در یکی از نمونههای موفق حمایت طرح «رینکست» از پروژههای فناورانه، یکی از شرکتهای دانش بنیان مکمل نانویی را توسعه داد که نهتنها عوارض گوارشی رایج مکملهای معمولی کلسیم را از بین میبرد، بلکه جذب کلسیم را تا ۱.۷ برابر افزایش داده و از تداخل دارویی با سایر املاح معدنی جلوگیری میکند.
به گزارش خبرگزاری سینا ، مکملهای کلسیم بهعنوان یکی از پرمصرفترین فرآوردههای دارویی در سراسر جهان شناخته میشود؛ چرا که کمبود کلسیم نهتنها سلامت استخوانها و دندانها را به خطر میاندازد، بلکه در عملکرد عصبی، انقباض عضلات و تعادل هورمونی نیز اختلال ایجاد میکند. با این حال، علیرغم مصرف گسترده، چالشهای جذب پایین و عوارض جانبی گوارشی موجب شده بود که بسیاری از افراد از مصرف مداوم آن خودداری کنند.
دلدرد، تهوع، نفخ و یبوست، از جمله مشکلاتی هستند که بهطور مستقیم ناشی از تجمع ترکیبات نامحلول کلسیم در دستگاه گوارش به شمار میرود و افزون بر این، خاصیت تداخلپذیری بالای کلسیم با املاحی مانند آهن، روی و فسفر، اغلب موجب کاهش جذب سایر مواد معدنی ضروری در بدن میشود. اما اکنون با ورود فناوری نانو به حوزه مکملهای دارویی، فصل تازهای در بهینهسازی جذب مواد معدنی آغاز شده است.
فناوران یکی از شرکتهای دانشبنیان با حمایت «طرح رینکست» ستاد نانو توانستهاند با استفاده از فناوری لیپوزومال، نسل جدیدی از مکملهای کلسیم را به بازار عرضه کنند. این دستاورد حاصل ترکیب فناوری نانو با اصول دارورسانی هدفمند است.
در این فناوری، از ساختارهایی به نام لیپوزوم استفاده میشود؛ نانوحاملهای کروی که از لایههای دوگانه چربی (مشابه غشای سلولی بدن انسان) تشکیل شدهاند. این نانوکیسهها میتوانند ترکیبات فعال دارویی را درون خود محصور کرده و بهصورت کنترلشده در بافتهای هدف آزاد کنند. به این ترتیب، ترکیبات معدنی مانند کلسیم، منیزیم، روی و ویتامین D₃ بدون تماس مستقیم با دیوارههای گوارشی، از مسیر سلولی عبور کرده و مستقیماً به جریان خون وارد میشوند.
بر اساس دادههای فنی ارائهشده توسط تیم توسعهدهنده، مکمل نانولیپوزومال لیپوکلسید نسبت به مکملهای سنتی، تا ۱.۷ برابر جذب بالاتری در بدن دارد. این افزایش جذب نهتنها اثربخشی دارو را بیشتر میکند، بلکه نیاز به مصرف مقادیر بالای کلسیم را کاهش داده و خطر رسوب کلسیم در کلیهها یا بافتهای نرم را از میان برمیدارد. از سوی دیگر، محصور شدن ذرات کلسیم در ساختار لیپوزومی سبب میشود تماس مستقیم آن با مخاط دستگاه گوارش به حداقل برسد؛ در نتیجه عوارضی مانند دلدرد، تهوع یا یبوست که در مکملهای غیرلیپوزومال شایع هستند، در این محصول تقریباً حذف شدهاند.
به نقل از ستاد نانو، ویژگی مهم دیگر این محصول کاهش چشمگیر تداخلات دارویی است. در حالت عادی، کلسیم با بسیاری از مواد معدنی دیگر بر سر مسیر جذب در دستگاه گوارش رقابت میکند و این مسئله جذب همزمان آنها را مختل میکند. اما در فرمولاسیون لیپوزومال، هر ترکیب معدنی در نانوحامل جداگانهای قرار دارد و تا زمان رسیدن به مقصد سلولی، از تماس مستقیم با سایر ترکیبات در امان میماند. به این ترتیب، مصرفکنندگان میتوانند بدون نگرانی از کاهش جذب آهن یا روی، از مکملهای ترکیبی استفاده کنند.
یکی از نکات برجسته این پروژه، قیمت تمامشده کمتر از نصف نمونههای خارجی است. این مسئله، ضمن صرفهجویی ارزی، امکان دسترسی عمومی به مکملهای پیشرفته و باکیفیت را فراهم کرده است. با توجه به اینکه نمونههای مشابه لیپوزومال در بازار جهانی عمدتاً وارداتی و گرانقیمت هستند، تولید داخلی این محصول نهتنها وابستگی کشور را کاهش داده، بلکه توان صادراتی جدیدی نیز برای صنعت مکملسازی ایران ایجاد کرده است.
نوشته افزایش جذب ۱.۷ برابری کلسیم با نانو مکملهای لیپوزومال ایرانی اولین بار در خبرگزاری سیناپرس . پدیدار شد.
