ظریف که روز گذشته به جلسه مجمع عمومى جبهه اصلاحات ایران براى ارائه تحلیل تبعات و مخاطرات جدى فعال شدن مکانیزم ماشه دعوت شده بود، گفت: اسنپ بک و یا مکانیزم ماشه در متن اصلی توافقنامه برجام وجود ندارد بلکه در پیوست ها آمده و البته این مسئله رایجی است که در تمام پروتکل های بین الملی قید می شود اگر طرفین از اجرای توافقنامه تخطی کردند وضعیت به قبل از تاریخ انعقاد برمیگردد. بنابراین اگر اسنپ بک فعال شود، برجام دیگری ناممکن است و دیگر ما نمی توانیم قطعنامه های شورای امنیت را لغو کنیم.
وى ضمن ارائه تاریخچه ای از روند شکلگیری برجام و انجام مذاکرات جامع با طرف های دعوی، تأکید کرد: ما بارها فرصت سوزی کرده ایم و چنانکه به عنوان نمونه از جمله دلایلى که موجب شده ما به این مرحله از برجام یعنى آغاز فرایند فعال شدن اسنپ بک برسیم، نداشتن موضع بى طرفى و حمایت ایران از روسیه در جنگ با اوکراین و تصویب قانون اقدام راهبردی در مجلس مى تواند باشد. الان هم باید متوجه باشیم قطعنامه ۲۲۳۱ قابل تکرار نیست و گذشت زمان به ضرر ماست. لذا نباید بگذاریم که برجام از دست برود و در صورتى که کاری نکنیم دو هفته دیگر به تاریخ می پیوندد.
ظریف با بیان این که سیاست ما در این رابطه باید بر سه محور؛ فهم درست از شرایط، طراحی یک حرکت سیاسی و نیز تولید روایت کارساز، استوار باشد، در ارائه تصویر از شرایط گفت: اختلاف میان آمریکا و اسرائیل در رابطه با ایران در استراتژی است؛ به این معنی که اسرائیل به دنبال فروپاشی نظام و تجزیه ایران است اما آمریکا ایران ضعیف شده را می خواهد. از سوی دیگر ایران هنوز توان ضربه زدن به اسرائیل را دارد و ضمن این که در حال حاضر منطقه هم از یکه تازی اسرائیل نگران است.
وزیر پیشین امور خارجه حرکت سیاسی در مقطع فعلی را شامل انجام مذاکره مستقیم و جامع با آمریکا و گفتگو با اروپایی ها و اعلام این که از امروز حاضریم برجام را به صورت کامل اجرا کنیم، بیان کرد و در ضرورت انجام مذاکره با آمریکا، به سابقه مذاکرات کیسینجر با چوئن لای نخست وزیر وقت چین در زمان رهبری مائو اشاره کرد و آن شیوه را برای ایران هم کارساز دانست و در همین رابطه پیشنهاد کرد که ما باید مسائل هویتی، مسائل ناهماهنگی و مسائل بده بستانی را با آمریکایی ها، حل کنیم.
وی با بیان این که برخی در نظام معتقدند ما با آمریکا منافع راهبردی مشترک نداریم، تأکید کرد: البته ما می توانیم با آنها منافع کوتاه مدت مشترک داشته باشیم و چنانکه دفاتر حفاظت منافع دو کشور را به سبک نوع رابطه دیپلماتیک خودمان با مصر، برقرار کنیم. مطمئنا برقراری دفاتر حفاظت منافع طرفین میتواند امتیاز مهمی برای رئیس جمهور فعلی آمریکا باشد و چنانکه می تواند مدعی شود کاری را که روسای جمهور قبلی نتوانستند انجام دهند، من عملی کردم.
ظریف اسنپ بک را تنها اهرم اروپا در مقابل ایران دانست که نمی خواهد به راحتی آن را از دست بدهد. لذا پس از یک ماه از آغاز فرایند، آنها می توانند طبق توافقنامه به مدت ۱۸۰ روز آن را تمدید کنند که این فرصت خوبی است تا ایران مذاکرات مستقیم و جامع خود با آمریکا را با گشایش دفاتر حفاظت منافع دو طرف آغاز کند.
ظریف همچنین گفت: ما باید در داخل روایتی را تولید کنیم که احساس شکست و عقب نشینی ایجاد نشود و در عین حال بر روی مواضع خود بایستیم و از داشتن حق غنی سازی کوتاه نیاییم اما این فعالیت را می توانیم در قالب کنسرسیومی با مشارکت عربستان، قطر، چین، آمریکا و … داشته باشیم.
وزیر پیشین امور خارجه کشورمان یادآور شد که ما دو نوع آینده پیش رو داریم: آینده پیش فرض که بر اساس گذشته شکل می گیرد و آینده خلق شده که گذشته تمام شده و آینده ای بدون گذشته را می سازیم که به ما امید و وجد می دهد. درست است ما طی سالهای گذشته هزینه های زیادی صرف کرده و متحمل خسارات زیانباری شده ایم اما آب رفته دیگر به جوی باز نمیگردد و از امروز برای نجات ایران باید به آینده نگاه کنیم.
