فرآیند مزایده شرکت سایپا و واگذاری ۴۲ درصد از سهام تودلی این خودرو ساز به بخش خصوصی به زودی آغاز خواهد شد و به نوعی آینده این شرکت را مشخص خواهد کرد. این واگذاری البته با تاخیر زیادی همراه بودهو وجود خریدارانی مانند بابک زنجانی، این موضوع را بیش از پیش به حاشیه بردهاست. اما در نهایت این اتفاق باید به زودی انجام شود. اما خریداران سایپا چه کسانی هستند و آیا میتوانند این شرکت را به سعادت برسانند؟
بیت ران – مجتبی اسماعیلی : در راستای اجرای ماده ۵ قانون برنامه هفتم توسعه، فرآیند رسمی ارزیابی و واگذاری ۴۲ درصد از سهام چرخهای گروه خودروسازی سایپا کلید خوردهاست. این موضوع اما فراز و نشیب های زیادی داشتهاست و با ورود خریدارانی مانند بابک زنجانی و علی انصاری مانند بمب صدا کرد. شرکت کرمان موتور نیز به عنوان یکی از محتملترین خریداران معرفی شدهاست.
برای دیدن آخرین وضعیت رزمی ایران در برابر آمریکا اینجا کلیک کنید
بیشتر بدانید: خواستگارهای سایپا مشخص شدند؛ کدام یک سایپا را خوشبخت میکند؟
آنچه مشخص است اینکه در فرآیند مزایده شرکت سایپا بخش زیادی از سهام سایپا به زودی در اختیار بخش خصوصی قرار میگیرد. اما دو سوال اساسی در این میان وجود دارد. اول اینکه چرا باید سهام سایپا فروختهشود و دوم اینکه آیا خریدار خصوصی سایپا میتواند آن را به موفقیت برساند؟
پیچیدگی سهام تودلی در مزایده شرکت سایپا
اصطلاح “سهام تودلی” که در فرآِیند مزایده شرکت سایپا هم نام آن را میشنویم یک روش سهامداری است که هر چند غیر قانونی نیست اما به نوعی مکروه قانونی است!
مطابق قوانین تجارت، یک شرکت سهامی عام نمیتواند سهام خود را در اختیار داشتهباشد. هر چند در مواقعی ممکن است تا حداکثر ۱۰ درصد از سهام خود را در اختیار بگیرد که البته باید توسط ناظر بورس تحمل شود.
اما شرکتها میتوانند سهام خود را به طور غیر مستقیم در اختیار بگیرند. به طوری که شرکتهای زیر مجموعهای تاسیس کنند که آن شرکت ها سهام شرکت مادر را خریداری کنند. شرکت مادر نیز سهامدار همین شرکتهای زیر مجموعهاش میشود. در نهایت شرکت مادر از طریق زیر مجموعه هایش میتواند سهام خود را کنترل کند و بازیگر اصلی باشد.
به این ترتیب سهامدارانی که باید از خارج مجموعه سهام شرکت را خریداری و پول به آن تزریق کنند و برای آن تصمیم بگیرند حذف و جایشان را به خود شرکت میدهند. چنانکه در حال حاضر حدود ۴۱ درصد از سهام شرکت سایپا متعلق به خودش و زیر مجموعه هایش است. حدود ۳۳ درصد سهام سایپا نیز به دولت و شرکتهای عمومی وابسته به دولت اختصاص دارد.
به هر طریق و در راستای اجرای ماده ۵ قانون برنامه هفتم توسعه، سهام تودلی سایپا حالا باید به خریداران خصوصی (واقعی) واگذار شود و مزایده شرکت سایپا اتفاق بیفتد. به این ترتیب خریدار جدید، شرکتهای سهامدار زیر مجموعه سایپا (که عمدتا واسطه مالی دولتی هستند) را منحل کردهو خودش برای سایپا تصمیم خواهد گرفت.
اما در این صورت چه رخ میدهد؟
متقاضیان مزایده شرکت سایپا
کرمان موتور، گروه گرامی، بابک زنجانی (دات وان)، علی انصاری (پترو صنعت صدر)، گروه زر، گروه انتخاب و کنسرسیوم قطعه سازان، جزو متقاضیان مزایده شرکت سایپا معرفی شدهاند. در این میان اما هنوز مشخص نیست به جز شرکت کرمان موتور که خود مالک ۹ درصد از سهام سایپا است، کدام شرکت برای خرید سایپا درخواست رسمی ارائه دادهاست. در این میان بحث و جدل هایی بین خواستگاران سایپا مانند بابک زنجانی و شرکت کرمان موتور نیز در گرفتهاست.
