دانشمندان پلیمر جدیدی طراحی کردهاند که در دمای معمولی پایدار است، اما با فعال شدن یک محرک مشخص، در مدت کوتاهی به اجزای سازنده خود تجزیه میشود.
به گزارش سیناپرس، پلیمر خودتخریبشونده با قابلیت نابودی برنامهریزیشده نخستین کاربردهای خود را در میدانهای جاسوسی، عملیاتهای ترور و کشتارهای بدون مدرک خواهد داشت.
در سالهای اخیر، با سفارش و بودجههای کلان نظامی امنیتی در آمریکا، مواد جدیدی توسعه یافتهاند که به محض فعال شدن یک مکانیسم داخلی یا تابش نور، بیهیچ ردپایی ناپدید میشوند. این پلیمر قرار است نخستین کاربردهای خود را در میدانهای جاسوسی، کشتارو عملیاتهای ترور پیدا کند؛ جایی که سایههای جنگ بتوانند بدون برجای گذاشتن کوچکترین مدرکی از صحنه جنایت بگریزند. در ادامه به بررسی ابعاد و سازوکار فنی این پلیمر میپردازیم:
مکانیسم تخریب؛ از سقف دمایی تا اثر دومینویی
برخلاف پلاستیکهای زیستتخریبپذیر متداول که طی ماهها یا سالها فرسوده میشوند، پلیمر جدید بر اساس مفهومی به نام سقف دمایی عمل میکند. به بیان ساده، هر پلیمر دارای دمای آستانهای است که فراتر از آن، تمایل به بازگشت به مونومرهای سازنده خود پیدا میکند.
در این محصول ویژه، این آستانه بهگونهای مهندسی شده که پایینتر از دمای محیط قرار دارد، اما ماده تا زمانی که محرک خارجی (نور فرابنفش یا خورشید) فعال نشود، پایدار میماند.پل کوهل، رهبر تیم طراحی از مؤسسه فناوری جورجیا، تمایز کلیدی این ماده را تکپیوندی بودن فرآیند تخریب توصیف میکند: «در پلیاستایرنی که در بستهبندی مواد غذایی میبینید، برای ذوب شدن باید هزاران پیوند شیمیایی بشکند اما پلیمر ما تنها به یک پیوند بهعنوان جرقه اولیه نیاز دارد، درست مانند دومینویی که با افتادن یک قطعه، کل زنجیره فرو میریزد.»
این ویژگی به ماده اجازه میدهد در دمای اتاق (حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد) کاملا پایدار بماند، در حالی که نمونههای قبلی پژوهشگران دیگر در همین دما از هم میپاشیدند.
کاربردهای جنگی، از پهپادهای جاسوسی تا سنسورهای ناپدیدشونده
ایده استفاده از چنین پلیمری در تجهیزات نظامی، تحولی در مأموریتهای جاسوسی ایجاد میکند. تصور کنید یک پهپاد شناسایی یا گلایدر بدونموتور، پس از فرود در محوطه دشمن، در مواجهه با نور خورشید یا بخار آب بهسرعت به مایع تبدیل شود و هیچ مدرک فیزیکی برجای نگذارد.
همین ویژگی، ضریب اطمینان عملیاتهای سری را به میزان قابلتوجهی افزایش میدهد، زیرا دیگر نیازی به بازیابی یا انهدام دستی تجهیزات نیست.علاوه بر این، مهندسی پیوندها به دانشمندان امکان میدهد زمان تخریب را نیز برنامهریزی کنند.
کوهل توضیح میدهد: «با ذخیره ماده در محیط تاریک میتوان از تجزیه زودهنگام جلوگیری کرد. سپس با طراحی پیوندها، تخریب را برای زمانی مشخص مانند ۲ یا ۳ ساعت تنظیم نمود.» این قابلیت، پنجره عملیاتی دقیقی را در اختیار فرماندهان میگذارد.
وقتی فناوری در خدمت تروریسم قرار میگیرد
با وجود هایتک بودن دستاورد فنی، نمیتوان از چالش اخلاقی و انسانی آن چشم پوشید.علم در ذات خود ابزاری جهت کمک به مردم است، اما جهتدهی سرمایهگذاریهای کلان به سمت تولید موادی که هیچ ردی از خود بر جای نمیگذارند، بهویژه برای نهادهای جاسوسی-تروریستی مانند سیا، پرسشهایی بنیادین درباره مرز شفافیت و پنهانکاری برمیانگیزد.
روح علم همیشه بر مبنای اشتراک دانش، تکرارپذیری و پاسخگویی استوار بوده است؛ اما پلیمری که طراحی شده تا هرگونه مدرک فیزیکی را محو کند، دقیقا در جهت معکوس این اصول گام برمیدارد و مثال نقضی بر تمام ادعاهای حقوق بشری و غیر نظامی بودن تحقیقات علمی آمریکایی ها است.
آینده فناوری، از پلیمر نامرئی تا کنترلناپذیری فناوری
در نهایت، از منظر فناوری، ظهور این پلیمرهای خودتخریبشونده آغازگر یک رقابت تسلیحاتی پیچیده میان فناوریهای پنهانکار و سیستمهای کشف و رهگیری است. اگرچه این مواد در سطح میکروسکوپی ساختار فیزیکی خود را از دست میدهند، اما بر اساس قوانین بنیادین شیمی، جرم آنها از بین نمیرود و در محیط به مونومرهای پایه و پسماندهای شیمیایی تبدیل میشود.
به نقل از فارس، از این رو، روشهای مقابله باید از جستجوی سنتی و فیزیکی به سمت ردیابی شیمیایی و طیفسنجی تغییر جهت دهند. توسعه حسگرهای پیشرفته، دستگاههای بویایی الکترونیکی با حساسیت بالا، و شبکههای پایش محیطی برای تشخیص ناهنجاریهای ناگهانی در ترکیبات آلی خاک یا هوا، میتواند خط مقدم دفاع در برابر این تجهیزات باشد.
پاسخ به فناوریای که برای محو شدن طراحی شده، توسعه ابزارهای جرمشناسی فوقدقیقی است که تضمین کنند حتی نامرئیترین تجهیزات جاسوسی نیز پژواکهای شیمیایی قابلردیابی از خود به جای خواهند گذاشت.
