بازار، اقتصاد و درآمد صنایع و کسب‌وکارها، از برجسته‌ترین و ملموس‌ترین دغدغه‌های مردم و فعالان کسب‌وکارها در دوران جنگ است. اقتصاد و بازار صنایع فرهنگی و خلاق نیز نه تنها از این موضوع مستثنی نیست، بلکه جزء آسیب‌پذیرترین صنایع است.

به گزارش خبرگزاری سینا، در همین راستا، مرکز سیاست‌پژوهی و تحلیل داده نمافر، با واکاوی داده‌محور تأثیر جنگ بر صنایع فرهنگی و خلاق سعی در ارائه تصویر دقیقی از وضعیت هر صنعت در حین و پس از جنگ دارد. سینمای ایران یکی از صنایع فرهنگی سازمان‌یافته و پیشرو در حوزه زیرساخت‌های فروش و امکان رصد بازار است که امکان بررسی دقیق و داده‌محور عملکرد و بازار آن با استخراج و تحلیل آمار و داده‌های مرتبط با آن عملیاتی است. بر همین اساس برای شروع به سراغ صنعت سینما رفته‌ایم و تأثیر جنگ بر عملکرد سینمای ایران بررسی شده است. داده‌های مرتبط با بازار و فروش سینمای ایران حاکی از بازگشت سریع سینمای ایران به دوران پیش از جنگ است.

احیای گیشه پس از آتش‌بس

مقایسه فروش فیلم‌های سینمایی روی پرده، در سه بازه زمانی قبل از جنگ (9 خرداد تا 22 خرداد)، حین جنگ (22 خرداد تا 3 تیر) و پس از جنگ (4 تیر تا 21 تیر) می‌تواند تصویر دقیقی از تأثیر جنگ بر عملکرد سینمای ایران را احصا و ارائه کند. بر همین اساس، میزان فروش فیلم‌های سینمایی در 14 روز قبل از جنگ، 65 میلیارد تومان بوده است. با توجه به اینکه روز 14 خرداد سالن‌های سینما تعطیل بوده‌اند، میانگین فروش روزانه سینمای ایران قبل از شروع جنگ 5 میلیارد تومان بوده است. با شروع جنگ تحمیلی 12 روزه علیه ایران در بامداد 23 خرداد، فروش سینمای ایران کاهش یافته است. اما نکته قابل توجه قبل از ارائه آمارهای حین جنگ، فعالیت سینماها در روزهای جنگ است؛ به‌طوری‌که اکران فیلم‌های سینمایی در 12 روز جنگ به‌طور کامل متوقف نشده است. آمارها نشان می‌دهد که در 12 روز جنگ، درآمد سینمای ایران 12.2 میلیارد تومان بوده است. با توقف جنگ و اعلام آتش‌بس در بامداد 3 تیر 1404، بلافاصله فروش سینمای ایران در مسیر رشد قرار گرفته و 3 تیر ماه فیلم‌های سینمایی روی پرده به بیش از 3 میلیارد تومان رسیده است. فروش گیشه سینمای ایران با گذشت 18 روز از آتش‌بس به 57.5 میلیارد تومان رسیده است. با توجه به تعطیلی 3 روزه سالن‌های سینماها در روزهای پس از جنگ، می‌توان گفت که سینمای ایران در مسیر بازگشت به دوران پیشاجنگ است. به سخنی دیگر، میانگین فروش روزانه سینمای ایران در روزهای پس از جنگ 3.8 میلیارد تومان بوده است.

سینمای ایران در روزهای قبل از جنگ؛ از صدرنشینی صددام تا ورود باشکوه پیر پسر

پس از تصرف چندساله گیشه سینمای ایران توسط فیلم‌های سینمایی ژانر طنز، از همان روزهای اول اکران فیلم سینمایی پیر پسر مشخص شد که اکتای براهنی با «پیر پسر» و ستارگانی مانند حسن پورشیرازی، لیلا حاتمی، حامد بهداد، محمد ولی‌زادگان و… (که به اذعان اغلب منتقدان سینما بهترین بازی‌های خود را انجام داده‌اند) می‌تواند این روند را متوقف و متحول کند. نگاهی به 10 فیلم پرفروش سینمای ایران در دو هفته پیش از شروع جنگ تحمیلی، نشان می‌دهد، که فیلم سینمایی صددادم در این بازه زمانی با 24.7 میلیارد تومان صدرنشن بوده است. البته این در حالی است که پیر پسر در 2 روز ابتدایی اکران بیش از 4.6 میلیارد تومان فروش داشته است.

