قبیله دوگون در مالی، آفریقا، از قدیمیترین فرهنگهای باستانی زمین است. این قبیله دانش نجومی حیرتانگیزی دارد که ستاره سیریوس B را قبل از کشف مدرن میشناخت.
راز این دانش کیهانی برای دههها پژوهشگران را گیج کرده است؛ چگونه دوگونها از وجود ستارهای آگاه بودند که با چشم غیرمسلح قابل رؤیت نیست؟ افسانههای باستانی آنها به موجوداتی از سیریوس به نام «نومو» اشاره میکنند.
منشأ افسانهای دانش دوگون: موجودات نومو
قبیله دوگون به سنتهای مذهبی، رقصهای آیینی و کندهکاریهای چوبی خود معروف است، اما دانش نجومی و اسطورههای کیهانی آنها حیرتانگیزتر است. اسطورههای دوگون از موجوداتی به نام نومو سخن میگویند. نومو ارواح اجدادی هستند که به صورت موجوداتی دوزیست، هرمافرودیت و شبیه ماهی توصیف میشوند.
آنها را معمولاً «ارباب آب»، «ناظران» و «معلمان» مینامند. دوگونها معتقدند که نوموها ساکن دنیایی در مدار ستاره سیریوس بودند و از آسمان در «سفینهای همراه با آتش و رعد» به زمین آمدند و دانش نجومی خود را به قبیله دوگون منتقل کردند. در باور آنها، این موجودات نیازمند آب بودند و پس از ورود به زمین، مخازن آبی ایجاد کرده و در آنها فرورفتند.
کشف سیریوس B؛ معمای دانش قبیله دوگون
بین سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۵۶، انسانشناسان فرانسوی، مارسل گریول و ژرمن دیترلن، برای مطالعه قبیله دوگون به شمال غرب آفریقا سفر کردند. در سال ۱۹۴۶، گریول به مدت ۳۳ روز با یک «هوگون» (شمن دوگون) به نام اوگوتملی گفتگو کرد. اوگوتملی، منبع اصلی بسیاری از اطلاعات گریول درباره باورهای دوگونها شد.
دوگونها به این دو انسانشناس فاش کردند که خدای آنها، «آما»، از ستارهای خاص در صورت فلکی سیریوس آمده است. آنها این ستاره را پو تولو (Po Tolo) مینامیدند که ستارهشناسان مدرن آن را سیریوس B میشناسند.
نکته قابل توجه اینجاست که سیریوس B با چشم غیرمسلح قابل رؤیت نیست و تا پیش از آن، تنها در سال ۱۸۶۲ توسط ستارهشناس آمریکایی، آلوان گراهام کلارک، مشاهده شده بود؛ هرچند فردریش بسل آلمانی در سال ۱۸۴۴ وجود آن را از روی تغییرات حرکت سیریوس A پیشبینی کرده بود.
این موضوع به معمایی بزرگ تبدیل شده است: چگونه قبیله دوگون سالها پیش از کشف مدرن، از وجود سیریوس B آگاه بود؟ نظریهپردازان فضانوردان باستانی معتقدند که نوموها ممکن است همان هوش فرازمینی باشند که این دانش را به انسانها منتقل کردهاند. در مقابل، منتقدان مدرن این دانش را به انسانشناسان نسبت میدهند؛ اما این ادعا رد شده است، زیرا داستانهای دوگونها درباره سیریوس صدها سال قبل از ورود هر قومشناس مدرنی به مالی، وجود داشتهاند.
این حقیقت به این معناست که دوگونها این دانش نجومی را به ارث بردهاند. اما از چه کسی؟ آیا آنها این اطلاعات را از تمدن باستانی دیگری به دست آوردهاند که پیش از آنها وجود داشته، یا همانطور که افسانههای شفاهیشان نشان میدهند، تمام دانششان از ستارگان آمده است؟
