دانشمندان سال‌ها اشتباه می‌کردند: یخ فضایی همان «آب» نیست

پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که یخ فضایی ساختاری متفاوت از آب یخ‌زده روی زمین دارد. این کشف می‌تواند کلید درک ما از پیدایش حیات در کیهان باشد.

یک پژوهش جدید باورهای قدیمی دانشمندان را به چالش کشیده و نشان می‌دهد یخ فضایی که در سیارات، دنباله‌دارها و غبارهای کیهانی یافت می‌شود با آب یخ‌زده‌ای که ما روی زمین می‌شناسیم تفاوت‌های اساسی دارد. این کشف می‌تواند درک ما از فرآیندهای کیهانی و حتی چگونگی پیدایش حیات را بازنویسی کند.

با وجود اینکه هر دو را «یخ» می‌نامیم، ساختار آنها در سطح مولکولی کاملا متفاوت است. یخی که ما روی زمین می‌شناسیم از ساختارهای کریستالی منظم و شش‌ضلعی تشکیل شده است. اما دانشمندان برای مدت‌ها معتقد بودند که یخ فضایی به دلیل شرایط نزدیک به خلا و انرژی پایین فضا، فاقد این نظم است و ساختاری کاملا تصادفی و بی‌شکل دارد.

ساختار جالب یخ فضایی

تحقیقات جدید این دیدگاه را رد می‌کند. دانشمندان در آزمایش‌های خود دریافتند که برای شبیه‌سازی دقیق یخ موجود در فضا، باید مقداری ساختار منظم به آن اضافه کنند.

بر اساس یافته‌های آنها حدود ۲۰ درصد از ساختار کلی این یخ‌ها از نانوکریستال‌های منظم تشکیل شده است. این موضوع با باور قدیمی مبنی بر بی‌شکل بودن کامل یخ فضایی در تضاد است.

بیشتر بخوانید

نکته شگفت‌انگیزتر این است که وقتی این یخ‌ها کمی گرم می‌شوند، ساختار کریستالی اولیه خود را حفظ می‌کنند. این پدیده نشان می‌دهد که یخ نوعی «حافظه» از گذشته خود را نگه می‌دارد. این ویژگی می‌تواند در مطالعات آینده آب یخ‌زده در فضا کمک بزرگی باشد و اطلاعات ارزشمندی از تاریخچه اجرام آسمانی در اختیار ما بگذارد.

تاثیر این نظریه بر پیدایش حیات

این یافته‌ها می‌تواند نظریه‌های مربوط به پیدایش حیات در زمین را نیز تحت تاثیر قرار دهد. یکی از نظریه‌های محبوب این است که اسیدهای آمینه، یعنی بلوک‌های سازنده حیات سوار بر دنباله‌دارهای یخی به زمین رسیده‌اند. اما اگر ساختار یخ فضایی منظم‌تر از تصورات قبلی باشد، فضای خالی کمتری برای رشد و شکل‌گیری این مولکول‌های حیاتی وجود خواهد داشت.

البته این مطالعه هنوز قطعی نیست و برای تایید نهایی به تحقیقات بیشتری نیاز است. با این حال این پژوهش سوالات بسیار مهمی را درباره دانسته‌های ما از نحوه عملکرد جهان و ماهیت واقعی آب در کیهان مطرح می‌کند.