محققان شواهد بیشتری یافتهاند که نشان میدهد این انسانها بودند که سنگهای استونهنج را جابجا کردند.
با تحلیل دانههای معدنی نزدیک به سنگها و در رودخانههای اطراف محل، تیمی از محققان مسیر حرکت رسوبات در سراسر بریتانیا را ردیابی کردند. بیش از ۵۰۰ کریستال زیرکن که مورد تحلیل قرار گرفت، هیچ نشانه معدنی از حرکت توسط یخچالها نشان نداد.
بنابراین دیگر نباید تمام اعتبار جابجایی سنگهای عظیم بلواستون استونهنج را به یخچالها نسبت داد، زیرا دانشمندان دانشگاه کرتین معتقدند که اکنون تقریباً شواهد محکمی دارند که انسانها این سنگها را جابجا کردهاند، نه یخچالها. البته اینکه انسانها ۵,۰۰۰ سال پیش چگونه این کار را انجام دادهاند، همچنان یک معما باقی مانده است.
محققان در مقالهای که در مجله Communications Earth and Environment منتشر کردند، توضیح دادند که چگونه رسوبات نزدیک به استونهنج را با استفاده از تکنیکهای پیشرفته اثر انگشت معدنی تحلیل نمودند. تحلیل آنها نشان داد که دانههای معدنی در این منطقه توسط یخچالها شکل نگرفتهاند و نظریه جابجایی سنگها توسط یخچالها را رد میکند.
آنتونی کلارک، نویسنده اصلی مطالعه گفت: «اگر یخچالها سنگها را از اسکاتلند یا ولز تا استونهنج منتقل کرده بودند، اثر معدنی مشخصی بر دشت سالزبری باقی میماند. آن سنگها در طول زمان فرسایش مییافتند و دانههای ریز معدنی آزاد میشد که میتوانستیم آنها را تاریخگذاری کنیم تا سن و منشاء آنها مشخص شود.»
تیم تحقیقاتی شنهای رودخانهای نزدیک به استونهنج را بررسی کردند تا ببینند آیا دانههایی که یخچالها ممکن است حمل کرده باشند وجود دارند یا نه. هیچ دانهای یافت نشد. کلارک گفت: «این امر باعث میشود توضیح جایگزین، که انسانها سنگها را جابجا کردهاند، بهطور قابل توجهی محتملتر باشد.»
یافتههای مطالعه نشان داد که سن دانههای زیرکن رسوبی دشت سالزبری با سنگهای جنوب بریتانیا که منشاء آنها حوضه لندن است مطابقت دارد، که این موضوع نشان میدهد رسوبات محلی بازیافت شدهاند و نه اینکه توسط یخچالها جابجا شده باشند. نویسندگان مطالعه نوشتند: «به طور کلی، دادههای ما نشان میدهد دشت سالزبری در طول دوره پلیستوسن یخچالی نبوده و جابجایی مستقیم سنگهای استونهنج توسط یخچالها بعید است.»
تیم کلارک تمرکز خود را بر دانههای معدنی گذاشته است، بنابراین تشخیص اینکه انسانها چگونه ممکن است سنگها را جابجا کرده باشند، خارج از محدوده پژوهش آنهاست. او گفت: «برخی میگویند شاید سنگها از اسکاتلند یا ولز با قایق به اینجا آورده شدهاند یا با استفاده از غلتاندن روی تنه درختان منتقل شدهاند، اما واقعاً ممکن است هیچگاه نتوانیم بفهمیم. اما چیزی که مطمئن هستیم این است که یخ تقریباً مطمئناً سنگها را جابجا نکرده.»
مطالعه همچنین خاطرنشان کرد که دانههای معدنی به عنوان کپسولهای زمانی زمینشناسی عمل میکنند و نشان میدهند که رسوبات چگونه در طول میلیونها سال حرکت کردهاند. با تحلیل بیش از ۵۰۰ کریستال زیرکن، یکی از مقاومترین مواد معدنی روی زمین، در رودخانههای نزدیک به بنای تاریخی در دشت سالزبری در جنوب انگلستان، محققان توانستند تصویر روشنی از تاریخ منطقه ترسیم کنند.
کریس کرکلند، نویسنده همکار مطالعه از دانشگاه کرتین، گفت: «با تحلیل مواد معدنی کوچکتر از یک دانه شن، توانستهایم نظریههایی را که بیش از یک قرن دوام داشتهاند، آزمایش کنیم. استونهنج همچنان مجموعهای از پرسشها را مطرح میکند. این مطالعه قطعه مهمی به تصویر بزرگتر اضافه میکند.»
