آموزش نحوه شکایت از بنگاه و مشاور املاک متخلف 1405
صفر تا صد نحوه شکایت از بنگاه و مشاور املاک متخلف (کمیسیون اضافی، خیانت در امانت، فروش مال غیر + نمونه شکواییه)، به گفته وکیل یزد در این مرحله از دریافت حق کمیسیونهای نجومی و خارج از تعرفه (زیرمیزی بنگاه)، خودداری از ثبت قرارداد در سامانه و عدم ارائه کد رهگیری و پس ندادن چک یا مدارک امانی گرفته تا فجایع بزرگی مانند عدم بررسی مدارک مالکیت، تنظیم قولنامه برای ملک توقیفی یا ورثهای بدون انحصار وراثت، و حتی تبانی با کلاهبرداران در فروش مال غیر؛ همگی تخلفات و جرایمی هستند که میتوانند سرمایه یک عمر زندگی شما را بر باد دهند.
آیا مشاور املاک واقعاً هیچ مسئولیتی ندارد؟
به گزارش وکیل اراک : در پایین اکثر قولنامهها و مبایعهنامهها جملهای چاپ شده است با این مضمون که: «مشاور املاک صرفاً واسطه معامله بوده و هیچگونه مسئولیت حقوقی و کیفری در قبال صحت مدارک و تعهدات طرفین ندارد.»
بسیاری از مالباختگان با دیدن این جمله ناامید میشوند؛ در حالی که از نظر قانونی، این شرط نمیتواند مسئولیتهای قانونی مشاور املاک را ساقط کند!
مستند قانونی چیست؟ (قانون راجع به دلالان مصوب ۱۳۱۷ و قانون نظام صنفی):در قوانین ایران، مشاور املاک یک «دلال رسمی» است. طبق
مواد ۱، ۲ و ۵ قانون دلالانو دستورالعملهای وزارت صمت و قوه قضاییه، مشاور املاک در قبال دریافت حق کمیسیون،موظف و مکلف است:هویت و سمت طرفین معامله
- (کارت ملی، زنده بودن مالک، اعتبار وکالتنامه محضری و گواهی انحصار وراثت) را به دقت احراز کند.
اصل سند مالکیت
- و وضعیت ثبتی ملک (عدم بازداشت یا رهن بودن ملک) را بررسی نماید.صحت امضاهای طرفین در ذیل قرارداد را تصدیق کند.
نتیجه طلایی:
- اگر مشاور املاک بدون دیدن اصل سند مالکیت، یا با یک وکالتنامه جعلی و بدون استعلام، یا با حضور فردی که سمت قانونی ندارد ملکی را بفروشد و خریدار متضرر شود، طبق
ماده ۲ قانون دلالان
- و
ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی
- ، مشاور املاک
مقصر است و باید خسارت وارده به خریدار را جبران کند
- و اگر سوءنیت و تبانی او ثابت شود، به عنوان
شریک یا معاون در جرم کلاهبرداری
- به زندان میافتد!

۶ تخلف و جرم رایج مشاوران املاک (بر اساس قوانین جدید)
به گفته وکیل آمل پیش از انتخاب مرجع شکایت، باید بدانید تخلف بنگاهدار در کدام یک از دستههای زیر قرار میگیرد:
۱. دریافت حق کمیسیون اضافی (جریمه ۳ برابری در قانون جدید!)
هرساله اتحادیه صنف مشاوران املاک در هر شهر (مثلاً اتحادیه املاک یزد، تهران و…) فرمول و سقف مشخصی را برای حق کمیسیون خرید، فروش و اجاره تعیین میکند. متأسفانه برخی بنگاهداران تحت عناوین واهی مثل «شیرینی»، «حق التحریر» یا «توافق طرفین»، دو یا سه برابر تعرفه قانونی از مشتری پول میگیرند!
حکم قانون جدید (ماده ۱۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول):
- طبق این قانون جدید، دریافت هرگونه وجهی مازاد بر تعرفه مصوب توسط دلالان معاملات ملکی ممنوع است و متخلف علاوه بر
استرداد وجه اضافی به مشتری
- ، به
«جزای نقدی معادل سه برابر مبلغ دریافتی»
- محکوم میشود!
