انسان‌ها در فلات تبت همچنان در حال تکامل هستند!

پژوهشگران کشف کرده‌اند که تکامل انسان در فلات تبت هنوز ادامه دارد و بدن ساکنان این منطقه تغییرات شگفت‌انگیزی را تجربه می‌کند. این سازگاری‌ها به آن‌ها امکان می‌دهد در ارتفاعات کم‌اکسیژن بقا یابند.

با وجود چالش‌های ناشی از هیپوکسی در ارتفاعات بالا، جوامع انسانی در فلات تبت طی بیش از ۱۰,۰۰۰ سال سکونت، راهکارهای بیولوژیکی برای استفاده حداکثری از اکسیژن هوا را توسعه داده‌اند. این موضوع نمونه‌ای برجسته از تغییرات طبیعی گونه‌هاست.

سازگاری شگفت‌انگیز با ارتفاعات بالا

انسان‌ها همچنان در حال تکامل هستند و بدن ما به محیط اطرافمان واکنش نشان می‌دهد. در فلات تبت، با وجود سطوح پایین اکسیژن ، جوامع انسانی بیش از ۱۰,۰۰۰ سال است که در این منطقه شکوفا شده‌اند.

سینتیا بیال، انسان‌شناس دانشگاه Case Western Reserve، سال‌هاست که واکنش انسان به شرایط زندگی در ارتفاعات و هیپوکسی را مطالعه می‌کند.

کشف سازوکارهای تکاملی در زنان

بیال و تیمش در پژوهشی که اکتبر ۲۰۲۴ منتشر شد، برخی از سازگاری‌های خاص در جوامع تبتی را فاش کردند: ویژگی‌هایی که توانایی خون برای انتقال اکسیژن را بهبود می‌بخشد.

بیشتر بخوانید

برای این کشف، محققان به یکی از شاخص‌های تناسب تکاملی، یعنی موفقیت باروری، توجه کردند. زنانی که نوزادان زنده به دنیا می‌آورند، صفات خود را به نسل بعدی منتقل می‌کنند.

جزئیات تغییرات فیزیولوژیکی کلیدی

این تیم ۴۱۷ زن ۴۶ تا ۸۶ ساله را که تمام عمر خود را در نپال در ارتفاعات بالای ۳,۵۰۰ متر گذرانده بودند، بررسی کردند. آن‌ها تعداد تولدهای زنده و همچنین اندازه‌گیری‌های فیزیکی و سلامتی را ثبت کردند.

مهم‌تر اینکه، زنانی که بالاترین نرخ تولد زنده را داشتند، سطوح هموگلوبین متوسط و اشباع اکسیژن بالایی در هموگلوبین خود نشان دادند.

این نتایج نشان می‌دهد که سازگاری‌ها قادرند انتقال اکسیژن به سلول‌ها و بافت‌ها را بدون غلیظ کردن خون به حداکثر برسانند؛ اتفاقی که فشار بر قلب را افزایش می‌دهد.

قبلاً تصور می‌شد هموگلوبین پایین مفید است، اما اکنون مشخص شد که مقادیر متوسط بهترین نتیجه را دارد و هرچه اشباع اکسیژن بالاتر باشد، مفیدتر است. زنانی با بالاترین موفقیت باروری، همچنین نرخ جریان خون بالایی به ریه‌ها و بطن چپ قلب پهن‌تری داشتند.

همچنین بخوانید

ادامه یافتن فرایند تکامل

این صفات در مجموع، نرخ انتقال و تحویل اکسیژن را افزایش می‌دهند و بدن انسان را قادر می‌سازند تا از اکسیژن کم موجود در هوا نهایت استفاده را ببرد.

این یک مورد از انتخاب طبیعی در حال انجام است و درک چگونگی سازگاری این جمعیت‌ها، درک ما را از فرایندهای تکامل انسان افزایش می‌دهد. این پژوهش در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.