نکات کلیدی:
- آوارهای باقیمانده در غزه پس از جنگ، حدود ۵۵ میلیون تُن برآورد میشود، یعنی بیش از دو برابر میزان آوار ناشی از زلزله سال ۲۰۱۰ هائیتی.
- حدود ۹۰ درصد از جمعیت غزه آواره شدهاند، در حالی که در جریان فاجعه هائیتی، این رقم تنها ۱۵ درصد بود.
- پاکسازی آوارهای غزه ممکن است سالها طول بکشد و میلیاردها دلار هزینه داشته باشد، و با چالشهای عظیم زیستمحیطی و لجستیکی همراه است.
پیامدهای جنگ در غزه بین اسرائیل و حماس و دیگر گروههای فلسطینی، لیکی از شلوغترین مناطق ویرانی شهری در تاریخ معاصر را برجای گذاشته است. بر اساس تحلیل برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، دو سال بمباران غزه مداوم حدود ۵۵ میلیون تُن آوار تولید کرده است.
برای درک بهتر این عدد، باید گفت این میزان بیش از دو برابر آوار ناشی از زلزله فاجعهبار سال ۲۰۱۰ هائیتی است که حدود ۲۳ میلیون تُن آوار برجای گذاشت. تخمین آوار در غزه با استفاده از مدلهای حجمی سهبعدی مبتنی بر دادههای ماهوارهای و بر اساس فرضیات مربوط به چگالی آوار محاسبه شده است.
مقایسه ویرانی شهری در غزه و هائیتی
جدول زیر شاخصهای کلیدی این دو فاجعه را مقایسه میکند و ابعاد آوارگی و خسارت زیرساختی را نشان میدهد.
| شاخص | غزه | هائیتی |
|---|---|---|
| حجم آوار (تخمینی) | ۵۵ میلیون تُن (UNDP/UNOSAT 2025) | ۲۲.۷ میلیون تُن (DMPHP 2012) |
| جمعیت | ۲.۲ میلیون نفر | ۱۰ میلیون نفر |
| جمعیت آواره (درصد از کل جمعیت) | ۸۵ تا ۹۰ درصد (OHCHR 2025) | ۱۵ درصد (ReliefWeb 2010) |
در حالی که هر دو رویداد پیامدهای ویرانگری داشتند، تأثیر فاجعه در غزه به دلیل تراکم بالای جمعیت و محاصره مداوم منطقه تشدید شده است. بر اساس گزارش دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR)، تقریباً ۱.۹ میلیون نفر در غزه آواره شدهاند. در هائیتی، ۱.۵ میلیون نفر آواره شده بودند که ۱۵ درصد از جمعیت آن زمان را تشکیل میداد.
بازسازی در میان کوه آوار
میزان خسارت در نوار غزه غیرقابل باور است. تخمینها، حتی میان نهادهای مختلف سازمان ملل، متفاوت بوده، اما گزارشها حاکی از آن است که بین ۶۰ تا ۸۰ درصد از ساختمانهای غزه آسیب دیده یا ویران شدهاند.
فراتر از تلفات انسانی، مقیاس فیزیکی ویرانیها چالشهای عظیمی ایجاد کرده است. مقامات سازمان ملل تخمین میزنند که پاکسازی آوار در غزه ممکن است تا هفت سال طول بکشد و میلیاردها دلار هزینه داشته باشد. برنامه بازسازی جداگانه UNDP برآورد میکند که برای بازگرداندن زیرساختها و مسکن پایه، بیش از ۷۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز خواهد بود.
اما مسئله تنها برداشتن آوار نیست؛ زیرا آوارها اکنون با فاضلاب، مهمات عملنکرده و مواد سمی درهم آمیختهاند. این شرایط نهتنها لجستیک پاکسازی را دشوارتر میکند بلکه خطرات قابلتوجه زیستمحیطی و بهداشتی نیز به همراه دارد. بهطور خلاصه، اگر چه درگیری در غزه در حال فروکش کردن است، اما آثار آن برای سالهای آینده همچنان احساس خواهد شد.
<!–
–>
