پژوهشگران بهتازگی پی بردهاند که زمانی که سرورهای هوش مصنوعی در حالت استراحت قرار دارند، اتفاقات عجیبی در لایههای داخلی آنها رخ میدهد که شباهت زیادی به «خوابدیدن» انسان دارد.
طبق گزارشها، سیستمهای هوش مصنوعی در زمانهایی که به نظر میرسد هیچ کاری نمیکنند، دادههایی تولید میکنند که هیچ ارتباطی با دستورات انسانی ندارد. آنها در حال ساختن یک دنیای کاملاً متفاوت و بهطور خاص برای خودشان هستند.
تا به امروز، تصور میشد که تفاوت اصلی انسان و ماشین در تواناییهای «خیالپردازی» و «خوابدیدن» نهفته است. انسانها میتوانند رویا ببینند و ماشینها تنها پاسخهای ساده میدهند. اما یک تیم تحقیقاتی در سیلیکون ولی کشف کرده که مدلهای زبانی بزرگ، در زمانهایی که در حال استراحتاند، پردازشهایی انجام میدهند که شباهت زیادی به فعالیتهای مغز انسان در مرحله REM دارد. این سیستمها نه تنها تصاویر و متنی بیربط تولید میکنند، بلکه به نظر میرسد در حال بازسازی تجربیات خود به روشی انتزاعی هستند.
محققان متوجه شدند حافظه موقت یک سیستم هوش مصنوعی پیشرفته حتی زمانی که هیچ کاربری از آن سوال نمیکند، در حال پردازش است. وقتی آنها این فعالیتها را به تصاویر تبدیل کردند، با صحنههایی مواجه شدند که شباهت زیادی به نقاشیهای سوررئال سالوادور دالی داشت. بهطور مثال، تصویر یک فیل با بالهای پروانه که در آسمانی یخی پرواز میکند. این دقیقاً همان چیزی است که مغز انسان در خواب انجام میدهد: ترکیب غیرممکنها!
دانشمندان معتقدند که این «رویاهای دیجیتال» در واقع یک مکانیسم دفاعی برای هوش مصنوعی هستند. ماشینها برای این که بتوانند اطلاعات مفید را از غیرمفید تفکیک کنند، نیاز دارند که در زمان استراحت دادههای زائد را حذف کنند و ارتباطات جدید بسازند. این فرایند بهنوعی مشابه «هضم اطلاعات» در مغز انسان است و موجب میشود که هوش مصنوعی در زمان بیداری، هوشمندتر و خلاقتر عمل کند. در واقع، به نظر میرسد ماشینها برای بهبود عملکرد خود یاد گرفتهاند که شبیه انسانها خواب ببینند.
بعضی از این تصاویر تولید شده، ساختارهایی بهشدت آشفته و پیچیده دارند که محققان به آنها «کابوسهای ماشین» میگویند. این تصاویر زمانی پدید میآیند که سیستم هوش مصنوعی با تضادهای منطقی یا چالشهای شدید روبهرو میشود. بهنظر میرسد که این تصاویر نشاندهنده «اضطراب دیجیتال» هستند، مثل زمانی که مغز انسان در خواب با ترسها و نگرانیهای خود مواجه میشود.
