در حالی که استخوانهای ما قادر به بازسازی پس از شکستگی هستند، دندانها این شانس را ندارند و همین امر باعث میشود میلیونها نفر در سراسر جهان با نوعی از بیدندانی مواجه باشند. اکنون محققان ژاپنی داروی امیدوارکنندهای برای رشد مجدد دندانها تست کردهاند. اگر این آزمایش موفقیتآمیز باشد، پژوهشگران امیدوارند این دارو تا حدود سال ۲۰۳۰ برای تمام انواع بیدندانی در دسترس قرار گیرد.
بدن انسان بالغ به طور متوسط شامل ۲۰۶ استخوان است. استخوان ترکیبی سخت از کلسیم، مواد معدنی و کلاژن است که چارچوب زیستی ما را تشکیل میدهند و ما را در طول روز همراهی میکنند. این اجزای بدن فوقالعاده مقاوم هستند و اگر بشکنند، توانایی بازسازی خود را دارند.
اما دندانها، استخوان نیستند. اگرچه آنها از برخی از همان مواد استخوانی ساخته شدهاند و سختترین ماده در بدن انسان هستند (به لطف لایه محافظ مینای دندان)، اما توانایی حیاتی ترمیم و بازسازی خود را ندارند. اما این وضعیت ممکن است همیشگی نباشد. محققان ژاپنی دارویی آزمایش کردهاند که وعده رشد مجدد دندانهای انسان را میدهد.
کاتسو تاکاهشی، رئیس بخش دندانپزشکی مؤسسه تحقیقات پزشکی بیمارستان کیتانو در اوساکا، گفت: «ما میخواهیم کاری انجام دهیم تا به کسانی که از دست دادن یا فقدان دندان رنج میبرند کمک کنیم. در حالی که تاکنون هیچ درمانی برای ارائه درمان دائمی وجود نداشته، احساس میکنیم انتظارات مردم برای رشد دندانها بالا است.»
این پیشرفت، حاصل سالها مطالعه روی آنتیبادی ویژهای به نام Uterine sensitization–associated gene-1 (USAG-1) است که نشان داده مانع رشد دندان در خرگوشهای صحرایی و موشها میشود. در سال ۲۰۲۱، دانشمندان دانشگاه کیوتو، آنتیبادی مونوکلونال (که معمولاً در مقابله با سرطان استفاده میشود) را کشف کردند که تعامل بین USAG-1 و مولکولهای معروف به پروتئین مورفوژنتیک استخوان یا BMP را مختل میکند.
به گفته تاکاهشی «ما میدانستیم سرکوب USAG-1 برای رشد دندان مفید است. چیزی که نمیدانستیم این بود که آیا این کافی خواهد بود یا نه. خرگوشهای صحرایی حیواناتی دوفک با الگوهای دندانی مشابه انسان هستند.» اکنون دانشمندان قرار است ببینند این شباهت چقدر واقعی بوده، زیرا انسانها تحت آزمایشی مشابه قرار دارند. این مطالعه که ۱۱ ماه طول میکشد، روی ۳۰ مرد بین سنین ۳۰ تا ۶۴ سال متمرکز است که هر کدام حداقل یک دندان از دست دادهاند. دارو به صورت وریدی تزریق خواهد شد تا اثربخشی و ایمنی آن اثبات شود و خوشبختانه در مطالعات حیوانی پیشین هیچ عارضه جانبی گزارش نشده است.
اگر همه چیز خوب پیش برود، بیمارستان کیتانو درمان را به کودکان بین ۲ تا ۷ سال که حداقل چهار دندان از دست دادهاند ارائه خواهد داد. هدف نهایی آنها ارائه داروی رشد دندان تا سال ۲۰۳۰ است. در حالی که این درمانها فعلا بر بیمارانی با کمبود دندان مادرزادی تمرکز دارند، تاکاهشی امیدوار است که این دارو برای هر کسی که دندانی از دست داده نیز در دسترس قرار گیرد.