سهم 50درصدی فیلم سینمایی پیر پسر از گیشه در روزهای جنگ و پس از جنگ

سینمای ایران نیز مانند اغلب بخش‌های جامعه در سایه جنگ قرار گرفت و میزان فروش فیلم‌های سینمایی کاهش جدی یافت. البته این در حالی است که اغلب سینماهای کشور در روزهای جنگ فعالیت داشته‌اند و سالن‌های سینما در این روزها میزبان تماشاگران بوده‌اند. فروش سینمای ایران در حین جنگ 12.2 میلیارد تومان بوده است. فیلم سینمایی پیر پسر که ورود قدرتمندی به گیشه داشته بود، در این روزها حدود 50درصد مخاطبان و فروش سینمای ایران را به خود اختصاص داده است.

اما همان‌گونه که گفته شد، فروش سینمای ایران پس از توقف جنگ و اعلام آتش‌بس افزایش یافت و این امر از همان روزهای اول پس از جنگ ملموس است. نگاهی به 10 فیلم پرفروش پس از جنگ، نشان می‌دهد همان‌گونه که انتظار می‌رفت، فیلم سینمایی پیر پسر، با 29 میلیارد تومان، پرفروش‌ترین فیلم سینمای ایران پس از روزهای جنگ است. به سخنی دیگر «پیر پسر » بیش از 50درصد فروش سینمای ایران را در 15 روز فعالیت سینماهای ایران در روزهای پساجنگ تصاحب کرده است. این در حالی است که فیلم‌های مانند صددام، دایناسور، کوکتل مولوتف و… نتوانسته‌اند رقابت جدی با فیلم تحسین شده اکتای براهنی داشته باشند.

تماشای فیلم‌؛ حتی در روزهای جنگ!

رفتن به سینما و تماشای فیلم در سالنی تاریک، شاید آخرین انتخاب بسیاری از افراد برای روزهای جنگ باشد. با این حال، در روزهای جنگ، 174 هزار نفر به سالن‌های سینما رفته‌اند و فیلم‌های سینمایی روی پرده را تماشا کرده‌اند. جالب آن‌جاست که در روزهای 23 خرداد -روز شروع جنگ- و 27 خرداد -روزی که تنش‌ها به بالاترین سطح خود رسیده بود- به ترتیب با  22 هزار تماشاچی و 15 هزار تماشاچی، بیشترین حضور تماشاگران را به خود اختصاص داده‌اند. مقایسه تعداد تماشاگران در 2 هفته قبل از شروع جنگ و 18 روز پس از جنگ (15 روز فعالیت سینماهای کشور) نیز حاکی از نزدیک شدن تعداد تماشاگران به روزهای پیشاجنگ است.

روند افزایشی سانس‌های نمایش پس از جنگ

با شروع جنگ، فعالیت برخی از سینماهای کشور نیز تعطیل شد. در وهله اول این امر را می‌توان یکی از عوامل اثرگذار بر میزان فروش و تعداد تماشاگران در روزهای جنگ عنوان کرد؛ زیرا در صورت فعالیت سینماهای تعطیل شده، ممکن بود، فروش سینمای ایران در روزهای جنگ بیشتر نیز باشد. تعداد سانس‌های نمایش سالن‌های سینمای کشور، پس از جنگ روند افزایشی داشته و از 11,493 سانس در روزهای جنگ به 27,227 سانس در 18 روز اخیر رسیده است. البته این در حالی است که همچنان سانس‌های نمایش پس از جنگ به تعداد 32,928 سانس‌ نمایش در 14 روز قبل از جنگ نرسیده است. با این حال، روند افزایشی سانس‌های نمایش، حاکی از بازگشت فعالیت سینماها به روال عادی است.

