در دنیای پرشتاب طراحی محصول دیجیتال، ابزارها به سرعت ظهور میکنند و به همان سرعت منسوخ میشوند. اگر در سال ۲۰۲۰ سوال اصلی طراحان این بود که «کدام ابزار بهتر است؟»، در سال ۲۰۲۶ این سوال تغییر ماهیت داده است. با تغییر استراتژی شرکت ادوبی و توقف توسعه جدی Adobe XD، کفه ترازو به شدت به سمت فیگما سنگینی میکند.
اما آیا هنوز دلیلی برای استفاده از XD وجود دارد؟ چرا فیگما به استاندارد مطلق صنعت تبدیل شده است؟ این مقاله یک بررسی فنی و واقعگرایانه از وضعیت این دو ابزار در سال ۲۰۲۶ است تا طراحان رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) بتوانند مسیر شغلی خود را با اطمینان انتخاب کنند.
وضعیت بازار کار UI/UX در سال ۲۰۲۶؛ فیگما کجاست و XD کجا؟
برای درک بهتر شرایط، باید به آمارها نگاه کنیم. طبق آخرین نظرسنجیهای جهانی دیزاین در سال ۲۰۲۵، فیگما (Figma) بیش از ۸۵٪ سهم بازار ابزارهای طراحی رابط کاربری را در اختیار دارد. این در حالی است که Adobe XD به دلیل عدم دریافت آپدیتهای کلیدی و قرار گرفتن در حالت «Maintenance Mode» (حالت نگهداری)، سهم خود را به زیر ۱۰٪ رسانده است.
چرا شرکتها و تیمهای محصول فیگما را انتخاب میکنند؟
دلیل اصلی این سلطه، تغییر پارادایم طراحی از «کار انفرادی» به «کار تیمی» است.
- همکاری همزمان (Real-time Collaboration): فیگما مانند Google Docs عمل میکند. چندین طراح، کپیرایتر و توسعهدهنده میتوانند همزمان روی یک فایل کار کنند. این ویژگی در XD وجود داشت اما با باگهای همگامسازی (Sync) همراه بود.
- مبتنی بر وب بودن: فیگما نیازی به نصب ندارد و روی مرورگر اجرا میشود، که دسترسی را برای تمام اعضای تیم تسهیل میکند.
- یکپارچگی با FigJam: وجود ابزار وایتبرد FigJam در کنار محیط طراحی، فرآیند ایدهپردازی تا اجرا را یکپارچه کرده است.
مقایسه فنی و قابلیتهای کلیدی
برای یک طراح حرفهای، جزئیات فنی تعیینکننده است. جدول زیر تفاوتهای ساختاری این دو نرمافزار را در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد:
| ویژگی | Figma (فیگما) | Adobe XD (ادوبی ایکس دی) |
| پلتفرم اجرایی | مبتنی بر وب (اجرا روی ویندوز، مک، لینوکس) | نرمافزار نصبی (فقط ویندوز و مک) |
| سیستم دیزاین | بسیار پیشرفته (Variables, Auto Layout) | قدیمی (Components & States) |
| تعامل با توسعهدهنده | Dev Mode تخصصی و تولید کد دقیق | لینکهای اشتراکگذاری ساده |
| پلاگینها | اکوسیستم عظیم و بهروز | محدود و اکثراً منسوخ شده |
| فضای ابری | ذخیره خودکار و ورژنبندی دقیق | وابسته به Creative Cloud |
آیا Adobe XD هنوز مزیت رقابتی دارد؟
پاسخ صادقانه این است: بسیار اندک.
تنها مزیت باقیمانده برای XD، امکان کار در حالت کاملاً آفلاین برای پروژههایی است که سیاستهای امنیتی بسیار سختگیرانهای دارند و اجازه استفاده از ابزارهای ابری را نمیدهند. همچنین کاربرانی که اشتراک کامل Adobe CC را دارند، ممکن است برای کارهای سریع و ساده همچنان از XD استفاده کنند، اما برای پروژههای مقیاسپذیر، XD دیگر پاسخگو نیست.
قابلیتهای پروتوتایپینگ (Prototyping) و انیمیشن
در گذشته XD با ویژگی Auto-Animate پیشتاز بود. اما فیگما با معرفی Smart Animate و قابلیتهای پیشرفته پروتوتایپینگ (مانند شرطگذاری و متغیرها)، اکنون امکان ساخت پروتوتایپهایی را میدهد که بسیار به محصول نهایی شبیه هستند.
