دانشمندان دلیل تکرار بیشتر پدیده خورشیدگرفتگی در برخی مناطق خاص کره زمین را کشف کردند تا راز این رویداد جذاب نجومی برای همیشه برملا شود.
پدیده خورشیدگرفتگی در تمام نقاط کره زمین با پراکندگی یکسانی رخ نمیدهد. محاسبات دقیق نجومی نشان میدهد ساکنان نیمکره شمالی در دوران فعلی شانس بسیار بیشتری برای تماشای تاریکی مطلق آسمان در طول روز دارند. هندسه مداری زمین و ماه دلیل اصلی این بیعدالتی نجومی است.
آمارها نشان میدهد هر نقطه مشخص از سیاره ما به طور میانگین هر ۳۷۵ سال یک بار تاریکی کامل را تجربه میکند. با این حال برخی شهرها و کشورها در طول یک قرن چندین بار شاهد عبور سایه ماه از مقابل خورشید هستند. دلیل این اتفاق به فاصله متغیر زمین از خورشید در طول سال بازمیگردد.
تاثیر فصلها روی خورشیدگرفتگی
زمین در فصل تابستان نیمکره شمالی در دورترین فاصله خود از خورشید قرار میگیرد. این دوری باعث میشود قرص خورشید در آسمان کوچکتر دیده شود.
در نتیجه ماه با راحتی بیشتری میتواند تمام سطح خورشید را بپوشاند. همین موضوع شانس وقوع تاریکی کامل را برای کشورهای نیمکره شمالی افزایش میدهد.
در فصل زمستان نیمکره شمالی زمین به خورشید نزدیکتر است. خورشید در این زمان بزرگتر به نظر میرسد و ماه کار سختی برای ایجاد تاریکی کامل دارد.
این شرایط باعث میشود نیمکره جنوبی سهم کمتری از این پدیده نجومی جذاب داشته باشد و بیشتر شاهد گرفتگیهای ناقص یا حلقوی باشد.
نقش عرض جغرافیایی در نمایش خورشیدگرفتگی
عرض جغرافیایی نیز نقش مهمی در دفعات مشاهده سایه ماه ایفا میکند. مناطق نزدیک به قطبهای زمین به دلیل انحنای سیاره سطح وسیعتری برای دریافت این تاریکی دارند. سایه در عرضهای جغرافیایی بالا کشیده میشود و مناطق بسیار گستردهتری را در بر میگیرد.
مناطق استوایی کمترین میزان تاریکی کامل را تجربه میکنند. سایه در خط استوا به صورت عمودی میتابد و کمترین مساحت ممکن را میپوشاند. ساکنان استوا برای تماشای این پدیده نجومی باید درست در مرکز مسیر عبور ماه قرار داشته باشند.
چرخه ساروس یک دوره زمانی مشخص در علم نجوم محسوب میشود. این چرخه حدود هجده سال طول میکشد و الگوی قرارگیری اجرام آسمانی را تکرار میکند.
چرخش مداوم زمین باعث میشود هر بار سایه روی نقطه متفاوتی از سیاره بیفتد. ترکیب این چرخه پیچیده با شکل کروی زمین همان دلیلی است که توزیع نامساوی این تاریکیهای روزانه را رقم میزند.
