نگارش از Egle Markeviciute, EU Tech Loop with Euronews
تاریخ انتشار
اتحادیه اروپا بهطور همزمان در اقدامات تازه برای حمایت از بهکارگیری هوش مصنوعی در میان افراد و کسبوکارها سرمایهگذاری میکند، راهبردهای جدید آمادگی را تدوین میکند (راهبردها ) و دستورالعملهای گوناگونی درباره استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی منتشر میکند (دستورالعملها ).
بر اساس نظرسنجی یوروبارومتر درباره نیازهای آینده آموزش دیجیتال، ۶۴ درصد از اروپاییها کاملا موافق یا تا حدی موافقاند که تا سال ۲۰۳۰ همه باید سواد هوش مصنوعی داشته باشند.
از سال ۲۰۲۱، استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی در میان شرکتهای اروپایی بهطور خودجوش ۱۲٫۳۰ درصد رشد کرده است. نزدیک به یکسوم، یعنی ۳۲٫۷ درصد، از اروپاییها میگویند از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کردهاند.
تفاوتهای آشکار در استفاده از هوش مصنوعی میان کشورهای اتحادیه اروپا نشان میدهد که در برخی جاها بهکارگیری هوش مصنوعی مولد برای آموزش رسمی و اهداف حرفهای نهتنها نکوهش نمیشود بلکه تشویق هم میشود، اما در برخی دیگر هنوز ممکن است تابو باشد؛ موضوعی که در ارقام بسیار پایین (و بهاحتمال زیاد غیرواقعی)ِ خوداظهاریِ استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بازتاب دارد.
محبوبترین ابزارهای هوش مصنوعی در اروپا
اوپناِیآی در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که ۱۲۰٫۴ میلیون کاربر فعال در اتحادیه اروپا دارد؛ حدود ۲۶ درصد از جمعیت اتحادیه، که کم و بیش با آمارهای اروپاییِ استفاده از هوش مصنوعی مولد در سال ۲۰۲۵ همخوانی دارد.
سایر چتباتها و ابزارهای هوش مصنوعی در اعلام تعداد کاربران خود در اتحادیه اروپا محتاطترند؛ با این حال با توجه به اینکه چتجیپیتیِ اوپناِیآی بیش از ۸۰٫۰۲ درصد از سهم بازار اروپا را دارد، ۱۹٫۸ درصد باقیمانده احتمالا بین پرپلکسیتی، مایکروسافت کوپایلت، گوگل جمینی و کلود تقسیم میشود.
استفاده از هوش مصنوعی مولد در آموزش رسمی پایین است
کمتر از یکدهم، یعنی بهطور میانگین ۹٫۸ درصد از اروپاییها، در سال ۲۰۲۵ اذعان کردهاند که برای اهداف آموزش رسمی از هوش مصنوعی مولد استفاده کردهاند.
در انتهای فهرست، مجارستانیها با رقم بسیار اندک (و بهاحتمال زیاد غیرواقعی)ِ ۰٫۶۲ درصد قرار دارند، پس از آن رومانیاییها (۳٫۳۷ درصد)، لهستانیها (۴٫۵۹ درصد), بلغاریها (۵٫۱۷ درصد) و آلمانیها (۶٫۰۴ درصد). پیشتازان استفاده از هوش مصنوعی در آموزش، سوئد با ۲۰٫۹۹ درصد، مالت با ۲۰٫۲۲ درصد، دانمارک با ۱۷٫۸۶ درصد، اسپانیا با ۱۶٫۲۶ درصد و استونی با ۱۵٫۴۱ درصد هستند.
بر اساس نظرسنجی تازه یوروبارومتر درباره نیازهای آینده آموزش دیجیتال، ۵۴ درصد از اروپاییها دیدگاهی متوازن دارند و معتقدند هوش مصنوعی میتواند هم مزایا و هم خطراتی را به کلاس درس بیاورد؛ کمتر از یکچهارم، یعنی ۲۲ درصد، هم بر این باورند که هوش مصنوعی اساسا جایی در کلاس ندارد.
با آنکه اتحادیه اروپا پیشتر منتشر کرده دستورالعملهای اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش را و برخی معلمان آشکارا با افزایش استفاده دانشآموزان از هوش مصنوعی مخالفاند (یا صرفا از آن خسته شدهاند)، دو حوزه نیازمند رسیدگی فوری است.
نخست، اتحادیه اروپا باید دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی امن و مناسب سن برای دانشآموزان، دانشجویان و معلمان را بهبود دهد تا همه بتوانند زیر نظر، مهارتهای خود را تقویت کنند. این موضوع بهویژه در کشورهایی اهمیت دارد که سطح کلی مهارتهای دیجیتال و دسترسی به اینترنت در آنها پایینتر است.
دوم، معلمان همراه با وزارتهای آموزش و پرورش کشورهای عضو باید بهصورت عمیق بررسی کنند که هوش مصنوعی چگونه میتواند در کار روزمرهشان کمک کند؛ بهویژه در آموزشِ یادگیرندگانی با اختلالات و ناتوانیهای یادگیری (دیسلکسی، دیسکالکولیا، ADHD، اوتیسم و موارد دیگر). اگر درست انجام شود، این فرصتی مهم برای آزمودن رویکردهای جدیدِ شخصیسازیشده و تطبیق فنون آموزشی است تا بهترین نتایج برای معلمان و یادگیرندگان حاصل شود.
۱۵٫۰۷ درصد از اروپاییها میگویند برای اهداف کاری از هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند
اندکی بیشتر، یعنی بهطور میانگین ۱۵٫۰۷ درصد از افراد اروپایی، اذعان کردهاند که برای اهداف کاری از هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند.
