دانشگاه فوجیان چین از ربات انساننمایی رونمایی کرده که میتواند نقطه عطفی در درمان زودهنگام اوتیسم و اختلالات رشد عصبی باشد. این ربات تشخیصی و درمانی، به فناوری غیرتهاجمی رابط مغز–رایانه مجهز است و با هدف کاهش محدودیتهای روشهای سنتی توانبخشی طراحی شده، و امید تازهای برای میلیونها خانواده ایجاد کرده است.
به گزارش گلوبال تایمز، این ربات که Fuxiaozhi F1-D نام دارد، نخستین نمونه در چین است که رابط مغز–رایانه را با یک پلتفرم انساننمای تعاملی ترکیب میکند. پروژه تولید این ربات نتیجه همکاری دانشگاه فوجیان با گروه کلانداده فوجیان و چند مرکز پژوهشی دیگر بوده و بهتازگی در کنفرانس نوآوری هوش مصنوعی این دانشگاه معرفی شده است.
اهمیت این فناوری زمانی روشنتر میشود که بدانیم مداخله زودهنگام نقش کلیدی در بهبود وضعیت کودکان مبتلا به اوتیسم دارد. روشهای توانبخشی سنتی با چالشهایی مانند کمبود نیروی متخصص، روندهای آموزشی طولانی و ارزیابیهای ذهنی پیشرفت کودک مواجه هستند. ربات جدید با ارائه رویکردی دادهمحور و تعاملی میتواند بسیاری از این محدودیتها را برطرف کند.
هنگام تعامل کودک با ربات، سطح توجه و توانایی تصویرسازی حرکتی او از طریق رابط مغز–رایانه ضبط میشود و به حرکات قابل مشاهده ربات تبدیل میگردد. این فرآیند، دادههای عینی و قابل اندازهگیری برای تشخیص زودهنگام اوتیسم فراهم میکند و امکان پایش دقیقتر روند درمان را در اختیار متخصصان قرار میدهد. به علاوه، طراحی انساننما و شیوه تعاملی ربات باعث افزایش انگیزه کودکان برای مشارکت در تمرینها و یادگیری مهارتهای اجتماعی میشود.
کونگ شیانگزِنگ، رئیس مؤسسه هوش مصنوعی کشاورزی و جنگلداری دانشگاه فوجیان، تأکید کرده است که هدف از ساخت این ربات جایگزینی درمانگران انسانی نیست. Fuxiaozhi F1-D وظایف استاندارد، تکراری و جمعآوری دادهها را بر عهده میگیرد تا درمانگران بتوانند وقت و انرژی بیشتری را به ارتباط عاطفی با کودک و طراحی برنامههای درمانی فردی اختصاص دهند.
این ربات اکنون از مرحله آزمایشگاهی عبور کرده و همکاریهایی را با چند بیمارستان و مراکز تخصصی آغاز کرده است. پژوهشگران میگویند که در آینده نزدیک، استفاده آزمایشی از آن در محیطهای واقعی آغاز خواهد شد و در چشمانداز بلندمدت، این فناوری میتواند در حوزههایی مانند توانبخشی پس از سکته مغزی و بازیابی عملکردهای حرکتی نیز کاربرد داشته باشد.
