یک دستاورد تازه در چین میتواند آینده پیوند عضو را از طریق شبیهسازی مراحل اولیه رشد جنین در محیط آزمایشگاه متحول کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران چینی برای نخستین بار موفق به ساخت یک مدل آزمایشگاهی از دیسک جنین انسان شدهاند که میتواند مراحل اولیه رشد جنین را شبیهسازی کرده و سلولهای اولیه تشکیلدهنده اندامها را در محیط آزمایشگاه تولید کند.
این دستاورد که نتایج آن در مجله علمی «سل» منتشر شده، میتواند راه را برای پرورش اندامهای انسانی و توسعه درمانهای پزشکی بازساختی در آینده هموار کند.بر اساس قوانین و دستورالعملهای بینالمللی، پژوهش روی جنین کامل انسان پس از ۱۴ روز از لقاح مجاز نیست؛ در حالی که درست در فاصله روزهای ۱۴ تا ۲۱، فرآیند مهم «گاسترولاسیون» آغاز میشود؛ مرحلهای که در آن پایههای تشکیل تمام اندامهای بدن شکل میگیرد.
به همین دلیل، دانشمندان برای مطالعه این بازه زمانی حساس ناچار به استفاده از مدلهای شبهجنینی در آزمایشگاه هستند.پژوهشگران برای رفع محدودیت مدلهای قبلی، از فناوری مهندسی زیستی استفاده کردند و با طراحی یک سامانه کشت میکروساخت، انواع مختلف سلولها را در موقعیتهای دقیق قرار دادند تا آرایش طبیعی جنین بازسازی شود. مدل جدید که «دیسک گاسترولوئید» نام گرفته، توانست ساختاری مشابه «شیار اولیه» جنین ایجاد کند؛ بخشی که آغازگر شکلگیری اندامهاست و در مدلهای قبلی قابل تولید نبود.
بیش از ۸۰ درصد از این مدلها توانستند مراحل اصلی رشد جنین را با موفقیت بازسازی کنند. طی هفت روز، این مدلها ساختارهایی شبیه لوله عصبی، روده اولیه، پیشسازهای ریه، کبد و لوزالمعده و حتی یک حفره ابتدایی قلب با انقباضات منظم و خودکار ایجاد کردند. بررسیهای سلولی نیز نشان داد ترکیب سلولهای این مدل شباهت زیادی به یک جنین طبیعی ۲۱ روزه انسان دارد.پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند زمینه تولید انبوه سلولهای اولیه تشکیلدهنده اندامها را در آزمایشگاه فراهم کند؛ موضوعی که در آینده برای ترمیم بافتهای آسیبدیده یا حتی ساخت اندامهای قابل پیوند کاربرد خواهد داشت.
به نقل از فارس، از آنجا که این مدلها یک جنین زنده محسوب نمیشوند، محدودیتهای اخلاقی بسیار کمتری نسبت به استفاده از جنین انسانی خواهند داشت.
این دستاورد میتواند به کاهش بحران کمبود عضو پیوندی نیز کمک کند؛ بحرانی که در حال حاضر تنها حدود یک نفر از هر ۱۰ بیمار نیازمند پیوند در جهان موفق به دریافت عضو میشود.