۲. تنظیم قولنامه عادی برخلاف «قانون جدید الزام به ثبت رسمی» و عدم ثبت در سامانه کاتب
آموزش نحوه شکایت از بنگاه و مشاور املاک متخلف 1405، طبق قانون جدید الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مشاوران املاک دیگر حق ندارند برای املاک دارای سند تکبرگ جدید، مبایعهنامه و قولنامه نهایی تنظیم کنند؛ بلکه فقط مجازند پیشنویس توافقات را در «سامانه کاتب (سازمان ثبت اسناد)» ثبت کرده و برای تنظیم سند یا قرارداد رسمی به دفاتر اسناد رسمی ارسال نمایند. همچنین در قراردادهای اجاره یا املاک فاقد سند جدید، خودداری از ثبت قرارداد در سامانه رسمی (سامانه خودنویس / املاک و اسکان) و ندادن کد رهگیری و هولوگرام، تخلف صنفی سنگینی محسوب میشود.
۳. خیانت در امانت در «چکهای تضمین، تخلیه، ثمن معامله و اسناد مالکیت»
در بسیاری از معاملات، خریدار یا مستأجر یک فقره [چک صیادی] یا سفته را بابت «تضمین تخلیه» یا «تضمین تنظیم سند در محضر» به عنوان امانت نزد مشاور املاک میگذارد تا پس از انجام تعهد، به او برگردانده شود.
اگر مشاور املاک بدون تحقق شرط و برخلاف توافق، چک یا سند امانی را به طرف مقابل بدهد، یا از پس دادن آن به صاحبش خودداری کند، مرتکب جرم کیفری «خیانت در امانت (ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی)» شده که مجازات حبس دارد!
۴. تبانی با کلاهبرداران و معاونت در «فروش مال غیر»
گاهی مشاور املاک میداند که ملک متعلق به شخص دیگری است، یا قبلاً به فرد دیگری فروخته شده (معامله معارض)، یا ملک در طرح شهرداری و فاقد کاربری مسکونی است؛ اما به خاطر گرفتن کمیسیون چربونرم، با فروشنده کلاهبردار همدستی کرده و با فریب دادن خریدار، او را ترغیب به پرداخت پول میکند. این عمل جرم کیفری و در حکم کلاهبرداری است.
۵. فعالیت بدون پروانه کسب (بنگاههای غیرمجاز) و سپردن کار به «مباشران بیصلاحیت»
طبق قانون نظام صنفی، صاحب پروانه کسب مشاور املاک باید شخصاً در بنگاه حضور داشته باشد و ذیل قراردادها را مهر و امضا کند. اگر بنگاه فاقد جواز کسب معتبر باشد و یا قرارداد توسط مشاوران و کارچاقکنهای فاقد کارت مباشرت تنظیم شده باشد، تخلف محرز است.
۶. عدم استرداد «بیعانه (پیشپرداخت)» پس از برهم خوردن معامله
گاهی طرفین معامله در همان ساعات اولیه، پیش از نهایی شدن قرارداد از معامله پشیمان میشوند و مبلغی که به عنوان بیعانه نزد بنگاهدار بوده را مطالبه میکنند، اما مشاور املاک پول را در حساب شخصی خود نگه میدارد و به بهانه برداشتن کمیسیون، از پس دادن پول مردم خودداری میکند.

برای شکایت از مشاور املاک به کجا مراجعه کنیم؟ (۳ مسیر قانونی)
گزارش وکیل قزوین : بسته به اینکه مشاور املاک چه تخلفی مرتکب شده است، شما باید از یکی از ۳ مسیر زیر (یا همزمان از هر سه مسیر) اقدام کنید:
مسیر اول: شکایت در «اتحادیه صنف مشاوران املاک» و «تعزیرات حکومتی» — مختص کمیسیون اضافی و تخلفات صنفی
اگر شکایت شما مربوط به گرفتن کمیسیون اضافی، ندادن کد رهگیری، عدم ثبت در سامانه کاتب، نداشتن جواز کسب یا بدرفتاری صنفی است، نیازی به رفتن به دادگاه ندارید و این مسیر بسیار سریعتر شما را به پولتان میرساند:
مراجعه به کمیسیون بازرسی و رسیدگی به شکایات اتحادیه املاک شهر خود:
- با در دست داشتن اصل قرارداد، رسید کارتخوان یا فیش واریز کمیسیون و کارت ملی، به ساختمان «اتحادیه صنف مشاوران املاک» در شهرستان خود (مثلاً اتحادیه املاک یزد) مراجعه کنید.فرم شکایت از واحد صنفی را پر کنید. اتحادیه، مدیر بنگاه را احضار میکند و به او مهلت میدهد تا مبلغ کمیسیون اضافی را به شما برگرداند.
