24 تیر 1404 ساعت 21:16
چین با سرعتی بیسابقه در حال گسترش ناوگان ناوهای هواپیمابر خود است. در این مقاله بررسی میکنیم که این کشور در حال حاضر چه تعداد ناو دارد و چه برنامههایی برای آینده دارد.
نیروی دریایی چین؛ از صفر تا ساخت ناوهای بومی
وقتی صحبت از ناو هواپیمابر میشود، اغلب ذهنها به سمت نیروی دریایی آمریکا با ۱۱ ناو فعال و پیشرفته کلاس جرالد فورد میرود. اما ایالات متحده تنها کشوری نیست که چنین ناوهایی دارد. کشورهایی مانند فرانسه، هند، بریتانیا، ایتالیا، روسیه و البته چین نیز از این ناوهای عظیم برخوردارند.
هرچند برخی کشورها مانند چین ناوهای هلیکوپتربر نیز در اختیار دارند، اما این نوع کشتیها تفاوت زیادی با ناوهای کلاسیک هواپیمابر دارند. در حال حاضر، چین پس از آمریکا بیشترین تعداد ناو هواپیمابر را دارد و سرعت رشد ناوگان آن از هر کشور دیگری بیشتر است.
تا اواسط سال ۲۰۲۵، چین دارای سه ناو هواپیمابر فعال است که همگی نسبت به مدلهای قبلی کشورهای دیگر پیشرفتهتر طراحی شدهاند. این دستاورد چشمگیر تنها در طول ۱۳ سال حاصل شده، چرا که در آن زمان چین هیچ ناوی در اختیار نداشت و تمامی خریدهایش از کشورهای دیگر انجام میشد.
سه ناو هواپیمابر چین؛ از شوروی تا طراحی بومی
نخستین ناو چین با نام لیائونینگ (Type 001)، بازسازیشده از یک ناو دوران شوروی است که در سال ۲۰۱۲ به خدمت نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق درآمد. ناو دوم، شاندونگ (Type 002)، نخستین ناو هواپیمابر تولید داخلی چین محسوب میشود که در دسامبر ۲۰۱۹ وارد خدمت شد. ناو سوم به نام فوجیان (Type 003) طراحی کاملاً جدیدی دارد و بزرگترین ناو چین به شمار میرود، اگرچه از ناوهای کلاس فورد آمریکا کوچکتر است. این ناو از سال ۲۰۲۴ وارد آزمایشهای دریایی شده است.
مقایسه توان عملیاتی ناوهای چین با آمریکا
اگرچه مقایسه ناو لیائونینگ با جرالد فورد منصفانه نیست، اما این بدان معنا نیست که ناو اول چین ضعیف باشد. این ناو بهروزرسانی شده و ۶۰ هزار تن آب جابهجا میکند؛ عددی که بسیار کمتر از جابهجایی ۱۰۰ هزار تن ناو فورد است. شاندونگ نیز کشتی مدرنی است اما نسبت به همتایان آمریکایی کوچکتر باقی میماند.
نکته قابل توجه این است که چین در دو ناو اول خود از سامانه پرتاب کوتاه و فرود با کابل (STOBAR) استفاده کرده، در حالی که ناو سوم یعنی فوجیان به سیستم پیشرفتهتر پرتاب با منجنیق و فرود با کابل (CATOBAR) مجهز است. هیچیک از این سه ناو از پیشرانه هستهای استفاده نمیکنند و به جای آن، از توربین بخار و ژنراتورهای دیزلی بهره میبرند.
نسل آینده ناو هواپیمابر چین؛ ورود فناوری هستهای
در حالی که چین روی تکمیل ناو تایپ ۰۰۳ کار میکند که قرار است در سال ۲۰۲۶ وارد خدمت شود، طراحی ناو بعدی نیز آغاز شده است. این ناو با نام تایپ ۰۰۴ برخلاف سه نمونه قبلی از پیشرانه هستهای بهره خواهد برد.
اگرچه فناوری پیشرانه هستهای در آمریکا رایج است، اما چین از سال ۲۰۲۴ کار روی نمونه اولیه زمینی این فناوری را آغاز کرده تا زمینهساز ساخت واقعی آن باشد. هدف نهایی چین دستیابی به شش ناو هواپیمابر فعال تا سال ۲۰۳۵ است؛ هدفی که با توجه به روند سریع ساخت ناوهای قبلی، کاملاً واقعبینانه به نظر میرسد.
