در حادثهای تکاندهنده و بیسابقه، گونهای کوسه که پیش از این هرگز سابقهی حملهی مرگبار به انسان را در کارنامهی خود نداشت، برای نخستین بار جان یک انسان را گرفت. این رخداد هولناک در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵ در آبهای مدیترانه رخ داد. مرد توریست ۴۰ ساله در حین غواصی و فیلمبرداری، توسط گروهی از کوسههای خاکستری مورد حمله قرار گرفت و بهطور کامل بلعیده شد.
مرد گردشگر در فاصلهی بیش از صد متری از ساحل شهر خدرا، مشغول فیلمبرداری با دوربین گوپرو از گروهی کوسهی خاکستری یا کوسهی تیره (Carcharhinus obscurus) بود. دانشمندان معتقدند فاجعه با یک کنجکاوی ساده آغاز شد: یکی از کوسهها تلاش کرد دوربین را گاز بگیرد اما به خطا رفت و دست مرد را زخمی کرد. بوی خون و حرکات وحشتزدهی شناگر، بلافاصله غریزهی شکار جمعی یا به اصطلاح جنون تغذیه را در سایر کوسهها بیدار کرد و به حملهی گروهی انجامید.
اریک کلوآ، زیستشناس دریایی از دانشگاه علوم و ادبیات پاریس و کریستین پارتن از دانشگاه اکستر بریتانیا، در گزارشی به نقل از شاهدان عینی نوشتهاند:
شاهدان شنیدند که او پیش از آنکه در میان آبهای سرخرنگ و بالههای کوسهها از دید ناپدید شود، فریاد میزد: «کمک… من را گاز میگیرند.»
روز بعد، جستجوها به کشف بقایای بسیار اندکی از بدن انسان منجر شد که هویت قربانی را تأیید کرد و این واقعیت تلخ را آشکار ساخت که او توسط چندین کوسه بلعیده شده است.
کوسههای خاکستری به دلیل رفتار آرام و غیرتهاجمی خود نسبت به انسانها شهرت دارند و به همین خاطر، مقصدی محبوب برای اکوتوریسم و تعامل نزدیک با حیات وحش دریایی محسوب میشوند. منطقهی خدرا به دلیل وجود یک نیروگاه شیرینسازی آب که آب گرم به دریا میریزد، به محل تجمع این کوسهها تبدیل شده است.
کوسههای خاکستری به رفتار آرام و غیرتهاجمی خود نسبت به انسانها شهرت دارند
اما حقیقت ماجرا چیست؟ چرا گونهای کاملاً غیرتهاجمی، طی حملهای مرگبار انسانی را شکار کرده و بلعیدهاند؟ به باور پژوهشگران، همین تعامل نزدیک و نامتعارف، ریشهی اصلی فاجعه است. آنها میگویند تغذیهی مصنوعی کوسهها توسط انسانها در این منطقه، باعث شده حیوانات به انسان عادت کرده و برای گرفتن غذا، رفتاری شبیه به «گدایی» از خود نشان دهند.
جسارت اکتسابی احتمالاً باعث شده یک کوسه در واکنشی ناشیانه به دوربین حملهور شود و ناخواسته شناگر را زخمی کند. پژوهشگران تأکید میکنند که در این مورد، رقابت شدید میان کوسهها احتمالاً بر غریزهی طبیعی تمایل نداشتن به شکار انسان غلبه کرده است.
دانشمندان میگویند بهترین راهحل، ممنوعیت کامل غذا دادن به کوسههاست تا فاصلهی سالم میان انسان و حیات وحش حفظ شود. آنها هشدار میدهند: «بدترین راهحل، حذف کورکورانهی تمام کوسههای ناحیه است، زیرا مسئولیت اصلی این حادثه اساساً بر عهدهی انسانهاست.»
گزارش کامل حادثه در نشریه علمی Ethology منتشر شده است.