قیمت حدودی ۴۲ درصد سایپا در اردیبهشت ۱۴۰۴ بین ۴۰ تا ۵۰ همت برآورد شده بود که احتمالا در ارزیابی جدید تغییر خواهد کرد.
اما برنده مزایده شرکت سایپا هر که باشد در حال تحویل گرفتن یک شرکت با زیان انباشتهای در حدود ۷۸ همت است!
بیشتر بدانید: نمایشگاه خودرو بهمن ۱۴۰۴ به تعویق افتاد؛ تاریخ تقریبی برگزاری جدید مشخص شد
چرا سر خرید سایپا دعوا است؟
بابک زنجانی در شبکه اجتماعی ایکس با طعنه به متقاضیان خرید سایپا گفتهاست: “ایجاد کنسرسیوم های پفکی و لب و دهنی که با پول دولت در بانکها میخان سهام دولت را بخرن بیشتر یک شوی تبلیغاتی است.”
احتمالا اشاره بابک زنجانی به کنسرسیوم بانک شهر – کرمان موتور بودهاست.
سامان فیروزی مدیر عامل شرکت کرمان موتور نیز در بخشی از نامه منتشر شده خود با اشاره به شعارهای سطحی و تبلیغاتی برخی افراد که بدون آگاهی از صنعت خودرو مطرح میشوند، تأکید کرد که “این شعارها بیشتر با هدف ساختن ویترینی تجاری تحت عنوان «تولید» ارائه میشوند.”
سوال مهم این است که چرا باید بر سر خرید یک شرکت با زیان انباشته ۷۸ هزار میلیارد تومانی دعوا کرد؟
جواب این است که خریدار سایپا، تنها یک شرکت عظیم خودروسازی را نمیخرد. بلکه اقدام به خرید یک پلت فرم مالی بسیار بزرگ کردهاست که به شرکتهای بزرگ و بانکها و موسسات مالی و اعتباری دسترسی فوق العادهای دارد. همچنین شرکتی را در اختیار میگیرد که بخش بزرگی از انحصار تولید خودرو در کشور متعلق به اوست.
سکاندار جدید سایپا چه میکند؟
برنده مزایده شرکت سایپا هر که باشد احتمالا در قدم اول سعی در متوقف کردن زیاندهی شرکت که بسیاری آن را مبنی بر قیمت گذاری دستوری خودرو میدانند خواهد کرد. یعنی قیمتها را افزایش میدهد و با دولت وارد جدالی مشابه ایران خودرو میشود.
بیشتر بدانید: سایت خودروساز متخلف با ورود دادستانی تهران بسته شد / ایران خودرو زیر تیغ
در عمل اما احتمالا نخواهد توانست تغییر خاصی در کیفیت ساخت خودروهای موجود یا تولید مدلهای جدید کند. اما در صورت آزاد شدن قیمت گذاری و تزریق نقدینگی به زنجیره تامین، تیراژ تولید را افزایش میدهد.
مشکل کیفیت پایین خودرو، قوای محرکه ضعیف و نبود تنوع، به علت ایرادات زیر ساختی مبنی بر سیاستهای اشتباه تصمیم گیران دولت و همچنین قطع ارتباط با شبکه جهانی خودروسازی است.
به عبارت دیگر تا زمانی که کشور در انزوا قرار دارد و از سرمایه گذاری شرکای خارجی و انتقال تکنولوژی های جدید و ارتقای استاندارد خودروسازی خبری نیست، تغییر خاصی در آنچهکه هست رخ نخواهد داد.
اما آن زمانی که مجددا به شبکه جهانی خودروسازی متصل شویم، سایپا جزو اولویتهای خودروسازان خارجی برای شراکت و سرمایه گذاری است. پس خریدار جدید سایپا به احتمال زیاد در نهایت خوشبخت خواهد شد!
نوشته مزایده شرکت سایپا به زودی آغاز میشود؛ خریدار خوشبخت شرکت اَبَر زیان ده کیست؟! اولین بار در بیت ران . پدیدار شد.