کلام آخر

سینمای ایران در 2 هفته قبل از شروع جنگ، 838 هزار تماشاگر و 65 میلیارد تومان فروش داشته است. با شروع جنگ، فروش سینمای ایران به 12.2 میلیارد تومان کاهش یافته است. اما نکته قابل توجه این است که فعالیت سینمای ایران در حین جنگ متوقف نشده و در روزهای جنگ، 174 هزار نفر به سالن‌های سینما رفته‌اند. فروش گیشه سینمای ایران با گذشت 18 روز از آتش‌بس به 57.5 میلیارد تومان رسیده است. با توجه به تعطیلی 3 روزه سالن‌های سینماها در روزهای پس از جنگ، می‌توان گفت که سینمای ایران در مسیر بازگشت به دوران پیشاجنگ است. به‌نظر می‌رسد اگر در روزهای آینده اتفاق و بحران خاص و ویژه‌ای رخ ندهد، فروش گیشه سینمای ایران از روزهای قبل از جنگ نیز پیشی بگیرد.

نوشته واکاوی تأثیر جنگ بر عملکرد سینمای ایران/ وقتی کسب و کار صنایع فرهنگی و خلاق از قاعده جنگ مستثنی نیست اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

محمدعلی باشه‌آهنگر که فیلم «سینما متروپل» او با وجود قرابت داستانی با این روزها همچنان بدون اکران مانده، معتقد است: در دورانی که جنگ رسانه‌ای از جنگ فیزیکی قدرتمندتر شده، لازم است که قدر وفاق و حضور مردم بیشتر دانسته شود و فرصت پژوهش به هنرمندان برای خلق اثر با هدف پاسخ به پرسش‌های افکار عمومی درباره جنگ ۱۲ روزه داده شود.

به گزارش خبرگزاری سینا، این کارگردان چند سال قبل فیلمی را به نام «سینما متروپل» در جشنواره فجر رونمایی کرد که قصه آن شباهت‌هایی به شرایط چند هفته قبل کشور دارد. در ماه‌های اخیر گمانه‌زنی‌هایی برای اکران این فیلم در میان بود و حتی تلاش‌هایی برای نمایش آن همزمان با بازگشایی سینماها در روزهای تجاوز رژیم اسرائیل به ایران صورت گرفت ولی هنوز زمانی قطعی نمایش عمومی آن مشخص نشده است.

وضعیت اکران این فیلم و حال و احوال این روزهای جامعه بهانه‌ای برای گفت‌وگوی ایسنا با محمدعلی باشه‌آهنگر، کارگردان فیلم‌های «ملکه»، «سرو زیر آب» و «فرزند خاک» شد. او که از حدود ۶ ماه قبل مشغول پژوهش درباره موضوعی کار نشده در ماه‌های ابتدایی جنگ تحمیلی عراق بر ایران است، در این مصاحبه مهم‌ترین تفاوت جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران را با جنگ تحمیلی هشت ساله در قدرت رسانه دانست و تاکید کرد که قهرمان اصلی این جنگ مردم هستند.

ارتباط با سینما در سایه دلهره و نگرانی از جنگ روانی در رسانه

او ابتدا درباره اینکه آیا در روزهای جنگ دو هفته قبل تمایلی به اکران «سینما متروپل» داشت یا خیر، چرا که این فیلم داستانی را با محوریت سینما در روزهای جنگ روایت می‌کند، گفت: سه سال از ساخت این فیلم می‌گذرد و مشکلات و ممیزی‌هایی بر سر راه نمایش آن به وجود آمد که با رفع آن‌ها از مدت‌ها قبل به دنبال اکران فیلم بودیم و حتی در هفته‌های گذشته هم پیگیری‌هایی را انجام دادیم اما به نتیجه دلخواه نرسیدیم. البته برای خودم این مسئله وجود داشت که آیا مردم می‌توانند در وضعیت فعلی با «سینما متروپل» ارتباط برقرار کنند یا نه، چون دلهره و نگرانی بر همه سایه انداخته و در رسانه هم نوعی جنگ روانی حاکم است که از جنگ فیزیکی بسیار قدرتمندتر است.

