رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به برگزاری پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی سلامت زنان، گفت: این کنفرانس طی ۱۵ سال گذشته تلاش کرده است هر سال با انتخاب یک موضوع جدید، مسائل سلامت زنان را با نگاهی علمی، واقع‌بینانه و بین‌بخشی بررسی کند و امسال نیز «سلامت زنان شاغل» به عنوان محور اصلی این رویداد انتخاب شده است.
به گزارش سیناپرس، کامران باقری لنکرانی امروز، 12 مهرماه در نشست خبری با خبرنگاران، با بیان اینکه پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی سلامت زنان ۲۲ و ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵ در شیراز برگزار می‌شود، اظهار کرد: کنگره‌های متعددی در کشور با محوریت بیماری‌های زنان برگزار می‌شود، اما ویژگی متمایز این کنفرانس، نگاه بین‌بخشی به سلامت زنان است؛ به این معنا که در کنار مسائل پزشکی، عوامل اجتماعی، زیستی و محیطی مؤثر بر سلامت زنان نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی افزود: تلاش ما در این کنگره این بوده است که بدون شعارزدگی و با یک نگاه علمی و واقع‌بینانه، موضوعات مرتبط با سلامت زنان را بررسی کنیم. امسال نیز با توجه به اهمیت نقش زنان در جامعه و بازار کار، موضوع «سلامت زنان شاغل» به عنوان محور اصلی انتخاب شده است.
افزایش طول عمر زنان، ضرورت توجه به کیفیت زندگی
باقری لنکرانی با اشاره به برخی شاخص‌های سلامت زنان در کشور گفت: امید به زندگی زنان ایرانی از حدود ۵۵ سال در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی به بیش از ۷۸ سال و نزدیک به ۷۹ سال رسیده است؛ شاخصی که از نظر سلامت جمعیت، دستاورد مهمی محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: با وجود افزایش طول عمر، موضوع مهم دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، «امید به زندگی توأم با سلامت» است. زنان ایرانی به طور متوسط حدود سه سال بیشتر از مردان عمر می‌کنند، اما بخش قابل توجهی از سال‌های پایانی زندگی خود را با بیماری‌های مزمن، ناتوانی و محدودیت‌های جسمی سپری می‌کنند.
رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: در حالی که زنان حدود ۹ تا ۱۱ سال از سال‌های پایانی عمر خود را با رنج و ناتوانی و بیماری‌های مزمن سپری می‌کنند، این میزان در مردان حدود ۶ تا ۷ سال است. بنابراین، مسئله امروز فقط افزایش طول عمر نیست، بلکه باید برای افزایش کیفیت زندگی و سال‌های زندگی سالم زنان نیز برنامه‌ریزی کنیم.
به گفته وی، بسیاری از مشکلات دوران سالمندی از میان‌سالی آغاز می‌شود و بنابراین نباید سیاست‌های سلامت زنان را صرفاً به دوران سالمندی محدود کرد.
چاقی و کم‌تحرکی؛ زنگ خطر جدی برای سلامت زنان
باقری لنکرانی با اشاره به وضعیت اضافه‌وزن و چاقی در زنان ایرانی گفت: حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد زنان کشور دچار چاقی و تقریباً به همین میزان نیز با اضافه‌وزن مواجه هستند و این وضعیت در زنان به مراتب بیشتر از مردان مشاهده می‌شود.
وی افزود: ایران از جمله کشورهای دارای شیوع بالای چاقی در منطقه خاورمیانه است و این مسئله صرفاً یک مشکل ظاهری یا فردی نیست؛ چرا که چاقی زمینه‌ساز بیماری‌های متعددی از جمله دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی و برخی سرطان‌هاست.
رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، کم‌تحرکی را یکی دیگر از چالش‌های سلامت زنان دانست و گفت: حتی روزانه ۲۰ دقیقه فعالیت بدنی ساختاریافته می‌تواند در کاهش بسیاری از مشکلات جسمی و اسکلتی مؤثر باشد و باید برای ایجاد تحرک بیشتر در میان زنان برنامه‌ریزی شود.
اختلالات اسکلتی و فرسودگی شغلی در زنان
وی با اشاره به مشکلات اسکلتی ـ عضلانی زنان شاغل اظهار کرد: مطالعات انجام‌شده در کشور نشان می‌دهد بیش از ۶۰ درصد شاغلان زن در آموزش و پرورش از دردهای مزمن کمر و گردن رنج می‌برند.
باقری لنکرانی، ورزش و شرایط نامناسب ارگونومیک محیط کار را از عوامل مؤثر بر این مشکلات عنوان کرد و افزود: نوع صندلی، میز و شرایط فیزیکی محیط کار می‌تواند تأثیر مستقیمی بر سلامت زنان داشته باشد.
وی همچنین سلامت روان را یکی دیگر از موضوعات مهم در حوزه سلامت زنان شاغل دانست و گفت: شروع اختلالات خلقی و اضطرابی در زنان حدود یک‌ونیم تا دو برابر مردان است و زنان شاغل به دلیل مواجهه همزمان با مسئولیت‌های شغلی و خانوادگی، فشار بیشتری را تجربه می‌کنند.
