مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، در دادگاه آسیب شبکه‌های اجتماعی به کودکان شهادت می‌دهد

تاریخ انتشار ۱۸/۰۲/۲۰۲۶ – ۱۲:۲۵ ‎+۱ گرینویچ•به روز شده در
۱۲:۳۲

مدیرعامل متا، مارک زاکربرگ (منبع به زبان انگلیسی) ، قرار است روز چهارشنبه در دادگاهی مرتبط با شبکه‌های اجتماعی در کالیفرنیا شهادت بدهد؛ دادگاهی که در آن بررسی می‌شود آیا قابلیت‌های پلتفرم‌های این شرکت به کودکان آسیب می‌زند یا به اعتیاد دامن می‌زند.

زاکربرگ قرار است در برابر هیات منصفه و در حضور والدین داغدار کودکانی شهادت بدهد که به گفته آنها به دلیل استفاده از شبکه‌های اجتماعی به زندگی خود پایان داده‌اند. او پیش‌تر در نشست کنگره آمریکا از خانواده‌هایی عذرخواهی کرده بود که به باور آنها استفاده از شبکه‌های اجتماعی زندگی‌شان را از هم پاشیده است.

احتمال دارد از زاکربرگ درباره الگوریتم اینستاگرام و قابلیت‌های درون‌برنامه‌ای آن پرسش شود؛ ویژگی‌هایی که شاکیان می‌گویند طوری طراحی شده‌اند که کاربران کم‌سن‌وسال را هرچه بیشتر پای این پلتفرم نگه دارد.

این دادخواست در حالی مطرح شده که کشورهای اروپایی در حال بررسی محدودیت‌های سنی برای متا، گوگل و دیگر پلتفرم‌های بزرگ شبکه‌های اجتماعی هستند تا از این طریق از کودکان در برابر محتوای مضر آنلاین محافظت کنند.

این محاکمه درباره چیست؟

زن ۲۰ ساله‌ای با نام اختصاری کی‌جی‌ام (KGM) در این دادخواست ادعا می‌کند استفاده از پلتفرم‌های متا و گوگل در دوران کودکی او را به این فناوری معتاد کرده و افکار افسردگی و خودکشی‌اش را تشدید کرده است.

در این شکایت آمده است که این شرکت‌ها با استفاده از شیوه‌هایی مشابه تکنیک‌های مورد استفاده در کازینوها، عمدا دست به طراحی‌هایی زده‌اند تا پلتفرم‌های خود را برای کودکان اعتیادآورتر کنند و از این طریق سود خود را افزایش دهند.

این پرونده در ابتدا علیه چهار شرکت تشکیل شد: متای تحت مالکیت زاکربرگ، یوتیوبِ گوگل، تیک‌تاکِ بایت‌دنس و اسنپ اینک، شرکت مادر اسنپ‌چت. گزارش شده که تیک‌تاک و اسنپ اینک پیش از آغاز محاکمه به توافق‌هایی خارج از دادگاه دست یافته‌اند.

این پرونده در ایالات متحده به عنوان یک «دادگاه راهنما» شناخته می‌شود؛ به این معنا که نتیجه آن می‌تواند بر سرنوشت هزاران شکایت دیگر علیه شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی تاثیر بگذارد.

یورونیوز نکست برای دریافت توضیح درباره آنچه تیم حقوقی از شهادت زاکربرگ انتظار دارد با وکیل کی‌جی‌ام تماس گرفت اما هنوز پاسخی دریافت نکرده است.

یک سخنگوی متا به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت این شرکت با اتهام‌های مطرح‌شده در این دادخواست به شدت مخالف است و ابراز اطمینان کرد که مدارک «تعهد دیرینه ما به حمایت از جوانان» را نشان خواهد داد. یورونیوز نکست همچنین از گوگل هم درخواست اظهارنظر کرده است.

پل اشمیت، وکیل متا، در بیانیه آغازین خود در هفته گذشته این پرسش را مطرح کرد که آیا واقعا اینستاگرام مقصر مشکلات سلامت روان کی‌جی‌ام است یا نه و در عوض به اسنادی اشاره کرد که نشان می‌داد او در محیط خانوادگی پرتنشی زندگی می‌کرده است. اشمیت استدلال کرد که کی‌جی‌ام برای کنار آمدن با مشکلاتش به پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی پناه برده است.

