20 بهمن 1404 ساعت 21:28
در شرایط بقا، موضوع نوشیدن ادرار برای تأمین آب بدن، بحثبرانگیز است. آیا این راهکار رایج واقعاً جان انسان را نجات میدهد یا خطرات پنهانی دارد؟
ماجراجوی معروف، بر گریلز، با شیرینکاریهای بقای خود شهرت جهانی کسب کرده است. اما کارشناسان هشدار میدهند که در محیطهای بیابانی و شرایط کم آبی شدید، این عمل میتواند به جای کمک، به بدن آسیب برساند.
ادرار چیست و آیا میتواند بدن را آبرسانی کند؟
جریان سیالات حدود ۶۰ درصد از وزن کل بدن ما را تشکیل میدهد. کلیهها روزانه حدود ۱۸۰ لیتر مایع خونی (پلاسما) را فیلتر میکنند تا تعادل مواد در محیط داخلی بدن حفظ شود.
با این حال، حدود ۹۹ درصد از این مایعات دوباره به جریان خون بازجذب میشوند و تنها مقدار کمی به عنوان ادرار دفع میگردد. ادرار معمولاً حدود ۹۵ درصد آب، ۲ درصد اوره (محصول جانبی تجزیه پروتئین) و مقادیر کمی کراتینین، نمک و پروتئین است.
در شرایطی که بدن بهخوبی هیدراته باشد، ادرار شفاف یا به رنگ کاه است و نوشیدن این ادرار «اولیه» میتواند تا حدی بدن را آبرسانی کند. اما در موقعیتهای بقا، بدن از طریق تعریق و تنفس آب زیادی از دست میدهد.
چرا نوشیدن ادرار در شرایط بقا خطرناک است؟
در محیطهای گرم و مرطوب، از دست دادن آب از بدن بهطور قابل توجهی افزایش مییابد. در این شرایط، کلیهها برای حفظ آب حیاتی بدن، سختتر کار میکنند که منجر به غلیظتر شدن مواد زائد در ادرار میشود. نوشیدن این ادرار غلیظ، به معنای مصرف دوباره غلظتهای بالاتری از مواد زائد، بهویژه اوره، است که بدن قصد دفع آنها را داشته است.
انباشت اوره و دیگر مواد زائد متابولیکی در بدن میتواند برای سلولها، بهویژه سلولهای سیستم عصبی، سمی باشد. این وضعیت که اورهمی (Uraemia) نامیده میشود، به علائمی چون استفراغ، گرفتگی عضلانی، خارش و تغییر در سطح هوشیاری منجر میشود و در صورت عدم درمان، میتواند جان فرد را تهدید کند.
آیا ادرار استریل است؟ خطر عفونت
علاوه بر سموم، مسئله استریل بودن ادرار نیز مطرح است. در حالی که ادرار هنگام خروج از کلیهها احتمالاً استریل است، بقیه مجاری ادراری (مثانه و مجرای ادرار) عاری از باکتری نیستند. بدن ما میزبان باکتریهای مفیدی است که در مکانهای معمول خود به حفظ سلامت کمک میکنند.
هنگامی که ادرار از مثانه و مجرای ادرار عبور میکند، میتواند این باکتریها را با خود جمعآوری کند. با نوشیدن ادرار، این باکتریها به بخشهایی از بدن، عمدتاً دستگاه گوارش، وارد میشوند که به آنها تعلق ندارند.
در شرایط عادی، اسید معده بسیاری از این باکتریها را از بین میبرد. اما در موقعیتهای بقا که کم آبی، استرس گرمایی و سوءتغذیه میتواند پوشش روده را به خطر اندازد، خطر ورود باکتریها به جریان خون و ایجاد عفونتهای تهدیدکننده زندگی افزایش مییابد.
