در سالهای اخیر پدیدهای عجیب در برخی شهرها دیده میشود که ذهن بسیاری را درگیر کرده است. خانوادههایی که پس از فوت عزیزانشان، با بدهی تازهای روبهرو میشوند. این بدهی نه مربوط به وام مسکن است و نه خرید خودرو. موضوع درباره هزینه سنگ قبر است. قیمت سنگ، طراحی، نصب و نگهداری آنقدر بالا رفته که بعضی خانوادهها ناچار به گرفتن وام شدهاند. همین موضوع باعث شکلگیری این سؤال شده که آیا مردگان هم بدهکار میشوند یا این بدهی فقط روی دوش زندگان باقی میماند؟ واقعیت این است که بدهی، متعلق به بازماندگان است اما بار روانی آن به نام متوفی ثبت میشود. وقتی خانوادهای برای حفظ شأن عزیز از دسترفته هزینه میکند، احساس میکند وظیفهای اخلاقی بر عهده دارد. این حس وظیفه گاهی آنقدر سنگین است که منطق مالی را کنار میزند. در نتیجه، سنگ قبر تبدیل به نمادی از احترام، فشار اقتصادی و حتی بدهکاری میشود. این پدیده نهتنها اقتصادی بلکه اجتماعی و روانی است.