قدرت کامیونیتی و منابع آماده
یکی از بزرگترین داراییهای فیگما، Figma Community است. طراحان در سال ۲۰۲۶ به جای طراحی همهچیز از صفر، از هزاران UI Kit، آیکون و پلاگین رایگان که توسط جامعه فیگما تولید شده استفاده میکنند. این در حالی است که منابع XD محدودتر شده و پیدا کردن فایلهای آماده جدید برای آن دشوار است.
تعامل با برنامهنویسان (Hand-off)؛ کدام ابزار برنده است؟
یکی از مهمترین وظایف ابزار طراحی، تسهیل انتقال طرح به تیم فنی است. در این بخش، تفاوتها فاحش است.
بررسی قابلیت Dev Mode در فیگما
فیگما با معرفی Dev Mode، زبان مشترکی بین طراح و برنامهنویس ایجاد کرده است. برنامهنویسان میتوانند:
- کدهای CSS، Swift (برای iOS) و Kotlin (برای اندروید) را مستقیماً کپی کنند.
- فاصلهها (Padding/Margin) را دقیق ببینند.
- توکنهای طراحی (Design Tokens) را مشاهده کنند که فرآیند توسعه را استاندارد میکند.
چالشهای خروجی گرفتن از Adobe XD در ۲۰۲۶
خروجی گرفتن از XD برای برنامهنویسان چالشبرانگیز شده است. عدم پشتیبانی از توکنها و دشواری در استخراج دقیق مشخصات CSS، باعث میشود برنامهنویسان زمان بیشتری را صرف حدس زدن اندازهها کنند که منجر به بروز خطا در محصول نهایی میشود.
پیشنیازهای سختافزاری و دسترسی پذیری
- فیگما: به دلیل معماری ابری، فشار پردازشی کمتری به سیستم وارد میکند (مگر در فایلهای بسیار حجیم). مهمترین پیشنیاز فیگما، اتصال اینترنت پایدار است.
- ادوبی ایکس دی: به عنوان یک نرمافزار Native، به سختافزار قویتری (RAM و کارت گرافیک) نیاز دارد، اما در عوض وابستگی کمتری به اینترنت دارد.
برای ورود به بازار کار ایران کدام را یاد بگیریم؟
اگر نگاهی به آگهیهای استخدامی در پلتفرمهایی مثل جابینجا یا لینکدین بیندازید، متوجه خواهید شد که ۹۹٪ شرکتهای ایرانی تسلط بر فیگما را شرط اصلی استخدام قرار دادهاند. یادگیری XD در سال ۲۰۲۶، مانند یادگیری Flash در سال ۲۰۱۵ است؛ شاید نوستالژیک باشد، اما آیندهای ندارد.
مهاجرت از XD به فیگما (Migration)
برای طراحانی که قبلاً با XD کار میکردند، خبر خوب این است که مهاجرت به فیگما دشوار نیست. منطق طراحی مشابه است، اما باید ذهنیت خود را از «طراحی دستی» به «طراحی سیستماتیک» (با استفاده از Auto Layout) تغییر دهید.
نقش آموزش اصولی و پروژهمحور
یادگیری ابزار به تنهایی کافی نیست؛ یادگیری «روش حل مسئله با ابزار» اهمیت دارد. دورههای استاندارد باید شامل آموزش ویژگیهای مدرن فیگما مثل Variables، Components Properties و نحوه تعامل با تیم فنی باشند.
در همین راستا، آموزش UI UX در مجتمع فنی تهران، دقیقاً بر اساس آخرین آپدیتهای سال ۲۰۲۶ فیگما طراحی شده است. دانشجویان در این دورهها نه تنها نرمافزار، بلکه فرآیند کامل طراحی محصول را به صورت عملی تجربه میکنند.
اهمیت مدرک دوزبانه در رزومه طراح
داشتن مدرک معتبر از موسسهای شناختهشده مانند مجتمع فنی تهران، به خصوص مدرک دوزبانه که قابلیت ترجمه رسمی دارد، میتواند در پروسه استخدام (چه در داخل و چه برای مهاجرت) به عنوان یک سند معتبر مهارت (Proof of Skill) عمل کند.
