گرانی اخیر برخی گوشیهای شیائومی فقط یک اتفاق در بازار موبایل نیست؛ پشت این افزایش قیمت، جهش هزینه تراشههای حافظه و افزایش تقاضای مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی قرار دارد. رشد مصرف DRAM و NAND برای سامانههای هوش مصنوعی، بخشی از ظرفیت تولید حافظه را به خود اختصاص داده و هزینه تأمین قطعات گوشیهای هوشمند را بالا برده است؛ فشاری که حالا از زنجیره تولید به قیمت برخی گوشیهای شیائومی در بازار رسیده است.
به گزارش سیناپرس، افزایش قیمت گوشیهای شیائومی در ماههای اخیر در حالی توجه بازار موبایل را به خود جلب کرده که این افزایش تنها به یک مدل یا یک بازار محدود نیست. بررسی گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای تخصصی و مؤسسات تحقیقاتی بازار نشان میدهد که افزایش شدید قیمت تراشههای حافظه، فشار اصلی بر هزینه تولید گوشیهای هوشمند است؛ فشاری که حالا به قیمت نهایی محصولات نیز منتقل شده است.
در این میان، نام شیائومی بیشتر از گذشته مطرح شده است. شرکت شیائومی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ با کاهش قابلتوجه سود مواجه شد و رویترز گزارش داده است که افزایش هزینه قطعات، بهویژه حافظه، حاشیه سود بخش گوشیهای هوشمند این شرکت را تحت فشار قرار داده است. حاشیه سود ناخالص گوشیهای شیائومی در این دوره از ۱۱.۵ درصد در سال قبل به ۸.۵ درصد کاهش پیدا کرد. درآمد بخش گوشی نیز ۷.۵ درصد افت کرد و به ۴۲.۱ میلیارد یوان رسید.
حافظه؛ قطعهای که معادله قیمت گوشی را تغییر داد
ریشه اصلی این اتفاق را باید در بازار جهانی DRAM و NAND جستوجو کرد؛ دو نوع حافظهای که در گوشیهای هوشمند برای RAM و فضای ذخیرهسازی استفاده میشوند.
افزایش تقاضا برای حافظه در مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی، ظرفیت تولید را تحت فشار قرار داده و بخشی از عرضه حافظه به سمت مشتریان بزرگ حوزه هوش مصنوعی رفته است. نتیجه این شرایط، افزایش هزینه تأمین حافظه برای تولیدکنندگان گوشی بوده است.
Counterpoint Research در گزارشهای خود درباره بازار گوشیهای هوشمند اعلام کرده است که کمبود DRAM و NAND در سال ۲۰۲۶ به افزایش هزینه قطعات ساخت گوشی منجر شده و فشار ناشی از هزینه حافظه همچنان بر بازار ادامه دارد. این مؤسسه همچنین کاهش فروش گوشی در چین را با افزایش هزینه حافظه مرتبط دانسته است.
رویترز نیز در تیرماه گزارش داد که محمولههای جهانی گوشی هوشمند در سهماهه دوم ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱۱ درصد کاهش یافته و به پایینترین سطح سهماهه دوم از سال ۲۰۱۳ رسیده است؛ یکی از عوامل اصلی این افت، کمبود تراشههای حافظه و افزایش قیمت آنها عنوان شده است.
شیائومی از افزایش قیمتها در امان نماند
فشار هزینه حافظه تنها در صورتهای مالی شیائومی دیده نمیشود و آثار آن به قیمت محصولات نیز رسیده است. گزارش DigiTimes در اوایل اوت نشان میدهد شیائومی در بازار چین قیمت برخی گوشیهای خود از جمله مدلهایی از سری Redmi و Xiaomi را افزایش داده است. این تغییرات از دوم اوت اعمال شد و افزایش هزینه حافظه و تراشه از عوامل اصلی آن عنوان شده است.
Notebookcheck نیز گزارش داده است که شیائومی قیمت برخی گوشیهای خود در چین را تا حدود ۱۳ درصد افزایش داده است؛ افزایش قیمتی که در محصولات مجهز به تراشههای Snapdragon و MediaTek دیده شده و نشان میدهد مشکل صرفاً به یک تأمینکننده تراشه محدود نیست، بلکه فشار هزینه در سطح زنجیره تأمین قطعات وجود دارد. البته این افزایش قیمت به معنای گران شدن یکسان تمام گوشیهای شیائومی نیست و میزان تغییر قیمت به مدل، حافظه، بازار و زمان عرضه بستگی دارد.