وی در این خصوص به بعضی اتفاق‌ها در جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و افزود: وقتی یک توییت زده شد که تهران را تخلیه کنید، شاهد یک جنگ رسانه‌ای بودیم و شاید بتوان گفت چیزی قدرتمندتر از آن توییت اتفاق نیفتاد که باعث شد چند میلیون نفر شبانه جابجا شوند. درواقع تفاوت این جنگ با آن جنگ هشت ساله در همین قدرتمند بودن رسانه است.

قدرت رسانه و تاثیرگذاری بیشتر از جنگ فیزیکی

باشه‌آهنگر یاداور شد: شاید اولین بار قدرت رسانه‌ای را در جنگ دوم خلیج فارس دیده بودیم که اخبار جنگ خیلی مهندسی و خط کشی‌شده اطلاع داده می‌شد، به طوری که پیش از آنکه صدام دست خود را بالا ببرد، تسلیم شدن او در حوزه رسانه خبررسانی شد. با این وجود متاسفانه فضای کلی رسانه‌های داخلی ما هنوز در سایه برخی رسانه‌های خارجی است که علت آن هم را می‌توان در سال‌های قبل جستجو کرد و اینکه چقدر ارتباط خود را با مردم حفظ کرده بودند. البته منظورم یک رسانه خاص نیست چون با وجود تلاش‌هایی که بسیاری از رسانه‌های داخلی ما داشتند، گاهی نتیجه کار سبب شده که مردم برخی از اخبار و حرف‌های رسانه‌های فارسی‌زبان فضای مجازی را با وجود آنکه منبع و منشأ آن‌ها برایشان محرز است، بیشتر باور کنند.

این فیلمساز ادامه داد: تفاوت دیگر این جنگ در این بود که جغرافیای گسترده ما در دوران جنگ هشت ساله اجازه نداد خیلی از شهرها حتی بویی از جنگ را استشمام کنند و طبق آمار هم حدود دو درصد از جمعیت کشور به عنوان رزمنده درگیر جنگ بودند در صورتی که تفاوت‌های جنگ اخیر سبب می‌شود وقتی جنگ فیزیکی هم خاتمه پیدا کرده هنوز حس نگرانی وجود داشته باشد چون رسانه‌ها قدرتمند عمل می‌کنند.

«سینما متروپل» و روایت فاجعه نفوذ

باشه‌آهنگر با تاکید براینکه «معتقدم کسی که در این زمان فیلم «سینما متروپل» را می‌دید، می‌توانست همانندسازی و درک کند که زمانی شرایط خیلی بدتر از این هم بوده است» گفت: ما در این فیلم که سال ۱۴۰۱ آن را ساختیم، جریان نفوذ را نشان دادیم؛ موضوعی که الان بسیار مهم شده و فاجعه است که می‌شنویم هزاران ریزپرنده در مدتی کوتاه در زمان جنگ کشف شده‌اند. این جنس اتفاق‌ها قدرت تخریبی زیادی دارند و مشابه آن‌ها در فیلم ما هم قابل مشاهده بود؛ فیلمی که برای گرفتن مجوز نمایش آن کم مشکل نداشتیم.

