خبر خوش برای دوستداران شکلات تلخ اینکه، بر اساس یک مطالعه جدید، این خوراکی حاوی ترکیبی است که میتواند سرعت پیری زیستی بدن را کاهش دهد. ماده تئوبرومین در شکلات تلخ یک آلکالوئید است که به مقدار قابل توجهی توسط دانههای درخت Theobroma cacao تولید میشود.
گروهی از پژوهشگران King’s College London، در یک مطالعه جدید مشاهده کردند افرادی که میزان تئوبرومین بیشتری در خون خود دارند، نشانههایی از پیری زیستی کندتر از خود نشان میدهند.
با این حال، نویسندگان مطالعه میگویند که نباید از این یافته نتیجهگیری شود که میتوان برای افزایش طول عمر به مصرف بیحدوحصر شکلات تلخ روی آورد. خوراکیهای شکلاتی، بهویژه انواع شیرین آنها، معایبی دارند و تئوبرومین زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل مصرف شود.
جوردانا بل، از پژوهشگران این مطالعه توضیح داد که نتایج به دست آمده نشان میدهند میان یکی از اجزای کلیدی شکلات تلخ و جوانتر ماندن در بازه زمانی طولانیتر ارتباط وجود دارد. او تأکید میکند که این پژوهش به معنای توصیه به مصرف بیشتر شکلات تلخ نیست، بلکه میتواند به درک بهتر این موضوع کمک کند که چگونه غذاهای روزمره ممکن است سرنخهایی درباره زندگی سالمتر و طولانیتر در اختیار ما بگذارند.
پژوهشگران نمونههای خون ۱,۶۶۹ نفر را که از طریق دو پایگاه متفاوت جمعآوری شده بود، مورد تجزیهوتحلیل قرار دادند و غلظت فرآوردههای تجزیهشده ترکیباتی مانند کافئین و تئوبرومین را بررسی کردند.
آنها همچنین دو شاخص متفاوت پیری را بر پایه متیلاسیون DNA اندازهگیری کردند؛ فرآیندی که شامل برچسبهای شیمیایی است و با افزایش سن تغییر میکند. یکی از این شاخصها الگوهای کلی برچسبگذاری را بررسی میکرد و دیگری نشاندهنده طول انتهای کروموزومها بود که با نام تلومر شناخته میشود.
بر اساس این شاخصها، ارتباط میان تئوبرومین و نمایه سنی جوانتر، از نظر آماری معنادار بود. پایینتر بودن سن زیستی به این معنا نیست که فرد میتواند هر دو سال یکبار تولد بگیرد، اما نشان میدهد بدن میتواند برای مدت طولانیتری در وضعیت مطلوبتری باقی بماند.
این تیم تحقیقاتی با دقت وجود سایر مواد شیمیایی موجود در کاکائو و قهوه را نیز بررسی کرد، اما تئوبرومین تنها ترکیبی بود که ارتباط آن با پیری زیستی مشاهده شد. این نخستین باری نیست که این ماده، با سلامتی مرتبط دانسته میشود، اما دادههای دقیق درباره اثر آن بر انسانها هنوز محدود است.
اگرچه پژوهشگران بهطور مستقیم توضیح ندادهاند که چرا تئوبرومین سرعت پیری را کاهش میدهد، اما مشخص است که آلکالوئیدهایی مانند تئوبرومین میتوانند با سامانههای کنترلکننده فعالیت ژنها در بدن تعامل داشته باشند و این تعامل میتواند بر مجموعه گستردهای از فرایندهای زیستی اثر بگذارد.
در حالی که جمعیت جهانی بهطور متوسط عمر طولانیتری پیدا کرده است، این افزایش طول عمر همیشه با سلامت مطلوب همراه نیست. دانشمندان در حال بررسی راههایی هستند که بتوان از طریق عواملی مانند نوع تغذیه و میزان فعالیت بدنی، شانس رسیدن به سالمندی بدون بیماری را افزایش داد. مطالعات آینده میتوانند تئوبرومین را با دقت بیشتری مورد مطالعه قرار دهند و بررسی کنند که این ماده چگونه ممکن است فواید سلامتی را ایجاد کند.
ریکاردو کوستئیرا، زیستشناس مولکولی در King’s College London، میگوید اگرچه هنوز به پژوهشهای بیشتری نیاز است، یافتههای این مطالعه اهمیت تحلیلهای جمعیتی در حوزه پیری و ژنتیک را برجسته میکند.
این پژوهش در مجله Aging منتشر شده است.
