تاریخ انتشار
از دیسکهای فلاپی تا حافظههای USB، ایمن نگهداشتن دادههای مهم تاریخی یا شخصی همواره یک چالش فناورانه است.
اما پژوهشگران راهحلی تازه یافته اند (منبع به زبان انگلیسی) برای ذخیرهسازی که میتواند بیش از ۱۰ هزار سال دوام بیاورد: نوشتن با لیزر در شیشه.
با وجود سروصدا درباره مراکز داده و ذخیرهسازی ابری، این زیرساختها همچنان به هارددیسکها و نوارهای مغناطیسی متکی هستند که عمر محدودی دارند و باید تعویض شوند. این روند مستلزم آن است که دادهها روی هارددیسکهای تازه کپی شوند.
پژوهشگران پیشنهاد کرده اند که ذخیره کردن دادهها در شیشه، که میتواند شامل مقالات پژوهشی یا اسناد تاریخی باشد، راهی برای حفظ دادهها برای تمدنهای آینده باشد. اما تا کنون عملی کردن این ایده ممکن نبوده است.
دانشمندان مایکروسافت در کمبریج بریتانیا میگویند اکنون راهی برای انجام این کار با استفاده از یک لیزر ویژه پیدا کرده اند.
در این سامانه از یک لیزر ویژه استفاده میشود که میتواند دادهها را به صورت بیت به مجموعههایی از نمادها تبدیل کند. سپس این نمادها به صورت تغییرشکلهای بسیار ریز، موسوم به وکسل، در یک قطعه شیشه رمزگذاری میشوند.
بعد از آن میتوان وکسلها را با حرکت دادن شیشه زیر یک میکروسکوپ خودکار مجهز به دوربین خواند.
لیزر با فرکانس ۱۰ مگاهرتز، یعنی ۱۰ میلیون پالس در ثانیه، شلیک میکند و هر پالس یک وکسل مینویسد؛ بنابراین دادهها با حداکثر نرخ تکرار لیزر نوشته میشوند.
با تنظیم عمق فوکوس، لیزر میتواند در صدها لایه مجزا که در سراسر ضخامت ۲ میلیمتری شیشه روی هم قرار گرفته اند بنویسد.
در یک قطعه شیشه با عمق ۲ میلیمتر میتوان ۴٫۸۴ ترابایت داده ذخیره کرد؛ معادل تقریبا دو میلیون کتاب.
یافتهها در قالب طرحی به نام «پروژه سیلیکا» در نشریه نیچر منتشر شده است.