متا و گوگل در نوامبر گذشته تلاش کردند دادگاه عالی لس‌آنجلس پرونده کی‌جی‌ام را رد کند، اما این دادگاه با این درخواست موافقت نکرد (منبع به زبان انگلیسی) و به این ترتیب راه برای ادامه محاکمه باز شد.

این دو شرکت همچنین استدلال کرده‌اند بر اساس قوانین آمریکا، در قبال محتوای تولیدشده از سوی طرف‌های ثالث که کاربر در یک پلتفرم شبکه اجتماعی یا وب‌سایت دریافت می‌کند، از مسئولیت حقوقی محافظت می‌شوند؛ استنادی که در اسناد دادگاه در نوامبر ثبت شده است.

به گفته کنگره آمریکا، دادگاه‌ها این قانون را که با عنوان بخش ۲۳۰ «قانون عفت در ارتباطات» شناخته می‌شود، ابزاری برای «حمایت از ارائه‌دهندگان خدمات آنلاین مانند شرکت‌های شبکه اجتماعی در برابر شکایت‌هایی بر پایه تصمیم‌های آنها برای انتقال یا حذف محتوای تولیدشده از سوی کاربر» تفسیر می‌کنند.

متا در اسناد ارائه‌شده به دادگاه استدلال کرده است که نمی‌توان عناصری از طراحی مانند «اسکرول بی‌پایان» را برای استفاده کی‌جی‌ام از اینستاگرام مقصر دانست، زیرا او خود تصمیم گرفته بود به تماشای محتوا ادامه دهد.

با این حال قاضی اعلام کرده است مدارک کافی وجود دارد تا هیات منصفه بررسی کند آیا قابلیت‌های مبتنی بر افزایش درگیری کاربر در اینستاگرام به مشکلات سلامت روان او دامن زده است یا نه.

کی‌جی‌ام گوگل را متهم کرده است که از طریق سیستم توصیه‌گر یوتیوب، بخش نظرات و قابلیت پخش خودکار، او را در معرض محتوای مضر قرار داده است. او همچنین مدعی است این پلتفرم در اعمال محدودیت‌های سنی کافی کوتاهی می‌کند.

چه کسان دیگری شهادت داده‌اند؟

آدام موسری (منبع به زبان انگلیسی) ، رئیس اینستاگرامِ متا، هفته گذشته در جریان محاکمه شهادت داد و گفت با این دیدگاه که افراد می‌توانند به شکل بالینی به پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی معتاد شوند موافق نیست.

موسری گفت اینستاگرام و متا برای محافظت از جوانانی که از این شبکه اجتماعی استفاده می‌کنند تلاش می‌کنند و افزود: «برای شرکت در بلندمدت خوب نیست که تصمیم‌هایی بگیریم که برای ما سودآور است اما به زیان رفاه مردم تمام می‌شود.»

موسری تاکید کرد در این پرونده باید میان اعتیاد بالینی و آنچه او «استفاده مسئله‌ساز» می‌داند تفاوت گذاشته شود؛ حالتی که در آن فرد «بیش از زمانی که از نظر خودش مناسب است در اینستاگرام وقت می‌گذراند».

اینستاگرام چندین قابلیت برای محافظت از کودکان در برابر محتوای مضر دارد؛ از جمله حساب‌های خصوصی برای نوجوانان، هشدارهای ایمنی، فیلتر کردن محتوا و ابزارهای کنترل والدین.

اما بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ که به دست افشاگر متا، آرتورو بجار، و پژوهشگران دو دانشگاه آمریکایی انجام شد، دو سوم ابزارهای ایمنی متا در پلتفرم‌هایش از جمله اینستاگرام کارآمد نبوده است.

این بدان معنا بود که حساب‌های نوجوانان همچنان پیشنهادهایی درباره محتوای جنسی، نمایش‌های کوتاه برهنگی و مطالب مربوط به خودآسیب‌رسانی، خودزنی و تصویر ذهنی منفی از بدن دریافت می‌کردند.

متا در آن زمان، به گزارش خبرگزاری آسوشیتد پرس (منبع به زبان انگلیسی) ، این گزارش را «گمراه‌کننده و به‌طور خطرناکی حدسی» توصیف کرد.