تینا مزدکی_پیش از این، مستندات ویدئویی در دسامبر ۲۰۲۵ (آذر/دی ۱۴۰۴) برای نخستین بار تأیید کرده بودند که اولین سری از جنگندههای J-۲۰ مجهز به جفتموتور توربوفن WS-۱۵ مراحل تولید انبوه را به پایان رساندهاند و اولین پرواز یک فروند از این هواپیماهای تولید انبوه در ۲۷ دسامبر همان سال رقم خورده است.
موتور WS-۱۵ یک طراحی کاملاً جدید و اصطلاحاً «لوح سپید» (Clean-sheet) به شمار میرود و برخلاف مدلهای پیشین، نسخه ارتقایافته یا مشتقی از یک طرح قدیمیتر نیست. همین موضوع، ورود این پیشرانه به خدمت را به نقطه عطفی بزرگ برای صنعت هوانوردی نظامی چین تبدیل میکند. برای درک بهتر این موضوع، کافی است بدانیم آخرین موتور فایتر آمریکایی که با طراحی کاملاً جدید وارد خدمت شد، موتور F۱۱۹ بود که نخستین پرواز آزمایشی خود را در سال ۱۹۹۰ انجام داد و از سال ۱۹۹۷ (نزدیک به ۳۰ سال پیش) روی جنگندههای تولید انبوه نصب شد؛ موتورهای بعدی آمریکا همگی مشتقاتی از این طرح یا مدلهای قدیمیتر بودهاند.
تصاویر منتشرشده در ماه ژانویه توسط شرکت هواپیماسازی چنگدو (توسعهدهنده اصلی J-۲۰) برای اولین بار چندین فروند از این جنگندههای جدید را در حال انجام پروازهای آزمایشی با موتور WS-۱۵ نشان داد. یکپارچهسازی موتور WS-۱۵ با این جنگنده از مدتها پیش پیشبینی میشد؛ این پیشرانه ابتدا در ژانویه ۲۰۲۲ به صورت تکموتور روی J-۲۰ آزمایش شد و متعاقباً در ژوئن ۲۰۲۳ نخستین پرواز خود را در پیکربندی دوقلو (هر دو موتور WS-۱۵) انجام داد.
این ارتقا، تمامی جنبههای عملکرد پروازی و همچنین برد عملیاتی J-۲۰ را به شکل چشمگیری بهبود میبخشد، توان الکتریکی بیشتری برای زیرسیستمهای هوابرد فراهم میکند و نیازهای تعمیر و نگهداری را کاهش میدهد. به عنوان یکی از پیشرفتهترین موتورهای جنگنده در حال تولید در جهان، گزارش شده است که نسبت رانش به وزن WS-۱۵ در میان موتورهای شناختهشده، تنها با موتور F۱۳۵ (پیشرانه جنگنده نسل پنجم F-۳۵ آمریکا) قابل رقابت است. راندمان بالای این موتور، بردِ از پیشزیاد J-۲۰ را باز هم افزایش میدهد و آن را در کنار بمبافکن خط مقدم بسیار بزرگتر روسی، یعنی سوخو-۳۴ (Su-۳۴)، در ردیف دو جنگنده با طولانیترین برد عملیاتی در جهان قرار میدهد.
ورود جنگنده ارتقایافته J-۲۰A و موتور جدید آن به فاز تولید انبوه، همزمان با توسعه چشمگیر خطوط تولید این جنگنده رخ داده است؛ موضوعی که نشان میدهد وزارت دفاع چین احتمالاً منتظر بوده تا این پرنده رادارگریز به استاندارد بالاتری از قابلیتهای رزمی برسد و سپس سرمایهگذاری سنگینتری روی خرید آن انجام دهد. این رویکرد پیش از این نیز سابقه داشته است؛ به طوری که در سال ۲۰۲۱ و پس از ارتقای طراحی J-۲۰ و تجهیز آن به موتورهای WS-۱۰C، مقیاس تولید این جنگنده رشد شدیدی را تجربه کرد.
گزارش اخیر اندیشکده بریتانیایی «مؤسسه خدمات دفاعی و امنیتی سلطنتی» (RUSI) برآورد میکند که به دلیل این توسعه گسترده در خطوط تولید، نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق چین (PLAAF) تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰۰۰ فروند J-۲۰ را در خدمت خواهد داشت. انتظار میرود نرخ تولید این جنگنده در سطح تقریبی ۱۲۰ فروند در سال حفظ شود. در حال حاضر، هیچ کشور دیگری در جهان برای خرید هیچ نوع جنگندهای حتی نصف این مقیاس را هم هدفگذاری نکرده است. پیشبینی میشود این حجم از سرمایهگذاری در کنار قابلیتهای پیشرو J-۲۰ در سطح جهان، برتری مطلق نیروی هوایی چین را در نبردهای هوابههوا بیش از پیش تثبیت کند. انتظار میرود موتورهای WS-۱۵ در طول سال جاری میلادی (۲۰۲۶) به طور کامل جایگزین موتورهای WS-۱۰C در خط تولید شوند؛ روندی که شاید تا همین امروز نیز نهایی شده باشد.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۳