زنان، بخش مهمی از نظام سلامت کشور
باقری لنکرانی با اشاره به سهم بالای زنان در نظام سلامت کشور گفت: حدود ۷۰ درصد شاغلان نظام سلامت را زنان تشکیل می‌دهند و این زنان بار سنگینی از خدمات سلامت کشور را بر دوش دارند.
وی افزود: مطالعات انجام‌شده در مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت نشان داده است که فرسودگی شغلی در میان پزشکان و پرستاران زن، به دلیل تداخل نقش‌های خانوادگی و اجتماعی، حدود ۳۰ درصد بیشتر از مردان است.
رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیفت‌های شبانه مکرر، دوری از فرزندان، فشار ناشی از بحران‌ها و تنش‌های روانی را از عوامل تشدیدکننده این وضعیت دانست و گفت: در مورد زنان معلم نیز علاوه بر مشکلات اسکلتی ـ عضلانی، آسیب‌های حنجره و فرسودگی عاطفی از جمله مسائلی است که باید جدی گرفته شود.
ضرورت حمایت عملی از زنان شاغل و خانه‌دار
باقری لنکرانی با تأکید بر اینکه اشتغال زنان را نباید صرفاً با آمار رسمی اشتغال سنجید، گفت: نرخ رسمی مشارکت اقتصادی زنان حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد اعلام می‌شود، اما بخشی از زنان در مشاغل غیررسمی فعالیت دارند و این آمار در مورد آنان صدق نمی‌کند.
وی افزود: از سوی دیگر، خانه‌داری نیز یک فعالیت تمام‌وقت و دارای بار کاری سنگین است و زنان خانه‌دار باید از حمایت‌های اجتماعی و بیمه‌ای مناسب برخوردار باشند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز اجرای عملیاتی قانون بیمه فراگیر زنان خانه‌دار و طراحی بسته‌های حمایتی ویژه زنان سرپرست خانوار را از جمله اقداماتی دانست که باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
اصلاح نظام کاری برای کاهش فرسودگی زنان
باقری لنکرانی یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده در این کنفرانس را اصلاح الگوی کاری در مشاغل پرتنش عنوان کرد و گفت: در نظام سلامت نباید افراد سال‌های طولانی در بخش‌های بسیار پرتنش باقی بمانند؛ بلکه باید نظام چرخش کاری و الگوهای شناور شیفت‌بندی مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: تدوین پروتکل‌های ایمنی زیستی برای کادر درمان، راه‌اندازی کلینیک‌های سلامت روان و طب کار با توجه ویژه به مسائل زنان، غربالگری سازمانی چاقی و بیماری‌های مرتبط با زنان و اجرای پویش‌های افزایش تحرک و اصلاح ارگونومی محیط کار از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود شرایط زنان شاغل کمک کند.
حمایت از اشتغال زنان با مشوق‌های کارفرمایی
رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین بر ضرورت حمایت از زنان شاغل در بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: اگر حمایت‌های لازم از زنان شاغل در نظر گرفته نشود، ممکن است برخی از کارفرمایان نسبت به استخدام زنان رویکرد منفی پیدا کنند.
وی افزود: باید برای کارفرمایان مشوق‌هایی در نظر گرفته شود؛ از جمله حمایت دولت از بخشی از هزینه‌های کارفرمایی و اجرای مناسب سیاست‌هایی مانند مرخصی ۹ ماهه زایمان، ایجاد امکانات نگهداری کودک در مجاورت محل کار و حمایت از مادران شاغل.
ضرورت افزایش سهم زنان در مدیریت
باقری لنکرانی با تأکید بر اینکه حضور زنان در بازار کار باید در سطوح مدیریتی نیز تقویت شود، اظهار کرد: اگرچه سهم زنان در برخی حوزه‌ها، به‌ویژه نظام سلامت، بالاست، اما این حضور باید در سطوح مدیریتی و سیاست‌گذاری نیز دیده شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: مدیران مرد نیز باید آموزش ببینند تا بتوانند نیازهای کارکنان زن را بهتر درک کنند و محیط کاری مناسب‌تری برای آنان فراهم کنند. همچنین سهم زنان در مدیریت‌های ارشد و سیاست‌گذاری‌های کلان باید افزایش یابد.
به گفته وی، در حال حاضر سهم زنان در مدیریت‌های میانی حدود ۲۱ درصد و در سطوح کلان حدود ۶ درصد است و این وضعیت نیازمند اصلاح و بهبود است.
زن ایرانی؛ نقش‌آفرین در سلامت، خانواده و جامعه
رئیس مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان با اشاره به نقش زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی گفت: زن ایرانی در حوزه‌هایی همچون دفاع مقدس، سلامت، تعلیم و تربیت و خانواده نقش مهمی ایفا کرده و امروز وظیفه ما این است که شرایط مناسب‌تری برای کار و زندگی زنان فراهم کنیم.
لنکرانی تأکید کرد: پیام اصلی پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی سلامت زنان این است که در کنار توجه به دستاوردهای سلامت زنان، باید برای ارتقای کیفیت زندگی آنان نیز برنامه عملیاتی داشته باشیم و مشکلات فوری همچون اضافه‌وزن و چاقی، فرسودگی شغلی و اختلالات اسکلتی ـ عضلانی را با اولویت بیشتری دنبال کنیم.
