نابرابری در مسیر اتصال؛ اینترنت طبقاتی طبقه فرودست را حذف می‌کند

براساس آن‌چه هابرماس در Public Sphere درباره‌ی فضای ایده‌آل در جامعه می‌گوید، اینترنت یکی از مصادیقی است که همه‌ی اعضای جامعه در آن برابرند. عواملی مانند:

• همه‌ی شهروندان در آن به‌طور کامل امکان حضور دارند.
• می‌توانند آزادانه در آن بستر اظهارنظر کنند، شنیده شوند.
• قدرت رسمی و جایگاه اجتماعی برابر برای همه‌ی افراد فراهم می‌کند.
• در این چارچوب، «برابری» نه از جنس اقتصادی، بلکه از جنس دسترسی برابر به بیان و مشارکت است.

 از این فضاهای نظری اگر فاصله بگیریم، در جهان عادی، قطعی اینترنت و ویژه‌سازی شهروندان، فقط در خسارت‌های عددی بزرگ و چندهمتی خلاصه نمی‌شود و باید زندگی آن فردی که هر روز می‌تواند بدون محدودیت با ساده‌ترین امکان‌هایش در خانه، کسب درآمد داشته باشد را هم دید:

کارگر باغ یکی  از زمین‌های کشاورزی این اطراف هستم. هربار با میوه‌هایی که به‌عنوان بخشی از دستمزد بهم می‌دادن، مربا و ترشی درست می‌کردم و توی اینستاگرام می‌فروختم. عددش زیاد نبود اما با پولش برای بچه‌ها و تجهیزات مربای بیشتر، هزینه می‌کردم. الان که اینترنت قطع شده، هم مرباها و ترشی‌ها روی دستم باقی مونده هم اون درآمدم تموم شده.

– خدیجه، فروشنده‌ی مواد غذایی در اینستاگرام

 در مواردی هم با قطعی اینترنت، یک دانش‌آموز برای یادگیری بخشی از آموزش از بستر یوتیوب یا هر پلتفرم معتبر و رایگان آموزش محروم می‌شود. او اکنون یک دانش‌آموز است که در مسیر کلاس‌های پیش از آزمون‌ کنکور، تمام اندوخته‌ها و ظرفیت‌های آموزشی آنلاین را از دست داده است:

من تمام جزوه‌هام رو در سیومسیج تلگرام گذاشته‌ام و دوستام اینترنت دارن و من پول خرید فیلترشکن گرون رو ندارم. اینطوری دیگه فضای گفت‌وگو و همفکری باهاشون رو ندارم.

– احمد، دانش‌آموز کلاس دوازدهم دبیرستان 

علاوه‌بر تمام این موارد، حق داشتن صدا یکی از حقوقی است که شهروندان عادی در زمان قطعی اینترنت از آن محروم می‌شوند. شهروندانی که می‌توانند با ساخت یک اکانت در هر پلتفرمی، ایده‌شان نسبت به هر مساله‌ای را بیان کنند، نسبت به بی‌عدالتی‌هایی که مشاهده می‌کنند، اظهارنظر کنند و… از این فضا محروم می‌شوند. نمونه‌ی این مساله را می‌توان در جنگ اخیر دید، شهروندان ایرانی که اتفاقا مخالف جنگ بودند، از داخل کشور امکان اظهارنظر نداشتند و به استناد بسیاری از نمونه‌های پراکنده در توییتر:

 وقتایی که ایرانی‌های خارج از کشور توی خیابون‌های کانادا داشتن از ترامپ خواهش می‌کردن که به ایران حمله کنه، ما توییتر و اینستاگرام نداشتیم که بگیم آقا ما نمیخوایم بمب رو سرمون ریخته شه!

– یک کاربر توییتر

اعمال محدودیت اینترنت اخیر، در واقع نوعی شهروند مستضعف سیاسی در کنار مستضعف اقتصادی و اجتماعی تولید کرده است که از نظر دسترسی به منابع، مقابل آن طیف بهره‌مند از تمام این مواهب (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) قرار می‌گیرد.

در نهایت شکاف دیجیتال، عقب‌ نگه‌داشتن عده‌ای از مردم برای دسترسی به منابع آموزش، کسب درآمد، ساخت ارتباط و هر سرمایه‌ی اجتماعی‌ای از این دست، مصداق ایجاد و توسعه‌ی نابرابری نهادینه در جامعه است. سیاستی که هرروز با تنوع در دسترسی‌های متنوع، از عواقب اجتماعی و اقتصادی فراتر رفته و انسانیت، آزادی و مفهوم ایران را هدف گرفته است.

Adblock test (Why?)

منبع خبر