فهرست بستن

برچسب: عمومی

مغلطه‌ی هریک و همه (Fallacy of Every and All) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۱۰)

دیجی‌کالا مگ – منبع جامع اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی تکنولوژی، بازی‌های کامپیوتری، فرهنگ‌ و هنر، سلامت و زیبایی و سبک زندگی

تعریف: مغلطه هریک و همه موقعی اتفاق می‌افتد که در یک استدلال هم کمیت کلی و هم کمیت وجودی (همه، برخی، هیچ‌یک، هریک) وجود داشته باشد و با عوض کردن چینش‌شان معنی‌شان هم تغییر کند. این مغلطه یکی از دگرگونی‌های دوپهلوگویی است. 

معادل انگلیسی: Fallacy of Every and All

مثال ۱: 

هرکسی باید در حق کسی کار خیر انجام بده. من یه کسی‌ام، پس در حق من یه کار خوب انجام بدید! 

توضیح: حتی اگر فرض را بر این بگیریم که «هرکس باید در حق کسی کار خیر انجام دهد» درست است، در مثال بالا «هرکس» اول یعنی «یک یارویی»، اما «هرکس» دوم به شخصی خاص اشاره دارد. در اینجا گوینده «کسی» را واژه‌ای دوپهلو در نظر گرفته تا استدلال خودش را تقویت کند، ولی کارش مغلطه‌آمیز است. 

مثال ۲: 

روی تابلو نوشته شده: «همه‌ی کودکان سه‌شنبه‌ها غذای رایگان دریافت می‌کنند!». امروز سه‌شنبه‌ست و کودکان زیادی توی دنیا هستن که غذای رایگان دریافت نمی‌کنن. برای همین چیزی که روی این تابلو نوشته شده دروغ محضه. 

توضیح: معنی «همه» در جمله‌ی نوشته‌شده روی تابلو این است که «دست رد به سینه‌ی هیچ کودکی زده نخواهد شد.» در جمله‌ی دوم، معنی «همه» این است که «همه‌ی کودکان دنیا این پیشنهاد را نپذیرفته‌اند.» 

منابع: 

Salmon, M. H. (2012). Introduction to Logic and Critical Thinking. Cengage Learning.

ترجمه‌ای از:

Logically Fallacious

 

The post مغلطه‌ی هریک و همه (Fallacy of Every and All) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۱۰) appeared first on دیجی‌کالا مگ.

ادامه مطلب

مغلطه‌ی تفکیک (Fallacy of Division) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۰۹)

دیجی‌کالا مگ – منبع جامع اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی تکنولوژی، بازی‌های کامپیوتری، فرهنگ‌ و هنر، سلامت و زیبایی و سبک زندگی

تعریف: مغلطه تفکیک موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی حقیقت داشتن چیزی درباره‌ی کل را به یک یا چند جزء از آن نسبت دهد. این مغلطه متضاد مغلطه‌ی تفکیک (Fallacy of Division) است. 

معادل انگلیسی: Fallacy of Division

معادل‌های جایگزین: تفکیک جعلی، استنتاج ناقص

الگوی منطقی: 

A جزئی از B است. 

B ‌دارای ویژگی X است. 

بنابراین A دارای ویژگی X است. 

مثال ۱: 

خانه‌ای او نصف اندازه‌ی بیشتر خانه‌های محله است. بنابراین در او باید حدوداً یک متر ارتفاع داشته باشد. 

توضیح: اندازه‌ی خانه ربطی به اندازه‌ی در ندارد. اگر فلان خانه از حدی کوچک‌تر شده باشد، بدین معنا نیست که درش نیز به همان تناسب کوچک‌تر می‌شود. اندازه‌ی کل (خانه) ربطی به اندازه‌ی تک‌تک اجزای خانه ندارد. 

مثال ۲: شنیدم که کلیسای کاتولیک فساد جنسی عده‌ای رو لاپوشونی کرده. بنابراین همسایه‌ی کاتولیک ۱۰۲ ساله‌ی من که زیاد می‌ره کلیسا هم توی ماجرا دخیله! 

توضیح: امکانش هست که همسایه‌ی ۱۰۲ ساله‌ی گوینده مرتکب گناه‌هایی شده باشد (مثلاً استفاده‌ی بیش از حد از عطر)، ولی صرفا‌ً به خاطر ارتباطش با کلیسا نمی‌توان او را در پرونده‌های فساد جنسی دخیل دانست. 