اواضافه کرد: اگرچه در روزهای گذشته با یک جنگ ترکیبی – شناختی روبرو بودیم که تاثیر بسیار بیشتری از جنگ فیزیکی دارد اما قاطعانه می‌گویم که برای امثال من آن جنگ هشت ساله خیلی سخت‌تر بود. ما در آن دوران روزهایی را می‌دیدیم که اصلاً آینده‌ای پیش‌رویمان دیده نمی‌شد و کسی نمی‌توانست تحلیل کند که جنگ به کدام سمت می‌رود. هر چه تحلیل می‌شنیدیم مربوط به تحلیل‌های شفاهی اطرافیان بود نه مثل الان که تحلیل‌های تخصصی مطرح می‌شود. رسانه هم بسیار ضعیف‌تر از الان بود تا جایی که یادم می‌آید در آبادان وقتی روزنامه‌ای به منطقه محاصره شده و خط اول جنگ می‌رسید چند هفته از انتشار آن گذشته بود اما بچه‌ها همان خبرها را هم می‌خواندند در صورتی که در این جنگ اخیر رسانه‌هایی وجود داشتند که همزمان با حمله تصاویر انفجار در تهران و تل‌آویو را منتشر می‌کردند.

چه فیلم‌هایی باید از جنگ ۱۲ روزه ساخته شود؟

باشه‌آهنگر در پاسخ به اینکه آیا در جایگاه هنری خود تمایلی دارد که با توجه به اتفاق‌های اخیر اثری بسازد و اگر بخواهد کاری انجام دهد، فراهم شدن چه بستری را لازم می‌داند، گفت: من حتماً دغدغه‌مند هستم که کاری انجام دهم اما در حوزه هنرهای نمایشی و سینمایی همین الان هم اگر کار را شروع کنید حداقل یکی دو سال به صورت نرمال زمان می‌برد تا نتیجه کار روی پرده سینما دیده شود، تازه اگر به سرنوشت «سینما متروپل» دچار نشود؛ پس نمی‌توان از اخبار روز استفاده کرد. آنچه در جنگ هشت ساله دیدیم نشان می‌داد که هر کدام از اتفاق‌ها یکسری لایه‌های زیرین دارد که باید هویدا شوند و این‌ها نیازمند پژوهش هستند. البته من این را رد نمی‌کنم که هیجان زده شویم و بخواهیم در همین مقطع کاری را انجام دهیم و ممکن است خیلی از همکاران ساخت فیلمی را شروع کرده باشند که در جای خود ارزشمند است اما به نظرم اثر قابل تأمل‌تر آن است که پس از فرونشستن گرد و غبار و انجام کارهای پژوهشی، بتواند به یکسری سوال‌ها که برای افکار عمومی هم مهم هستند پاسخ دهد، از جمله اینکه چطور این تعداد پهپادِ ساختِ دستِ آدم‌هایی در این کشور، در آسمان‌ِ همه شهرهای ما پرواز کرد؟ چرا اینقدر نیروی جاسوسی و نفوذی در کشور ما به یک‌باره نمایان شد؟ البته قبلاً هم نفوذی داشتیم ولی این بار حیرت‌آور بود، واقعا جای سوال است در شرایطی که نیروهای امنیتی ما بسیار زحمت می‌کشند آبشخور این‌ نفوذی‌ها کجا بوده و چطور چنین اتفاقی رخ داده و مهم‌تر اینکه آیا اصلاً این جریان تمام شده است؟

این جنگ شناختی را باید درست روایت کنیم

او ادامه داد: مسئله دیگر این است که باید ببینیم چه چیزی باعث شد که ما به چنین جایی برسیم که در شب اول تجاوز اسرائیل آن اتفاق‌ها را تجربه کنیم و چه شد که آنچه در این سال‌ها تابو و یک خط قرمز بود، یعنی جنگ مستقیم ایران و اسرائیل، شکسته شود؟ چون حالا که از این خط قرمز گذر کرده‌ایم ممکن است باز هم تکرار شود بنابراین تمام این‌ها نیازمند پژوهش هستند و این‌ها حرف‌هایی است که در یک اثر نمایشی خود را می‌تواند نشان دهد. البته برای پژوهش درباره همین موضوعاتی هم که گفتم باید کفش آهنین پوشید و من توقع داشتم در این مدت فیلمسازانی را خبر کنند تا اطلاعاتی را در اختیار بگیریم که بشود برای ساخت فیلم از آن‌ها استفاده کرد و نمی‌دانم آیا الان چنین اهمیتی تشخیص داده می‌شود یا خیر، چون مهم است بتوانیم این جنگ شناختی را درست روایت کنیم.