ثبت شکایت در سازمان تعزیرات حکومتی (سامانه ۱۳۵) و سامانه ۱۲۴:
- اگر بنگاهدار با اتحادیه همکاری نکرد و پول اضافه را پس نداد، پرونده به
سازمان تعزیرات حکومتی
- ارسال میشود (یا خودتان مستقیماً در سامانه اینترنتی تعزیرات ثبت شکایت میکنید). شعبه تعزیرات علاوه بر پس گرفتن پول شما، بنگاه را به جریمه ۳ برابری و در صورت تکرار به
پلمپ واحد صنفی و ابطال پروانه کسب
- محکوم میکند!
(برای آموزش تصویری و دقیق این روش، حتماً مقاله ما با عنوان [صفر تا صد نحوه ثبت شکایت در تعزیرات حکومتی (سامانه ۱۳۵)] را مطالعه نمایید).
مسیر دوم: شکایت کیفری در «دادسرا» — مختص خیانت در امانت، جعل، کلاهبرداری و فروش مال غیر
اگر مشاور املاک چک، سفته یا سند امانی شما را پس نمیدهد، یا با فروشنده تبانی کرده و ملک دیگران را به شما فروخته، یا در متن قولنامه پس از امضای شما دستبرده و چیزی اضافه کرده است (جعل)، اتحادیه املاک صلاحیت رسیدگی ندارد و باید شکایت کیفری ثبت کنید:
جمعآوری مستندات:
- اصل مبایعهنامه/قولنامه، رسید تحویل چک یا مدارک امانی به بنگاه (یا شهادت شهود حاضر در جلسه)، پرینت تراکنشهای بانکی و استعلامات ثبتی.
ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی:
- با مراجعه به دفتر خدمات قضایی، شکواییه خود را به طرفیت «متصدی بنگاه املاک (و در صورت تبانی، به طرفیت فروشنده و بنگاهدار به صورت مشترک)» ثبت کنید.
رسیدگی در دادسرا و دادگاه کیفری دو:
- بازپرس دادسرا متهم را احضار کرده، در صورت لزوم قرار تامین (وثیقه یا کفالت) صادر میکند و پرونده با صدور کیفرخواست برای مجازات حبس و رد مال به دادگاه کیفری ارسال میشود.
مسیر سوم: ثبت دادخواست در «دادگاه عمومی حقوقی» — مختص مطالبه خسارت ناشی از تقصیر و بیمبالاتی مشاور املاک
فرض کنید مشاور املاک قصد کلاهبرداری نداشته (یعنی تبانی نکرده است)، اما به دلیل تنبلی، بیسوادی حقوقی و اهمالکاری، مدارک هویتی و ثبتی فروشنده را بررسی نکرده، وکالتنامه باطلشده را ندیده و یا قولنامهای کاملاً اشتباه تنظیم کرده که باعث شده معامله شما باطل شود و صدها میلیون تومان ضرر کنید!
- در این حالت، شما میتوانید مستنداً به
قانون دلالان
- و
قانون مسئولیت مدنی (تسبیب)
- ، از طریق دفاتر خدمات قضایی در
دادگاه عمومی حقوقی
- دادخواست
«مطالبه خسارت و استرداد حقالزحمه دلالی»
- علیه مشاور املاک ثبت کنید و با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری، او را به جبران خسارت محکوم نمایید!

دو نمونه متن رسمی برای شکایت از مشاور املاک (صنفی و قضایی)
بسته به اینکه میخواهید به اتحادیه/تعزیرات شکایت کنید یا به دادسرا و دادگاه بروید، میتوانید از این دو نمونه متن استاندارد استفاده نمایید:
نمونه ۱ آماده شده توسط وکیل شیراز : متن شکایت به اتحادیه صنف مشاوران املاک / تعزیرات (بابت کمیسیون اضافی و تخلف صنفی)
شاکی: نام و نام خانوادگی: ………………. کد ملی: ………………. شماره تماس: ……………….
