مطالعه: قوانین حفاظت داده عرضه مدل‌های زبانی بزرگ در اروپا را کند می‌کند

نگارش از&nbspEgle Markeviciute, EU Tech Loop with Euronews

تاریخ انتشار
۰۳/۰۷/۲۰۲۶ – ۷:۰۰ ‎+۲ گرینویچ

شرکت‌های بزرگ فناوری جهان هرچه بیشتر به چارچوب‌های مقرراتی اتحادیه اروپا به عنوان دلیل اصلی تاخیر یا عدم عرضه تازه‌ترین خدمات و ابزارهای خود در این اتحادیه اشاره می‌کنند. بسته به نوع ابزار، قانون بازارهای دیجیتال (DMA)، قانون هوش مصنوعی (AI Act) و مقررات حفاظت از داده اتحادیه اروپا مهم‌ترین عواملی عنوان می‌شوند که باعث می‌شوند مصرف‌کنندگان اروپایی دیرتر از همتایانشان در آمریکا بتوانند این خدمات را آزمایش و استفاده کنند.

سازمان Governance.AI گزارشی درباره ۳۷۵ مدل زبانی بزرگ (LLM) منتشر کرده که طی هشت سال گذشته (ژوئن ۲۰۱۸ تا مه ۲۰۲۶) عرضه شده‌اند و در آن تاخیرها در ایالات متحده، اتحادیه اروپا و بریتانیا با هم مقایسه شده است.

این گزارش نشان می‌دهد که در مقایسه با آمریکا، دست‌کم ۱۱ درصد از عرضه مدل‌ها توسط شرکت‌هایی مانند متا، گوگل، اوپن‌اِی‌آی و آنتروپیک در اتحادیه اروپا با تاخیر انجام شده یا اصلا عرضه نشده است، در حالی که این رقم در بریتانیا ۷ درصد بوده است.

از میان ۶۸ مورد تاخیر یا عدم‌عرضه ثبت‌شده در این مجموعه داده، در ۵۶ مورد عوامل مقرراتی علت اصلی بوده‌اند.

برای نمونه، عرضه نسخه وب اپلیکیشن کلود ۳ اوپِس در اتحادیه اروپا ۷۱ روز به تاخیر افتاد، در حالی که متا بالاترین نرخ کلی تاخیر و عدم‌عرضه را داشته و بیش از یک‌چهارم (۲۶ درصد) از محصولاتش در اتحادیه اروپا با تاخیر عرضه شده یا اصلا در دسترس قرار نگرفته و این سهم در بریتانیا ۱۵ درصد بوده است.

محدودیت‌های حفاظت از داده؛ چارچوبی سخت‌گیرانه و فقدان شفافیت

این گزارش مقررات حفاظت از داده را اصلی‌ترین مانع مقرراتی شناسایی می‌کند و می‌گوید قالب‌های غیرمتنی مانند تصویر، صدا و ویدئوی زنده با موانعی جدی‌تر از متن روبه‌رو هستند.

با توجه به این که قانون بازارهای دیجیتال (DMA) تنها از سال ۲۰۲۳ اجرایی شده و قانون هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۴ به تصویب رسیده است، اثرات منفی احتمالی DMA و قانون هوش مصنوعی هنوز باید در سال‌های آینده خود را نشان دهد.

هرچند بریتانیا و اتحادیه اروپا قوانین مشابهی در حوزه حفاظت از داده، از جمله مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR) دارند که پیش از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا تصویب شده بود، به نظر می‌رسد موانع در اتحادیه اروپا بیشتر از بریتانیاست.

نویسندگان گزارش می‌گویند دلیل این وضعیت «اجرای تهاجمی‌تر» قوانین در اتحادیه اروپا و کندی روند روشن شدن نحوه اعمال مقررات حفاظت از داده بر آموزش و به‌کارگیری مدل‌های زبانی بزرگ است.

به نظر می‌رسد اتحادیه اروپا دریافته است که قواعد سخت‌گیرانه حفاظت از داده، توسعه هوش مصنوعی در اروپا را محدود کرده است؛ زیرا اکنون طرح «دیجیتال اومنیباس» که هدف آن عملیاتی‌تر کردن مقررات داده برای توسعه هوش مصنوعی است، در پارلمان اروپا در دست بررسی است.

با این حال، اتحادیه اروپا در حال بازنگری دستورالعمل حق‌تالیف اتحادیه و مقررات مرتبط با حق‌تالیف در قانون هوش مصنوعی برای حفاظت از حقوق پدیدآورندگان است.

اگر این مقررات با سخت‌گیری بیش از حد اجرا شوند، دسترسی به پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی در آینده می‌تواند حتی دشوارتر شود.

جان لیدیار، یکی از نویسندگان گزارش و پژوهشگر سیاستگذاری هوش مصنوعی در گَو‌اِی‌آی (GovAI) در بریتانیا، گفت:

او تاکید کرد: «برای سیاستگذاران در اتحادیه اروپا و بریتانیا مهم است که نسبت به خطر ایجاد تاخیر برای شهروندان و کسب‌وکارهایشان در دسترسی به تازه‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی بر اثر موانع مقرراتی، آگاه و حساس باشند».

او افزود: «گزارش ما نشان می‌دهد که مقررات اروپایی، به‌ویژه GDPR، باعث شده شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی گاهی عرضه مدل‌ها را به تاخیر بیندازند یا در برخی موارد اصلا مدل‌هایی را در اتحادیه اروپا و بریتانیا عرضه نکنند. سیاستگذاران باید هنگام تدوین و اجرای مقررات مرتبط با هوش مصنوعی، تاخیر در دسترسی به مدل‌ها را هم به عنوان یکی از عوامل در نظر بگیرند».

این مطلب در اصل در سایت EU Tech Loop (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده و بر اساس یک توافق با یورونیوز به اشتراک گذاشته شده است.