انفجار نیوگلن یکی از قویترین انفجارهای موشکی ثبتشده در بیش از ۵۰ سال اخیر محسوب میشود
قرار بود محمولهی نخستین مأموریت برای ساخت پایگاه قمری ناسا توسط ماهنشین رباتیک بلو ارجین به نام «بلومون مارک ۱» یا «اندورنس» و برفراز موشک نیوگلن به ماه منتقل شود. این شرکت همچنین با اسپیسایکس بر سر ساخت ماهنشین سرنشیندار آرتمیس ۴ رقابت میکند؛ مأموریتی که قرار است در سال ۲۰۲۸ فضانوردان را روی ماه فرود آورد.
علت دقیق انفجار هنوز مشخص نیست، اما به نظر میرسد حادثه از مرحله اول نیوگلن آغاز شده باشد؛ بخشی از موشک که هفت موتور متان مایع BE-4 را در خود جای داده است. جف بیزوس، بنیانگذار بلو ارجین و مدیرعامل پیشین آمازون، اندکی پس از انفجار در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
تمام کارکنان در سلامت کامل هستند و کسی آسیب ندیده است. هنوز برای تشخیص علت اصلی حادثه زود است. بااینحال، از همین حالا در حال بررسی آن هستیم. روز بسیار سختی بود، اما هرچه نیاز به بازسازی داشته باشد بازسازی خواهیم کرد و دوباره به پرواز بازخواهیم گشت.
کمتر از ۱۵ دقیقه بعد، جرد آیزاکمن، مدیر ناسا در ایکس اعلام کرد که این سازمان از وقوع «ناهنجاری» در مجتمع پرتاب ۳۶ مربوط به موشک بلو ارجین آگاه است. او افزود: «پرواز فضایی بسیار بیرحم است و ساخت یک سامانه پرتاب سنگین جدید فوقالعاده دشوار محسوب میشود. ما با شریکان خود همکاری خواهیم کرد تا این حادثه بهطور کامل بررسی، تأثیرات کوتاهمدت آن بر مأموریتها ارزیابی و پرتاب موشکها از سر گرفته شود.»
این نخستین مشکل نیوگلن در سال جاری نیست. در ۱۹ آوریل، بلو ارجین در دومین پرواز موشک نیوگلن موفق شد بوستر آن را بازیابی کند، اما محمولهی موشک که ماهوارهای غولپیکر متعلق به شرکت ایاستی اسپیسموبایل بود، در مداری بسیار پایینتر از حد لازم قرار گرفت و در نتیجه عملاً غیرقابل استفاده شد.
نقص مرحله فوقانی در مأموریت آوریل که موجب آن حادثه شده بود، زمینگیر شدن نیوگلن از سوی اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) را بهدنبال داشت؛ محدودیتی که تنها چهار روز پیش لغو شده بود. FAA هنوز درباره انفجار اخیر اظهار نظری نکرده است.
علاوه بر اینکه این انفجار عقبگردی بزرگ برای بلو ارجین محسوب میشود، دردسر قابلتوجهی نیز برای ناسا خواهد بود. بسیاری از کارشناسان پیشتر نسبت به عملیبودن جدول زمانی جاهطلبانه ناسا برای بازگشت به ماه ابراز تردید و اشاره کرده بودند که بخش زیادی از فناوریهای مورد استفاده در قراردادهای تجاری قمری هنوز مورد آزمایش قرار نگرفتهاند.
برای نمونه، ناسا شرکت اکسیوم اسپیس را بهعنوان شریک ساخت تجهیزات سطح ماه انتخاب کرده است، در حالی که تأخیر در آمادهشدن لباسهای فضایی این شرکت میتواند برنامه آرتمیس را با تأخیرهای جدی روبهرو کند. همچنین شرکتهای استروباتیک و اینتوئتیو ماشینز که برای انتقال محمولهها انتخاب شدهاند، در تنها مأموریتهای قمری قبلی خود با شکست مواجه شدند. استارشیپ اسپیسایکس، رقیب اصلی نیوگلن نیز از زمان انتخابشدن بهعنوان ماهنشین سرنشیندار برنامه آرتمیس در سال ۲۰۲۱، تاکنون دستکم دو سال تأخیر را تجربه کرده است.
ایلان ماسک نیز اندکی پس از انفجار در ایکس نوشت: «بسیار تأسفبار است. ساخت موشک کار سختی محسوب میشود.»