واحد صنفی متخلف: مشاور املاک ………………. با مدیریت آقای/خانم ………………. دارای کد صنفی …………. به نشانی: ……………………………………………
موضوع شکایت: دریافت حق کمیسیون مازاد بر تعرفه قانونی (گرانفروشی)، عدم صدور فاکتور رسمی کمیسیون و عدم ثبت قرارداد در سامانه قانونی (کد رهگیری).شرح شکایت:
ریاست محترم کمیسیون بازرسی و رسیدگی به شکایات اتحادیه صنف مشاوران املاک شهرستان ………………. (یا: ریاست محترم سازمان تعزیرات حکومتی)
با سلام و احترام؛ به استحضار میرساند اینجانب در تاریخ …/…./…۱۴ جهت انعقاد قرارداد خرید/اجاره یک باب آپارتمان/ملک به واحد صنفی مشاور املاک فوقالذکر مراجعه نمودم. پس از تنظیم قرارداد، متصدی بنگاه مذکور برخلاف نرخنامه مصوب اتحادیه و کمیسیون نظارت، اقدام به مطالبه و دریافت مبلغ ………………. ریال از اینجانب بابت حق کمیسیون نمود که مطابق رسید دستگاه کارتخوان (پوز) و پرینت بانکی پیوست، به حساب نامبرده واریز گردیده است.
نظر به اینکه طبق محاسبه قانونی، تعرفه مجاز کمیسیون معامله فوق مبلغ ………………. ریال بوده و مدیریت بنگاه مبلغ ………………. ریال به صورت غیرقانونی و اضافی دریافت نموده و از ارائه رسید رسمی کمیسیون و ثبت قرارداد در سامانه نیز خودداری مینماید؛ مستنداً به مواد ۵۷ و ۷۲ قانون نظام صنفی و ماده ۱۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، تقاضای رسیدگی، الزام متخلف به استرداد کامل وجه مازاد دریافتی به اینجانب و اعمال جرایم قانونی را استدعا دارم.
نمونه ۲: متن شکواییه کیفری علیه مشاور املاک در دادسرا (بابت خیانت در امانت یا معاونت در کلاهبرداری)
شاکی: (نام، نام خانوادگی، کد ملی، آدرس و تلفن شما)
مشتکیعنه (متهم): آقای/خانم ………………. (متصدی و مدیر بنگاه معاملات ملکی ……………….) به نشانی: ……………………………………………
موضوع شکایت: خیانت در امانت نسبت به چک/سند امانی (موضوع ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی) / یا: معاونت در کلاهبرداری و انتقال مال غیر.شرح شکواییه:
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ……………….
با سلام و احترام؛ به استحضار عالی میرساند:
۱- در مورخ …/…./…۱۴ به موجب مبایعهنامه/اجارهنامه شماره ………………. تنظیمی در بنگاه معاملات ملکی ………………. با مدیریت مشتکیعنه، اینجانب یک فقره چک صیادی به شماره سریال ………………. به مبلغ ………………. ریال عهده بانک …………. (و یا: اصل سند مالکیت / مدارک …) را طبق بند ……… قرارداد و رسید پیوست، به عنوان امانت نزد مشتکیعنه (مشاور املاک) سپردم تا صرفاً پس از (تخلیه ملک / تنظیم سند رسمی در دفترخانه / انجام تعهدات قراردادی) به طرف مقابل تحویل و یا به اینجانب مسترد گردد.
۲- متأسفانه مشتکیعنه با سوءنیت و برخلاف شرط امانت و بدون تحقق شروط قراردادی (یا علیرغم فسخ قرارداد و مراجعات مکرر و ارسال اظهارنامه رسمی به شماره ……………….)، از استرداد چک/مدرک امانی به اینجانب خودداری نموده و با تصاحب یا تحویل غیرمجاز آن به شخص ثالث، موجبات ورود ضرر و زیان مالی سنگین به اینجانب را فراهم آورده است.
علیهذا نظر به اینکه عمل ارتکابی مشتکیعنه منطبق بر عنوان مجرمانه ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی (خیانت در امانت) میباشد، مستنداً به قرارداد، رسید امانی و استشهادیه شهود پیوست، تقاضای تعقیب کیفری، صدور دستور جلوگیری از نقل و انتقال چک مذکور و نهایتاً محکومیت متهم به مجازات قانونی و استرداد عین مال امانی را استدعا دارم.
نوشته آموزش نحوه شکایت از بنگاه و مشاور املاک متخلف 1405 اولین بار در شبکهچی. پدیدار شد.