ما در مجتمع فنی تهران طراحی پست و استوری اینستاگرام با فیگما را نیز آموزش میدهیم :
بسیاری از طراحیهای پست در شبکه اجتماعی با این نرمافزار قابلیت انجام دارند. برای طراحی پست و استوریها کافیست تنظیمات سایز کانواس نرمافزار را در نظر گرفته و طراحی را انجام دهید. در دوره UIUX به طراحی پست با این نرم افزار تدریس خواهد شد. اگر قرار است پست شما مستطیلی باشد، فریم ۱۰۸۰ در ۱۳۵۰ را در نظر بگیرید و از چپ و راست ۸۰ پیکسل و از بالا و پایین ۱۰۵ پیکسل فاصله را مد نظر قرار دهید. برای استوری هم همان ۸۰ پیکسل در دو سمت چپ و راست کافی خواهد بود. در نهایت با گرید سیستم فیگما اقدام به ایجاد فضاهای سفید نمایید.
جمعبندی و انتخاب نهایی
در دوراهی سال ۲۰۲۶، مسیر مشخص است. ادوبی ایکس دی ابزاری قدرتمند بود که اکنون به تاریخ پیوسته است، در حالی که فیگما حال و آینده طراحی دیجیتال است. اصرار بر استفاده از ابزارهای قدیمی تنها فرصتهای شغلی را از شما میگیرد.
اگر قصد دارید به عنوان یک طراح حرفهای وارد بازار کار شوید یا دانش خود را بهروز کنید، زمان را هدر ندهید. یادگیری فیگما را به صورت اصولی و زیر نظر اساتید با تجربه شروع کنید.
برای مشاهده سرفصلهای جامع و ثبتنام در دوره تخصصی، میتوانید به صفحه آموزش UI UX دپارتمان فناوری اطلاعات مجتمع فنی تهران مراجعه کنید.
سوالات متداول
۱. آیا ادوبی ایکس دی به طور کامل از کار افتاده است؟
خیر، نرمافزار هنوز باز میشود و کار میکند، اما دیگر ویژگیهای جدید دریافت نمیکند و ادوبی تمرکز خود را از روی آن برداشته است. استفاده از آن برای پروژههای جدید توصیه نمیشود.
۲. آیا یادگیری فیگما سختتر از XD است؟
فیگما امکانات عمیقتری دارد (مخصوصاً Auto Layout) که منحنی یادگیری را در ابتدا کمی تندتر میکند، اما پس از تسلط، سرعت کار شما را چندین برابر افزایش میدهد.
۳. وضعیت تحریم فیگما در ایران چگونه است؟
فیگما در حال حاضر برای IPهای ایران محدودیتهایی دارد، اما طراحان ایرانی با استفاده از تغییر DNS یا ابزارهای تغییر IP بدون مشکل از آن استفاده میکنند و این موضوع مانعی برای فعالیت حرفهای نیست.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [
{
“@type”: “Question”,
“name”: “۱. آیا ادوبی ایکس دی به طور کامل از کار افتاده است؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “خیر، نرمافزار هنوز باز میشود و کار میکند، اما دیگر ویژگیهای جدید دریافت نمیکند و ادوبی تمرکز خود را از روی آن برداشته است. استفاده از آن برای پروژههای جدید توصیه نمیشود.”
}
}
, {
“@type”: “Question”,
“name”: “۲. آیا یادگیری فیگما سختتر از XD است؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “فیگما امکانات عمیقتری دارد (مخصوصاً Auto Layout) که منحنی یادگیری را در ابتدا کمی تندتر میکند، اما پس از تسلط، سرعت کار شما را چندین برابر افزایش میدهد.”
}
}
, {
“@type”: “Question”,
“name”: ” ۳. وضعیت تحریم فیگما در ایران چگونه است؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “فیگما در حال حاضر برای IPهای ایران محدودیتهایی دارد، اما طراحان ایرانی با استفاده از تغییر DNS یا ابزارهای تغییر IP بدون مشکل از آن استفاده میکنند و این موضوع مانعی برای فعالیت حرفهای نیست.”
}
}
]
}
نوشته فیگما (Figma) یا ادوبی ایکس دی (Adobe XD)؟ بررسی نهایی برای طراحان در ۲۰۲۶ اولین بار در شبکهچی . پدیدار شد.