چرا گوشیهای میانرده بیشتر تحت فشارند؟
شیائومی بخش بزرگی از بازار خود را در اختیار گوشیهای اقتصادی و میانرده دارد؛ محصولاتی که قیمت تمامشده آنها نسبت به گوشیهای پرچمدار حساستر است. رویترز در گزارش مربوط به عملکرد سهماهه دوم شیائومی اشاره کرده است که بیش از نیمی از گوشیهای این شرکت در محدوده قیمتی کمتر از ۲۰۰ دلار قرار دارند. بنابراین افزایش قیمت یک قطعه مانند حافظه میتواند تأثیر محسوسی بر هزینه ساخت این محصولات داشته باشد.
از سوی دیگر، شرکت نمیتواند تمام افزایش هزینه را به مشتری منتقل کند؛ زیرا افزایش شدید قیمت در گوشیهای اقتصادی میتواند باعث کاهش تقاضا شود. همین مسئله باعث شده تولیدکنندگان بین افزایش قیمت، کاهش حاشیه سود و تغییر مشخصات محصولات تعادل برقرار کنند.
قیمت گوشی فقط به کارخانه وابسته نیست
در بازار ایران، افزایش قیمت یک گوشی لزوماً به این معنا نیست که شرکت سازنده همان میزان قیمت رسمی محصول را افزایش داده است. قیمت نهایی گوشی وارداتی میتواند تحت تأثیر عوامل دیگری از جمله نرخ ارز، هزینه واردات، موجودی کالا، هزینههای تجاری، رجیستری و حاشیه سود فروشنده قرار گیرد. بنابراین اگر قیمت یک مدل شیائومی در بازار ایران به شکل ناگهانی افزایش پیدا کرده باشد، برای نسبت دادن کل افزایش به شرکت شیائومی باید قیمت رسمی و قیمت عمده همان مدل در بازارهای جهانی نیز بررسی شود. این موضوع بهخصوص درباره مدلهای قدیمیتر اهمیت دارد؛ زیرا کاهش موجودی میتواند باعث شود فروشندگان کالا را با قیمت بالاتری عرضه کنند، حتی اگر قیمت رسمی جهانی آن گوشی تغییر نکرده باشد.
یک نکته مهم در بررسی قیمت بازار این است که مدل رسمی «Redmi Note 14 Pro Max» در فهرست محصولات جهانی شیائومی وجود ندارد. مدل رسمی موردنظر در این خانواده، Redmi Note 14 Pro+ 5G است که شیائومی آن را با همین نام معرفی کرده است. به همین دلیل، اگر در بازار یا برخی فروشگاهها نام «Redmi Note 14 Pro Max» دیده میشود، باید مشخصات و کد دقیق دستگاه بررسی شود تا با Redmi Note 14 Pro+ 5G اشتباه نشود.
شواهد فعلی نشان میدهد فشار بازار حافظه دستکم در کوتاهمدت همچنان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت گوشی خواهد بود. Counterpoint پیشتر پیشبینی کرده بود که قیمت حافظه در مسیر ۲۰۲۶ همچنان افزایش پیدا کند و این مسئله هزینه ساخت گوشیها را بالاتر ببرد.
به نقل از دانشجو، با این حال، شیائومی اعلام کرده است که انتظار دارد فشار هزینه قطعات در نیمه دوم سال کاهش پیدا کند. بنابراین هنوز نمیتوان گفت افزایش قیمت فعلی الزاماً به یک روند دائمی تبدیل خواهد شد.
افزایش قیمت گوشیهای شیائومی را نمیتوان تنها به تصمیم فروشندگان یا افزایش قیمت یک مدل نسبت داد. بحران جهانی حافظه، افزایش قیمت DRAM و NAND، رشد تقاضای مراکز داده و هوش مصنوعی و افزایش هزینه قطعات، زنجیرهای را ایجاد کرده که از کارخانه آغاز شده و در نهایت به بازار موبایل رسیده است. شیائومی نیز به دلیل سهم بالای گوشیهای اقتصادی و میانرده، بیش از برخی برندها در معرض این فشار قرار گرفته است؛ موضوعی که حالا هم در کاهش حاشیه سود این شرکت و هم در افزایش قیمت برخی محصولات آن در بازار چین دیده میشود.
