محققان یک ربات جراح مجهز به هوش مصنوعی را توسعه دادهاند که موفق شده یک عمل جراحی کامل (خارج کردن کیسه صفرا) را بدون هیچگونه دخالت انسانی و با موفقیت ۱۰۰ درصد روی بافتهای حیوانی به انجام برساند.
براساس گزارش گاردین ، دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز با همکاری دانشگاههای استنفورد و کلمبیا به موفقیت بزرگی در رباتیک پزشکی رسیدند. آنها یک ربات جراح به نام SRT-H را توسعه دادهاند که با یادگیری از ویدیوهای جراحیهای انسانی توانست بهصورت کاملاً خودمختار و هوشمند عمل پیچیده برداشتن کیسه صفرا را انجام دهد.
عمل کیسه صفرا با ربات جراح
برخلاف رباتهای جراح قبلی که صرفاً دستورات از پیش برنامهریزی شده را دنبال میکردند، SRT-H از یک معماری یادگیری ماشینی مشابه با ChatGPT بهره میبرد. این ربات با مشاهده و تحلیل هزاران ساعت ویدیوی عملهای جراحی انجامشده توسط پزشکان متخصص یاد گرفته است که چگونه یک عمل جراحی را از ابتدا تا انتها انجام دهد.
طبق مقاله منتشرشده در ژورنال Science Robotics ، ربات SRT-H در هشت آزمایش جداگانه، عمل برداشتن کیسه صفرا را روی ارگانهای خوک (و همچنین مدلهای واقعگرایانه شبهانسانی) با موفقیت ۱۰۰ درصدی به پایان رساند. عملکرد این ربات از چند جهت خیرهکننده بود:
- SRT-H نهتنها ۱۷ مرحله پیچیده عمل، ازجمله شناسایی دقیق عروق، قرار دادن گیرهها (کلیپس) و برش بافت را با دقت انجام داد، بلکه توانست در لحظه با شرایط غیرمنتظره تطبیق بیابد و حرکات خود را اصلاح کند. این ربات بهطور متوسط در هر عمل ۶ بار مسیر خود را بدون هیچ کمکی تصحیح کرد.
- اگرچه ربات عمل را کمی کُندتر از یک جراح انسان انجام داد، اما حرکات آن نرمتر و با لرزش کمتر بود و مسیرهای کوتاهتری را برای انجام وظایف خود طی میکرد.
- این ربات حتی قادر بود با دریافت دستورات صوتی از تیم پزشکی ابزارهای خود را تغییر دهد، درست مانند یک دستیار جراح در اتاق عمل.
جامعه پزشکی این ربات را بسیار تحسین کردهاند. کالج سلطنتی جراحان بریتانیا آن را «یک تحول هیجانانگیز با پتانسیل بالا» خوانده است. کارشناسان معتقدند این فناوری میتواند در آینده به یک جراح انسان امکان بدهد تا بهطور همزمان بر چندین عمل رباتیک خودمختار نظارت کند و جراحیهای روتین مانند برداشتن کیسه صفرا یا ترمیم فتق را با سرعت و دقت بیشتر و آسیب کمتر به بافتهای اطراف انجام دهد.
بااینحال، محققان تأکید میکنند که این فناوری هنوز سالها با استفاده بالینی روی انسان فاصله دارد. این آزمایشها روی ارگانهای بیجان انجام شده و هنوز توانایی ربات برای واکنش به عواملی مانند تنفس و حرکت بیمار، خونریزی یا دود ناشی از سوزاندن بافت در یک عمل واقعی، سنجیده نشده است. گام بعدی، آزمایش این سیستم در شرایط پیچیدهتر و درنهایت، آغاز محتاطانه آزمایشهای انسانی در دهه آینده خواهد بود.
