چه اتفاقی میافتد اگر ماه و خورشید باهم طلوع کنند؟ این اتفاق دیروز در برخی از مناطق شمالی زمین رخ داد و حالا ما میتوانیم آن را در تصویر روز ناسا تماشا کنیم. در این زمان، یک خورشیدگرفتگی جزیٔی کمی پس از طلوع خورشید رخ داد.
خورشیدگرفتگی زمانی اتفاق میافتد که ماه بین زمین و خورشید قرار میگیرد و باعث میشود که سایه آن روی سطح زمین بیفتد. این پدیده تنها در فاز ماه نو رخ میدهد، زیرا در این زمان ماه در موقعیتی قرار دارد که میتواند از دید ناظر زمینی، خورشید را بپوشاند.
اما چرا هر ماه خورشیدگرفتگی نداریم؟ دلیل آن این است که مدار ماه حدود ۵ درجه نسبت به مدار زمین به دور خورشید انحراف دارد. بنابراین، در بیشتر مواقع، ماه از بالا یا پایین خورشید عبور میکند و مانع رسیدن نور آن به زمین نمیشود.
مناطقی که در آنها ماه بخشی از خورشید را پوشاند (خورشیدگرفتگی جزیٔی دیروز)، شامل بخشهای شمال شرقی آمریکای شمالی و بخشهای شمال غربی اروپا، آسیا و آفریقا بود.
تصویر روز ناسا که این خورشیدگرفتگی را به نمایش میگذارد، دیروز بر فراز دهانه آتشفشانی گرابروک در ایسلند گرفته شده است، جایی که قسمت بزرگی از خورشید بهطور موقت پشت ماه پنهان شد. این عکس در آسمانی ابری گرفته شده، اما بهگونهای برنامهریزی شده است که دوست عکاس در تصویر به شکلی ظاهر شود که گویی خورشید را از پشت ماه بیرون میکشد.
در این گرفتگی، هیچ نقطهای از زمین خورشیدگرفتگی کامل را تجربه نکرد. در گذشتههای دور، برخی از انسانها چنان از این پدیده شگفتزده میشدند که حتی جنگها بهطور ناگهانی متوقف میشد. در دوران باستان، مردم علت علمی این پدیده را نمیدانستند و آن را نشانهای از خشم خدایان یا وقوع بلایای طبیعی میدانستند. بسیاری از فرهنگها باور داشتند که موجودی آسمانی مانند یک اژدها در حال بلعیدن خورشید است!
اما امروزه، خورشیدگرفتگی دیگر یک پدیده غیرمنتظره نیست و میتوان آن را با دقتی در حد چند ثانیه پیشبینی کرد.
