ظهور و سقوط نتاسکیپ؛ مرورگری که اینترنت را «دیدنی» کرد
کپی لینک
سرنوشت عجیب برند: از AOL تا مایکروسافت و فیسبوک
پس از خاموششدن رسمی نتاسکیپ، آنچه باقی ماند بیشتر شبیه یک پیکرهی ازهمگسیخته بود و هر بخش راه خودش را رفت. سال ۲۰۱۲، AOL تصمیم گرفت پتنتهای نتاسکیپ را بفروشد. خریدار چه کسی بود؟ مایکروسافت. همان شرکتی که سالها پیش با اینترنت اکسپلورر، نتاسکیپ را از میدان بیرون راند، اینبار مالک اختراعاتش شد؛ معاملهای در حدود یک میلیارد دلار.
مایکروسافت پتنتهای نتاسکیپ را خرید و چند سال بعد به فیسبوک واگذار کرد
اما داستان همینجا متوقف نشد. چند سال بعد، مایکروسافت این پتنتها را به فیسبوک واگذار کرد. بهاینترتیب، بخشی از فناوریهایی که ریشه در نتاسکیپ داشتند، سر از زیرساختهای امپراتوری مارک زاکربرگ درآوردند. رد آن مرورگر قدیمی، امروز در جاهایی دیده میشود که کمتر کسی انتظارش را دارد.
در این میان، نام تجاری «Netscape» همچنان نزد AOL باقی ماند و با تغییر مالکیت AOL، به ورایزن رسید. در نتیجهی این رفتوآمدها پتنتها در اختیار بازیگران جدیدی قرار گرفت، نام در دست شرکتی دیگر و میراثی که میان غولهای فناوری دستبهدست شد، بیآنکه هیچکدام راوی داستان کامل باشند.
نتاسکیپ در جنگ مرورگرها شکست خورد، بازارش را از دست داد و نامش محو شد. ولی ۳۱ سال بعد هنوز وقتی از فاصله نگاه میکنیم، ردپای نتاسکیپ تقریباً همهجا دیده میشود:
هر بار که وارد سایت امنی با پروتکل SSL میشوید، یا هر بار که به لطف استانداردهای وب مرورگرتان بدون مشکل کار میکند، در حال استفاده از میراث نتاسکیپ هستید. جاوااسکریپت، زبانِ حاکم بر وب امروز، در عرض ۱۰ روز توسط برندان آیک در دفتر نتاسکیپ خلق شد.
نتاسکیپ به آینده نرسید، اما آینده از روی آن عبور کرد. شرکتها رفتند و آمدند، نامها عوض شدند، سهم بازار جابهجا شد؛ اما وبی که امروز میشناسیم، هنوز بر پایه تصمیمهایی کار میکند که در دههی ۹۰ و پشت درهای همان دفترهای ساده گرفته شد.