چشم اسفندیار ما عدم وفاق بود

این فیلمساز با بیان اینکه پرسش‌های مطرح شده با نگاهی دغدغه‌مند هستند که از زبان اقشار مختلف نیز شنیده می‌شوند، افزود: در کنار تمام این‌ها، ما در جنگ ۱۲ روزه با یک شرایط اجتماعی خاص روبرو بودیم که مردم در آن فوق‌العاده عمل کردند. در این چند روز چشم اسفندیار ما عدم وفاق بود و اگر خدای ناکرده شرایطی پیش می‌آمد که در داخل کشور مشابه اتفاق سال ۱۴۰۱ رخ می‌داد و جریان دو قطبی به وجود می‌آمد، آن وقت ضربه سختی می‌خوردیم. حیرت‌انگیز است که حدود پنج میلیون نفر از تهران جابجا شدند اما آب از آب تکان نخورد چون بحث ایران وسط بود و به همین دلیل قهرمان اصلی این جنگ را باید مردم بدانیم.

محمدعلی باشه‌آهنگر در پایان این گفت‌وگو در پاسخ به اینکه در این شرایط چه نگاهی به آینده دارد، توضیح داد: مهم‌ترین نکته‌ای که نبابد فراموش کنیم این است که در این مدت خداوند ما را همراهی کرد و حالا ما نیز حتما راه را ادامه خواهیم داد. البته این ضرورت هم وجود دارد که حاکمیت به نکات و خواسته‌هایی توجه کند، از جمله افزایش قدرت پدافندی و و استفاده از تکنولوژی‌های جدیدتر. مردم هم باید این وفاق را ادامه دهند. در کنار آن باید قدر این مردم به درستی شناخته و دانسته شود و با بعضی اتفاق‌های کم‌اهمیت، مملکت را به سمت فروپاشی نبریم. باید بدانیم خوب است که مردم همدیگر را دارند و این موضوع مهمی است که از این پس باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد چون اگر این مسئله ارزشمند از دست رود، کارها بسیار سخت می‌شود.

نوشته بازخوانی محمدعلی باشه‌آهنگر از جنگ ۱۲ روزه و تابویی که سرانجام شکست اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

مراسم تاسوعا و عاشورا در ایران تنها یک مناسبت مذهبی نیست بلکه آیینی است از جنس رحمت، فروتنی و وحدت که ریشه در تاریخ کهن ایران دارد که نقشی از آزادگی را در ارکان مختلف زندگی به جای می‌گذارد.

به گزارش اختصاصی خبرگزاری سینا، پس از تجاوز رژیم متخاصم صهیونیستی به کشورمان و به شهادت رساندن برخی از سرداران، دانشمندان ، نخبگان و جمع زیادی از هموطنان بی گناه کشورمان؛ بسیاری بر این گمان خام بودند که قرار است از ایران ویرانه‌ای بر جای بماند. اما همه مردم عزیزمان با همدلی پای سرزمین خوبان ایستادند تا ایران‌مان ایران بماند.

حضور رهبری در شب عاشورا معنای وحدت عین آزادگی را بازتعریف کرد

اما نکته قابل تامل تاسوعا و عاشورای حسینی امسال در بعد از جنگ 12 روزه بود که مردم با قلبی آکنده از اندوهِ جنگِ تحمیلی بار دیگر معنای وحدت عین آزادگی و حریت را بازتعریف کردند که کلید این معنا، حضور رهبر انقلاب در مراسم روضه‌خوانی شب عاشورای حسینی بود تا جلوه‌ای به یادماندهی از فرهنگ عاشورایی از جنس وحدت ایران زمین را به رخ جهانیان بکشد که چنین حضور شجاعانه و همدلانه‌ای نشان از کیمیایی به نام خاک ایران است که با درخواست مقام معظم رهبری از حاج محمود کریمی برای خواندن «ای ایران» این کیمیا متجلی شد.

