بارش شهابی برساوشی (Perseids Meteor Shower) یکی از شناختهشدهترین و باشکوهترین پدیدههای نجومی سالانه است که هر ساله در ماههای مرداد و شهریور، آسمان شب را به نمایشگاهی از نور تبدیل میکند. این بارش شهابی بهدلیل شدت، زیبایی و زمان وقوع مناسبش (تابستان نیمکره شمالی) توجه بسیاری از علاقهمندان به نجوم، عکاسان و طبیعتگردان را به خود جلب میکند. در این مقاله با منشأ این پدیده، زمان مشاهده، نحوه رصد، نکات علمی و همچنین پاسخ به پرسشهای متداول در این زمینه آشنا میشویم.
بارش شهابی چیست؟
شهابها ذرات کوچکی از جنس سنگ یا یخ هستند که هنگام ورود به جو زمین بر اثر اصطکاک با مولکولهای هوا، آتش میگیرند و ردی درخشان از خود بهجا میگذارند. وقتی تعداد زیادی از این شهابها از یک نقطه مشخص در آسمان و در زمانهای نزدیک به هم دیده شوند، به آن پدیده «بارش شهابی » گفته میشود.
منشأ این بارش شهابی کجاست؟
منشأ این بارش شهابی، دنبالهدار سویفت-تاتل (Swift-Tuttle) است که هر ۱۳۳ سال یک بار به دور خورشید میچرخد. این دنبالهدار در مسیر خود ذرات یخ و غبار بسیاری بهجا میگذارد. با عبور زمین از این مسیر در هر سال، این ذرات وارد جو زمین میشوند و بارش شهابی را ایجاد میکنند.
چرا به آن «برساوشی» گفته میشود؟
نام این بارش شهابی از صورت فلکی برساوش (Perseus) گرفته شده است. چراکه نقطهای که شهابها از آن به نظر میرسند (مبدأ بارش یا Radiant)، در نزدیکی این صورت فلکی قرار دارد.
زمان وقوع بارش شهابی برساوشی
بارش شهابی برساوشی معمولاً از اواخر تیر تا اوایل شهریور هرسال فعال است. اوج این بارش اغلب در شبهای ۲۱ تا ۲۳ مرداد رخ میدهد. در سال ۱۴۰۴ هم انتظار میرود از ۲۰ تا ۲۴ مرداد ماه اوج بارش باشد. در شرایط ایدهآل رصد، این بارش میتواند شامل ۵۰ تا ۱۰۰ شهاب در ساعت باشد.
جمعبندی
بارش شهابی برساوشی یکی از زیباترین و قابلدسترسترین پدیدههای آسمانی برای عموم مردم است. تماشای آن نهتنها تجربهای آرامشبخش و تأملبرانگیز است، بلکه پلی میان علم و لذت از طبیعت به شمار میآید. اگر تاکنون فرصت تماشای آن را نداشتهاید، تابستان امسال میتواند بهترین زمان برای شروع باشد.
سؤالات متداول درباره بارش شهابی برساوشی
خیر. این پدیده با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است و استفاده از تلسکوپ یا دوربین حتی میدان دید شما را محدود میکند.
بهسختی. آلودگی نوری شهرها شدت دید شهابها را بهشدت کاهش میدهد. پیشنهاد میشود به مناطق تاریک خارج از شهر بروید.
خیر. شدت آن به تراکم ذرات دنبالهدار در مسیر زمین و موقعیت دقیق ماه و زمین بستگی دارد.
