تحقیقات جدید نشان می‌دهد که رشد مغز ممکن است تا 30 سالگی ادامه یابد

تحقیقات جدید رشد مغز را فراتر از تصورات رایج، تا دهه سوم زندگی نشان می‌دهد. این یافته‌ها درک ما را از بلوغ ذهنی و ظرفیت یادگیری انسان تغییر می‌دهد.

باور عمومی بر این بود که توسعه مغز، به‌ویژه در لوب پیشانی، حدود سن ۲۵ سالگی به اوج خود می‌رسد. اما پژوهش‌های نوین علمی، چرخه‌ای طولانی‌تر را برای توسعه مغز انسان آشکار کرده‌اند.

ریشه باور رشد مغز تا ۲۵ سالگی

در اواخر دهه ۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ میلادی، مطالعات تصویربرداری مغزی نشان دادند که ماده خاکستری مغز در دوران نوجوانی دچار «هرس» می‌شود. این فرآیند شامل تقویت ارتباطات پرکاربرد و حذف ارتباطات کمتر استفاده‌شده است.

از آنجا که جمع‌آوری داده‌ها در این تحقیقات حدود ۲۰ تا ۲۵ سالگی پایان می‌یافت، محققان ۲۵ سالگی را به‌عنوان یک تخمین برای اتمام رشد مغز در نظر گرفتند که به مرور به باوری رایج تبدیل شد.

توسعه شبکه‌های مغزی تا اوایل ۳۰ سالگی

با پیشرفت علوم اعصاب، رویکرد مطالعات از بررسی بخش‌های منفرد مغز به نحوه ارتباط و تشکیل شبکه‌ها تغییر یافت. یک تحقیق گسترده جدید، کارایی شبکه‌های مغزی را از طریق ماده سفید مورد ارزیابی قرار داد و یک دوره مهم توسعه را از ۹ تا ۳۲ سالگی شناسایی کرد.

بیشتر بخوانید

این مطالعه نشان داد که مغز در این دوره بین دو فرآیند جداسازی (ساخت خوشه‌های فکری مرتبط) و یکپارچگی (ایجاد راه‌های ارتباطی بین این خوشه‌ها) تعادل برقرار می‌کند.

این ساختار پیچیده شبکه‌ای تا اوایل ۳۰ سالگی به الگوی «بزرگسال» خود نمی‌رسد و پس از ۳۲ سالگی، روند به سمت تثبیت مسیرهای پرکاربردتر تغییر می‌کند.

نوروپلاستیسیتی و تقویت رشد مغز

اگر رشد مغز تا دهه سوم زندگی ادامه دارد، می‌توان با تقویت نوروپلاستیسیتی (توانایی مغز برای بازسازی خود) ساختار آن را بهبود بخشید. اگرچه مغز در تمام طول عمر قابل تغییر است، اما دوره ۹ تا ۳۲ سالگی فرصتی طلایی برای رشد ساختاری محسوب می‌شود.

همچنین بخوانید

فعالیت‌های بدنی با شدت بالا، یادگیری زبان‌های جدید و سرگرمی‌های شناختی چالش‌برانگیز مانند شطرنج می‌توانند توانایی‌های نوروپلاستیک مغز را تقویت کنند. در مقابل، استرس مزمن می‌تواند مانع این فرآیند شود.