درخواستِ رهبری به مردم یادآور شد که برای حفظ خاک‌مان جنگیدیم

درخواستی که به ما مردمان یادآوری شد برای حفظ این آب و خاک بسیار جنگیدیم که بلندنظری و توجه ویژه رهبری به این مهم با درخواست خواندن «ای ایران» مایه مباهات است. به واقع رهبر جمهوری اسلامی ایران به عنوان میدان دارِ کشورداری با بیان پیشنهاد خود به حاج محمود کریمی پیام مشخصی داشت و آن پیام و مفهوم ارزشمند وفادارای به میهن بود که شب گذشته با ذکر شب عاشورای حسینی در تاریخ ایران و عزاداری اباعبدالله الحسین علیه السلام ماندگار شد.

آنچه مسلم است فرهنگ عاشورایی به ما ایرانیانِ مسلمان یاد داد که هرگز تن به ذلت و تسلیم ندهیم و امام حسین علیه السلام نیز در این راه از بذل جان خود و خانواده و بهترین یارانش دریغ نکرد .

فرهنگ عاشورایی ‌در آموزه‌های تربیتی مردم ایران 

در جنگ 12 روزه و تجاور رژیم اشغالگر قدس به ایران، هرچند به ضربه امنیتی ونظامی دشمن صهیونیستی منجر شد و با به رخ کشیدن اشراف خود سعی در درهم شکستن روحیه و توان رزم نیروهای مسلح، عملکرد دولتمردان و ادامه کار دانشمندان ایرانی داشت؛ اما پیش‌بینی دشمن با بازیابی دفاعی امنیتی ایران و همدلی مردم در نگه‌داشت ایران نقش برآب شد. زیرا تربیت فرهنگ عاشورایی به مردم ایران آموخته تا پای جان از حریم و خاک خود دفاع کنند. در حقیقت مردم مردانه پشت رهبر خود در دفاع از میهن و استقلال و عزتشان ایستادند و شکستی تاریخی را بر دشمن تحمیل کردند و به بدخواهان ایران فهماندند که این ملت با هر عقیده و سلیقه‌ای، وقتی پای عزت و شرافت وطن‌شان در میان باشد، پا پس نمی‌کشد و از تهدید دشمن هراس ندارد.

مداح اهل بیت: برای شما می میریم آقاجان

لازم به توضیح است نوای «ای ایران» در مراسم عزاداری شب عاشورای حسینی که با حضور رهبر معظم انقلاب برگزار شد، توسط محمود کریمی ذاکر اهل بیت (ع) خوانده شد. محمود کریمی نوحه خوان و مداح اهل بیت (ع) در مراسم عزاداری شب عاشورای حسینی که شب گذشته ۱۴ تیر با حضور رهبر معظم انقلاب برگزار شد، نوای «ای ایران » را با شکوه و همراهی سوگواران حضرت سید الشهدا (ع) اجرا کرد.
کریمی قبل از شروع این بخش از مراسم گفت: این قطعه را خودِ آقا جان فرمودند که «اگر خسته نمیشی بخوان» که باید بگویم ما برای شما می میریم آقاجان، ما جانمان برای شماست.

نوشته گزارش خبرگزاری سینا از حضور رهبر انقلاب در شب عاشورای حسینی؛
ای ایران بخوان اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

غلامرضا امیرخانی می‌گوید: بی‌شک مهم‌ترین و باارزش‌ترین گهر در میان دیوان‌های شاعران همانا التفات به وطن و هرآینه حفظ و حراست مرزهایی است که حدود و ثغور آن را قرن‌ها پیش، مرزبانانی از نوع حکیم طوس تعیین کرده‌اند. در حقیقت وطن‌پرستی دغدغه‌ای بوده که از همان سده‌های نخستین به آن توجه شده و مثلاً یکی از نقاط عطف و اتصال چنین بینشی شاهنامه است.

 خوشبختانه این بینش همواره در شعر شاعران ایران‌ وجود داشته و در واقع خط قرمزشان حدود و ثغور مرزهایی بوده که هرگز قابل مذاکره نبوده و نیست و با هیچ‌ امتیازی نمی‌شود حتی یک وجب از آن را جابه‌جا کرد.