استثنا: در مواقعی که کل ویژگی‌هایی دارد که خواه ناخواه به اجزایش هم سرایت می‌کند، این مغلطه اتفاق نمی‌افتد. 

مثال: همسایه‌ی ۱۰۲ ساله‌ی من با افتخار اعلام کرد که عضوی از تشکیلات خلافکارایی هست که اعضاش رو مجبور می‌کنه به بچه‌ها لگد بزنن. بنابراین همسایه‌ی من هم یه خلافکاره… و خیلی زیاد به خودش عطر می‌زنه. 

منابع: 

Goodman, M. F. (1993). First Logic. University Press of America.

ترجمه‌ای از:

Logically Fallacious

 

The post مغلطه‌ی تفکیک (Fallacy of Division) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۰۹) appeared first on دیجی‌کالا مگ.

ادامه مطلب

مغلطه‌ی ترکیب (Fallacy of Composition) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۰۸)

دیجی‌کالا مگ – منبع جامع اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی تکنولوژی، بازی‌های کامپیوتری، فرهنگ‌ و هنر، سلامت و زیبایی و سبک زندگی

تعریف: مغلطه ترکیب موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی حقیقت داشتن چیزی درباره‌ی جزئی از کل را به کل نسبت دهد. این مغلطه متضاد مغلطه‌ی تفکیک (Fallacy of Division) است. 

معادل انگلیسی: Fallacy of Composition

معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی استثنا، استنتاج مشکل‌دار

الگوی منطقی: 

A جزئی از B است. 

A دارای ویژگی X است. 

بنابراین B دارای ویژگی X است. 

مثال ۱: 

آجرهای این ساختمان وزنشان کمتر از یک کیلوست. بنابراین این ساختمان کمتر از یک کیلو وزن دارد. 

مثال ۲: 

هیدروژن خیس نیست. اکسیژن خیس نیست. بنابراین آب (H2O) خیس نیست. 

مثال ۳: 

مغز شما از مولکول ساخته شده است. مولکول‌ها هوشمند نیستند. بنابراین امکان ندارد مغز شما منشاء هوشمندی باشد. 

توضیح: در این مثال‌ها سعی من این بود که این مغلطه را به ترتیب توی چشم بودنش نشان دهم، با این‌که هر سه نمونه به یک اندازه اشتباه هستند. در مثال اول، اشتباه بودن آن مشخص است، چون برای حساب کردن وزن ساختمان باید اجزای سازنده‌ی آن را جمع بست. در مثال دوم، ما می‌دانیم آب خیس است، ولی ویژگی خیس بودن را موقعی می‌توان تجربه کرد که مولکول‌ها در مقیاسی عظیم با هم جمع شوند. در اینجا با مفهوم ویژگی‌های ظهوریافته (Emergent Properties) مواجه هستیم. با نادیده گرفتن چنین ویژگی‌هایی تفکر جادویی (Magical Thinking) اتفاق می‌افتد. مثال آخر استدلالی رایج برای دفاع از ماوراءطبیعه بودن منشاء هوشمندی است. در نگاه اول تصور این‌که تعدادی مولکول منشاء ایجاد مفهومی پیچیده به نام هوشمندی باشند دشوار است، چون ما تمرکزمان را روی اجزای سازنده‌ی سیستم (موکلول‌ها) گذاشته‌ایم، نه کل سیستم. کل سیستم ویژگی‌های ظهوریافته، حرکت، استفاده از انرژی، دما (نوسان)، نظم و باقی ویژگی‌های نسبی را دربرمی‌گیرد. 

استثنا: اگر کل به شباهت اجزا نزدیک باشد، می‌توان پیش‌فرض‌های بیشتری درباره‌ی اجزا را به کل نسبت داد. مثلاً اگر ما از درون یک پاکت چیپسی برداریم، آن را بخوریم و در نظرمان خوشمزه باشد، تصور این‌که کل چیپس‌های درون پاکت خوشمزه خواهند بود مغلطه‌آمیز نیست. البته به شرط این‌که پاکت مربوطه سایز خانواده نباشد، چون بعد از ده دقیقه چیپس‌خوری ممتد طبیعی‌ست که آدم حالش از هر چه خوراکی‌ست است به هم بخورد. 

منابع: 

Goodman, M. F. (1993). First Logic. University Press of America.

ترجمه‌ای از:

Logically Fallacious

The post مغلطه‌ی ترکیب (Fallacy of Composition) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۰۸) appeared first on دیجی‌کالا مگ.

ادامه مطلب