غزال زیاری: در ماههای پایانی سال ۲۰۲۵، اخبار متعددی از لو رفتن طرحهای دو جت تاکتیکی رادارگریز بدون دم و دستاوردهای دیگر چینیها منتشر شد و در آستانه سال نو هم شاهد سورپرایز دیگری مبتنی بر رونماییهای تسلیحاتی این کشور بودیم.
یکی از این سورپرایزها ، در قالب یک کشتی باری میانجثه است که مملو از پرتابگرهای عمودی کانتینری، سنسورها و سیستمهای دفاع شخصی ظاهر شده است. پیام روشن است: چین با این اقدام اعلام میکند که میتواند کشتیهای ناوگان عظیم تجاریاش را نهتنها به کشتیهای مهاجم، بلکه به “کشتیهای زرادخانهای” تبدیل کند.
بار عجیب شناور چینی
روی عرشه این شناور ،کانتینرهایی قرار گرفته که از آنها هم برای نگهداری و هم نصب سلاح و سنسورها استفاده میشود. یعنی چیدمان بهگونهای طراحی شده که شبیه به یک سازه فوقانی بداهه عمل کند و بدین ترتیب این کشتی باری به نوعی تبدیل به شناور رزمی سنگین شده است.
این تجهیزات شامل یک رادار بزرگ آرایه فازی دوار در قسمت جلوی پل فرماندهی روی سه کانتینر و همچنین یک رادار گنبدی یا سیستم ارتباطی دیگر در سمت دیگر عرشه است که روی دو کانتینر نصب شده است.
در نزدیکی کمان کشتی و در ارتفاعی بالا، روی دو کانتینر، شاهد سیستم سلاح دفاع نزدیک ۳۰ میلیمتری تایپ ۱۱۳۰ (Type ۱۱۳۰ CIWS) برای دفاع نهایی در برابر تهدیدات ورودی، بهویژه موشکهای کروز هستیم.
یک ردیف کانتینر پایینتر، در هر دو طرف کشتی، پرتابگرهای فریبدهنده “تایپ ۷۲۶” دیده میشوند که روی یک جفت کانتینر دیگر نصب شدهاند. به نظر میرسد که کپسولهای استوانهای بزرگ هم قایقهای نجات اضطراری باشند که بهدلیل افزایش تعداد خدمه برای عملیاتی کردن چنین مفهومی، مورد نیاز بودهاند.
ابهام بزرگ روی شناور
نکته عجیب در این میان، فضایی است که به معنی واقعی کلمه با پرتابگرهای عمودی کانتینری پوشانده شده است. این چیدمان که در پنج ردیف عرضی و سه ردیف طولی نصب شده و هر کدام دارای چهار لوله پرتاب بزرگ است، مجموعاً ۶۰ سلول پرتاب عمودی بزرگ را در شناور ایجاد کرده که معادل دو-سوم ظرفیت سیستم VLS یک ناوشکن کلاس “آرلی برک” (نسخهI Flight یا II ) است.
با توجه به رادار بزرگ نصب شده دراین کشتی، بهنظر میرسد که مأموریت اصلی آن چیزی فراتر از یک کشتی زرادخانهای ساده و یک کشتی دیدهبان باشد؛ هرچند که این بدین معنا نیست که پرتابگرهای کانتینری آن نمیتوانند سلاحهای دیگری را حمل کنند.
چرا که به هر ترتیب چنین سیستمی میتواند برای تأمین مداوم پدافند هوایی بر فراز یک منطقه مشخص واقعاً کاربردی و مفید باشد.
پیغام چینیها
به هر ترتیب، این یک نمایش خیرهکننده به نظر میرسد. قبل از این هم شایعاتی درباره تلاش چین برای دستیابی به برتری دریایی وجود داشت. قبل از این هم بارها چینیها در رزمایشها از کشتیهای تجاری بهعنوان ناوهای بالگردبر بداهه و شناورهای ترابری برای مأموریتهای تهاجم جزیرهای استفاده کرده بودند. از سوی دیگر در یک دهه اخیر هم سیستمهای تسلیحاتی کانتینری از یک پدیده عجیب و جنجالی به یک جریان اصلی تبدیل شدهاند و آمریکا هم در این راستا و برای کاربردهای مختلف تلاش میکند.
کشتی باری چین که حالا به یک مزرعه موشکی شناور تبدیل شده، سؤالات و ابهامات زیادی را مطرح میکند و باید بررسی شود که این پیکربندی تا چه حد واقعی است؟
ظاهر ماجرا شبیه چیزی به نظر میرسد که صرفاً برای عکسبرداری آماده شده و باید دید که آیا این یک نمونه اثبات مفهوم است یا فقط یک ماکت؟ تأسیسات رادار و CIWS آن چقدر مستحکم هستند؟
با بررسی دقیقتر تصاویر، به نظر میرسد که رادار نسبتاً قوی است، اما با توجه به محدودیت اطلاعات، نمیتوان با قطعیت دراین باره صحبت کرد. بهدلیل نزدیکی رادار به سازه فوقانی اصلی کشتی در بخش عقب، احتمالاً رادار با مشکلاتی مواجه خواهد بود، هرچند که راههایی برای کاهش این اثر وجود دارد.
قرار دادن تمام این تجهیزات در یک کشتی ، به این معنا نیست که میتوان از این سنسورها و سلاحها بهطور مؤثر استفاده کرد.
درهرصورت نمیتوان به طور کلی گفت که توسعه پیکربندیهای تسلیحاتی سفارشی برای شناورهای تجاری استراتژی خوبی نیست. هرچند که این ایده مخالفانی هم دارد؛ چرا که این طور تصور میشود که این کار هر کشتی را در زمان درگیری به یک هدف تبدیل میکند و قطعاً حقوقدانان دریایی نظر متفاوتی دراین رابطه خواهند داشت.
اما مزایای بهره بردن از این توانمندیِ آمادهبهرزم کاملاً روشن است. چین با ناوگان عظیم کشتیهای باری و ظرفیت بالای کشتیسازیاش، میتواند تبدیل به مشکل بزرگی برای آمریکا و متحدانش شود.
از سوی دیگر احتمالاً نیروی دریایی آمریکا هم باید گام در مسیر مشابهی بگذارد؛ چرا که حالا آنها در زمینه کشتی سازی، از چین عقب ماندهاند و این شکاف احتمالاً با گذر زمان عمیقتر خواهد شد و با ناکامیهای متوالی آمریکا در برنامههای ساخت شناورهای رزمی سطحی آمریکا، تشدید هم شده است.
منبع: twz
۲۲۷۲۲۷
