حال من و شماست که بومیان و ساکنان دنیای دیجیتال هستیم و در قطع دسترسی به دنیای مجازی، بخشی از جهانِ قابلادراک خود را ازدست دادهایم و چندان خودمان هم برای خودمان هم آشنا نیستیم. برای من و شما، شاید حتی قابلیتهای بدنمان هم به کمک دستههای بازیهایمان برایمان آشنا است و در تعامل باشخصیتهای خیالی خودمان در دنیای بازی است که تعریفی از جهانمان داریم و زندگی را برای خودمان تحملپذیر کردهایم.
به کتابی که میخوانم بازگردیم. ژوزه گیلرمه مرکیور در کتاب خود با نام «میشل فوکو» (نشر کارنامه، ۱۳۸۹) به خوانشی از فلسفه و جهانبینی این متفکر پرداخته است که آثار او را مهمترین واقعه در تفکر قرن ما دانستهاند. به نقل از مرکیور شکلهای مدرن سلطه نزد فوکو تعریف جدیدی دارد و «میشل فوکو در آخرین صفحه کتاب مراقبت و مجازات تأکید میکند که قدرتِ متعارف کردن تنها توسط زندان اعمال نمیشود بلکه از طریق سازوکارهای اجتماعی که برای تأمین بهداشت، دانش و آسایش به وجود آمدهاند نیز تحقق میپذیرد». فوکو چنین هشدار میدهد که ما باید از توصیف معلولهای قدرت با عبارات منفی دستبرداریم؛ چراکه درواقع قدرت واقعیت را تولید میکند و فرد، و معرفتی که ممکن است از او به دست آید، به این تولید تعلق دارد.
پیشازاین در مطلبی با عنوان «مشکلات بازیسازان در قطعی اینترنت؛ موج مهاجرت در راه است؟ » به موضوع تأثیر قطعی اینترنت برای بازیسازان پرداخته شد و این مطلب بازخوردهای خوبی را از سمت مخاطبان و بازیسازان به دنبال داشت.
مشکلات بازیسازان در قطعی اینترنت؛ موج مهاجرت در راه است؟
آنچه در ادامه میآید یادداشتی است از شهریار ازهاریان فر، همبنیان گذار آمیرزا، که برای رسانه زومجی تهیه شده است.
قطع و اختلال گسترده اینترنت در ایران دیگر یک چالش مقطعی و یا یک مسئله فنی قابل توجیه نیست. آنچه امروز با آن مواجه هستیم، تصمیمی عمودی است که بهصورت مستقیم و ویرانگر، صنعت بازیهای کامپیوتری ایران را هدف گرفته است، صنعتی که ذات آن بر اتصال آزاد، دسترسی مستمر و حضور در اکوسیستم جهانی بناشده و بدون اینترنت اساساً معنایی ندارد.
صنعت بازیسازی صنعتی آفلاین نیست که بتوان آن را با نسخههای محدود، دسترسیهای قطرهچکانی یا اینترنتهای گزینشی زنده نگه داشت. قطع دسترسی به اینترنت یعنی قطع ارتباط با سرورها، موتورهای بازیسازی، پلتفرمهای انتشار، پنلهای توسعهدهندگان و زیرساختهایی که تولید، تست، انتشار و پشتیبانی یک بازی دیجیتال بدون آنها غیرممکن است. نتیجه این وضعیت نابودی قطعی و تضمینی صنعتی است که بازیگرانش با خوندل و با جنگ تمامعیار بر حل مشکلات داخلی توانسته بودند جایگاهی در قلب جامعه به دست بیاورند.
امروز بخش بزرگی از توسعه بازی وابسته به سرویسهای حیاتی هوش مصنوعی، میانافزارها، ابزارهای ابری، سیستمهای تحلیل داده، تبلیغات و مدیریت فنی نسخههای قابلانتشار است. محروم کردن توسعهدهندگان از این خدمات، بهمعنای حذف عملی و عامدانه آنها از چرخه تولید جهانی است. این محرومیت نه یک محدودیت، بلکه بازگشتی اجباری به نقطه بیبازگشت است که هیچ صنعت رقابتپذیری قادر به تحمل آن نیست.
پیامد این سیاستها بهسرعت خود را در بازار کار نشان داده است. تعدیل نیرو، تعطیلی استودیوها و توقف سرمایهگذاری آغازشده است و در صورت تداوم شرایط، موج گستردهای از بیکاری و مهاجرت نیروی متخصص درراه خواهد بود. این وضعیت صرفاً یک بحران اقتصادی نیست، بلکه ضربهای جدی به امنیت روانی، شغلی و آینده حرفهای هزاران هزار نیروی خلاق و تحصیلکرده است که سالها برای شکلگیری این صنعت تلاش کردهاند و آلان همه آنها به بیکاری مطلق رسیدهاند.
در این میان، طرحهایی مانند اینترنت طبقاتی، نیمه طبقاتی یا وایت لیست شده (لیست سفید گزینششده) نهتنها راهحل نیستند، بلکه خود بخشی از بحراناند. اینترنت امتیاز ویژه یا ابزار کنترلی نیست، اینترنت حق اولیه انسانی است، همسنگ دسترسی به آب، غذا، مسکن. هیچ سیاستی که دسترسی شهروندان به اطلاعات و ارتباط آزاد را سهمیهبندی کند، قابلپذیرش یا توجیه نیست. دولتها موظفاند شهروندان را به رسمیت بشناسند، نه اینکه حضور آنها در جهان دیجیتال را محدود و گزینشی تعریف کنند. حتی در کشورهای پیشرفته زندانیان هم حق دسترسی آزاد به اینترنت را دارند و این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است.
