پژوهشگران با بررسی یک داروی آزمایشی جدید، به نتایجی امیدوارکننده در مقابله با لوسمی حاد میلوئیدی مقاوم به درمان دست یافتهاند. این دارو توانسته حتی در مدلهای مقاوم به درمانهای رایج نیز فعالیت ضدسرطانی خود را حفظ کند و راه را برای توسعه درمانهای مؤثرتر هموار سازد.
به گزارش سیناپرس، لوسمی حاد میلوئیدی (AML) یکی از تهاجمیترین انواع سرطان خون و مغز استخوان است که در آن سلولهای خونی نابالغ بهصورت غیرطبیعی تکثیر میشوند و جای سلولهای سالم را میگیرند. اگرچه بسیاری از بیماران در مراحل اولیه به درمان پاسخ میدهند، اما بازگشت بیماری و مقاومت دارویی همچنان از مهمترین چالشهای درمان این سرطان به شمار میرود.
درمان استاندارد بسیاری از بیماران مبتنی بر ترکیب داروهای کاهشدهنده متیلاسیون با داروی ونتوکلاکس است، اما این روش در همه بیماران موفق نیست. بهویژه در افرادی که دارای جهش در ژن TP۵۳ هستند، احتمال مقاومت به درمان و عود بیماری بیشتر است؛ زیرا این جهش توانایی سلولها را در کنترل رشد غیرطبیعی کاهش میدهد.
در همین راستا، پژوهشگران مرکز سرطان MD Anderson دانشگاه تگزاس عملکرد یک داروی اپیژنتیک آزمایشی به نام NTX-۳۰۱ را بررسی کردند. این دارو بدون تغییر در ساختار ژنتیکی، نحوه فعال یا غیرفعال شدن برخی ژنها را تنظیم میکند.
این دارو در مجموعهای از مدلهای پیشبالینی، از جمله نمونههای تهیهشده از بیماران مبتلا به لوسمی مقاوم، مورد آزمایش قرار گرفت و عملکرد آن با داروی رایج آزاسیتیدین مقایسه شد. همچنین پژوهشگران تغییرات متیلاسیون DNA و تأثیر آن بر فعالیت ژنها را ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد NTX-۳۰۱ نسبت به آزاسیتیدین توانایی بیشتری در از بین بردن سلولهای لوسمی دارد. این دارو حتی در سلولهایی که به درمانهای رایج و ونتوکلاکس مقاوم شده بودند نیز اثر ضدسرطانی خود را حفظ کرد و در مدلهای دارای جهش TP۵۳ نیز عملکرد امیدوارکنندهای از خود نشان داد.
پژوهشگران همچنین دریافتند ترکیب NTX-۳۰۱ با ونتوکلاکس، اثر درمانی قویتری نسبت به استفاده جداگانه از هر یک از این داروها ایجاد میکند. این ترکیب علاوه بر سلولهای اصلی سرطان، سلولهای بنیادی و پیشساز لوسمی را نیز هدف قرار داد؛ سلولهایی که نقش مهمی در بازگشت بیماری دارند.
بررسیها همچنین نشان داد این دارو با فعال کردن ژنهای مرتبط با مسیر Hippo، که یکی از سامانههای طبیعی کنترل رشد سلولهاست، و کاهش فعالیت پروتئین YAP، میتواند رشد سلولهای سرطانی و مقاومت آنها به درمان را مهار کند.
به گفته پژوهشگران، ویژگی مهم NTX-۳۰۱ آن است که برخلاف برخی داروهای موجود، بهصورت هدفمند بر مجموعه مشخصی از ژنها و مسیرهای زیستی اثر میگذارد. این ویژگی میتواند دلیل اثربخشی آن در برخی از مقاومترین انواع لوسمی حاد میلوئیدی باشد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، محققان تأکید کردهاند که برای تأیید اثربخشی و ایمنی این دارو در بیماران، انجام مطالعات بالینی بیشتری ضروری است. به اعتقاد آنها، بیماران مبتلا به لوسمی عودکرده، مقاوم به ونتوکلاکس و دارای جهش TP۵۳ از مهمترین گروههایی هستند که میتوانند در پژوهشهای آینده مورد بررسی قرار گیرند.
نتایج این پژوهش در مجله Clinical Cancer Research منتشر شده است.