بار دیگر، در انتهای فهرست مجارستان (۱٫۳۱ درصد)، رومانی (۵٫۲۴ درصد)، ایتالیا (۸٫۰۰ درصد)، لهستان (۸٫۳۶ درصد) و بلغارستان (۸٫۴۳ درصد) قرار دارند. مالت با ۲۹٫۶۴ درصد پیشتاز است و پس از آن دانمارک (۲۷٫۱۷ درصد)، هلند (۲۶٫۵۶ درصد)، استونی (۲۵٫۱۲ درصد) و فنلاند (۲۵٫۱۱ درصد) قرار میگیرند.
یکچهارم اروپاییها میگویند برای اهداف شخصی از هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند
اروپاییها (البته نه همه) در اعلام استفاده از هوش مصنوعی مولد برای اهداف شخصی راحتتر هستند.
قبرس با ۴۳٫۱۳ درصد پیشتاز است، پس از آن یونان (۴۰٫۹۱ درصد)، استونی (۳۷٫۴۷ درصد)، مالت (۳۷٫۲۰ درصد) و لوکزامبورگ (۳۵٫۷۱ درصد) قرار دارند. مجارستان بار دیگر با تنها ۲٫۱۲ درصد در انتهاست و پس از آن ایتالیا (۱۲٫۸۱ درصد)، رومانی (۱۴٫۸۵ درصد)، لهستان (۱۹٫۱۳ درصد) و بلغارستان (۲۰٫۱۵ درصد) میآیند.
یوروستات / استفاده افراد از ابزارهای هوش مصنوعی مولد برای اهداف شخصی / ۲۰۲۵
دانمارک در بهکارگیری هوش مصنوعی میان کسبوکارها پیشتاز است
بهطور میانگین حدود ۱۹٫۹۵ درصد از کسبوکارهای اروپایی دستکم یک نوع فناوری هوش مصنوعی را بهکار میبرند؛ افزایشی معادل ۱۲٫۳ درصد از سال ۲۰۲۱.
این ارقام میان کشورها تفاوت چشمگیری دارد: کشورهای شمال اروپا و بنلوکس پیشتازند، در حالی که کشورهای جنوب و شرق اروپا در انتها قرار دارند. بلوغ هوش مصنوعیِ کسبوکارهای اروپایی نیز بهطور قابل توجهی متفاوت است: برخی در مسیر تحول هوش مصنوعی بهخوبی پیش میروند (یا دستکم بنیانهای قوی در فرایندهای کسبوکار و مدیریت داده دارند)، اما برخی دیگر هنوز رویکردی ابتدایی و ابزاربهابزار را دنبال میکنند.
دانمارک پیشتاز استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میان کسبوکارها با ۴۲٫۰۳ درصد (افزایش ۱۸٫۱۴ درصدی نسبت به ۲۰۲۱) است، سپس فنلاند با ۳۷٫۸۲ درصد (افزایش ۲۲٫۰۳ درصدی نسبت به ۲۰۲۱)، سوئد با ۳۵٫۰۴ درصد (افزایش ۲۵٫۱۱ درصدی نسبت به ۲۰۲۱), بلژیک با ۳۴٫۵۴ درصد (افزایش ۲۴٫۲۲ درصدی نسبت به ۲۰۲۱) و لوکزامبورگ با ۳۳٫۶۱ درصد (افزایش ۲۰٫۶۱ درصدی نسبت به ۲۰۲۱) قرار دارند.
در انتهای فهرست، رومانی با ۵٫۲۱ درصد (افزایش ۳٫۸۳ درصدی نسبت به ۲۰۲۱)، لهستان با ۸٫۳۶ درصد (افزایش ۵٫۵ درصدی نسبت به ۲۰۲۱)، بلغارستان با ۸٫۵۵ درصد (افزایش ۵٫۲۶ درصدی نسبت به ۲۰۲۱)، یونان با ۸٫۹۳ درصد (افزایش ۶٫۳۲ درصدی نسبت به ۲۰۲۱) و قبرس با ۹٫۲۷ درصد (افزایش ۶٫۶۸ درصدی نسبت به ۲۰۲۱) قرار دارند.
در حالی که برنامه اقدام قاره هوش مصنوعی اتحادیه اروپا و راهبرد «بهکارگیری هوش مصنوعی» در مجموع گامهایی در جهت درستاند، اتحادیه اروپا اکنون باید به بررسیهای عمیقتر درباره کاربردهای بخشیِ هوش مصنوعی، فرایندهای کسبوکار و آمادگی واقعی برای استقرار هوش مصنوعی در میان انواع و اندازههای مختلف کسبوکارها روی بیاورد.
راهبردهای سیاسی اغلب محصول رقابتِ ایدهها و جاهطلبیهای سیاسیاند و هر دو راهبرد بهروشنی همین را بازتاب میدهند.
شاخصهای قابل اندازهگیری در سطح کشورهای عضو، تداوم تمرکز بر ابتکارهای صرفا بزرگمقیاس (چه در مهارتافزاییِ هوش مصنوعی و چه در بهبود دسترسی به توان محاسباتی و داده)، و تفکیک روشن بر اساس نوع، اندازه و بلوغ هوش مصنوعیِ کسبوکار میتواند به اتحادیه اروپا کمک کند با حمایت هدفمند، سریعتر پیش برود و زمان و پول مالیاتدهندگان را صرف ابتکارهای پرهزینه و کماثر نکند.
این گزارش نخستینبار منتشر شده در اییو تک لوپ و در چارچوب یک توافق با یورونیوز به اشتراک گذاشته شده است.