– بله، ادبیات فارسی از این نظر واقعاً غنی است. دیوان‌های شاعران ما معادن گران‌بهایی است که می‌توان همواره گهرهای ذی‌قیمتی را از آن‌ها استخراج کرد. بی‌شک مهم‌ترین و باارزش‌ترین گهر در این میان همانا التفات به وطن و هرآینه حفظ و حراست مرزهایی است که حدود و ثغور آن را قرن‌ها پیش، مرزبانانی از نوع حکیم طوس تعیین کرده‌اند. در حقیقت وطن‌پرستی دغدغه‌ای بوده که از همان سده‌های نخستین به آن توجه شده و مثلاً یکی از نقاط عطف و اتصال چنین بینشی شاهنامه است. در این اثر حماسی ما به رگه‌های درخشانی از میهن‌دوستی و وطن‌پرستی برمی‌خوریم که تا پیش از آن سابقه نداشته. به عنوان مثال زمانی که در روزگار انوشیروان ایران مورد تاخت و تاز بیگانگان قرار می‌گیرد حکیم طوس چنان بانگ رسا و فلک‌پیمایی درمی‌افکند که طنینش هنوز از سده‌ها آن‌سوتر به گوش می‌رسد:

نمانیم کاین بوم ویران کنند

همی غارت از شهر ایران کنند
نخوانند بر ما کسی آفرین

چو ویران بُوَد بوم ایران‌زمین

– و خب چنین گنجینۀ شایگان و اندیشۀ پربهایی می‌تواند ضمان تمامیت ارضی ما را برای همیشه فراهم کند.

– شاهنامه بی‌تردید سند ایران و شناسنامۀ زبان فارسی است و با توکل به خدا و با اتکا به چنین کتاب ارزشمندی هیچ دشمنی نمی‌تواند گزندی به تمامیت ارضی این مرز و بوم برساند و سودای خام تجزیه یا تصرف آن را در سر بپرورد. تاریخ هم غالباً در بزنگاه‌های خطیر همین را نشان داده و ما مردم اغلب در مقابل کوچک‌ترین تعدی و تجاوزی بی‌مقدمه و با شدیدترین شکل واکنش نشان می‌دهیم و نطفۀ هر تخطی و تخاصمی را در نطفه خفه می‌کنیم. در جنگ دوازه‌روزۀ اخیر نیز همین مسئله ثابت شد و دیدیم که دشمن چطور با پیشنهاد آتش‌بس، ترک مخاصمه کرد و عقب نشست.

فردوسی با دقتی مثال‌زدنی مرزهای این اندیشه و بینش، یعنی وطن‌پرستی و میهن‌دوستی ما را به عنوان مردمانی نژاده و آزاده، بیش از هزار سال پیش، در کتاب گران‌سنگ خویش ترسیم کرده و در تعریف ایرانیان و نگرش و بینش این مردم چنین تصویر درخشان و شایانی را در معرض دید جهانیان نهاده:

همه یکدلانند و یزدان‌شناس

به نیکی ندارند از بد هراس

دریغ است  ایران که ویران شود

کُنام پلنگان و شیران شود

همه جای جنگی سواران بدی

نشستن‌گه شهریاران بدی

چو ایران نباشد تن من مباد

بر این بوم و بر زنده یک تن مباد

همه روی یکسر به جنگ آوریم

جهان بر بداندیش تنگ آوریم

ز بهر بر و بوم و پیوند خویش

زن و کودک و خرد و فرزند خویش

همه سر به سر تن به کشتن دهیم

از آن به که کشور به دشمن دهیم

– می‌شود گفت نقشۀ راه حراست از ایران را هیچ‌کس بهتر از فردوسی ترسیم نکرده. ابیاتی دارد که واقعاً تعویذ و حرز است در حفظ مام وطن و تعیین سرحدات جغرافیایی و تاریخی.

– واقعیتی است که خویش و بیگانه به آن اقرار کرده‌اند. به همین دلیل است که تئودور نولدکه در یکی از مقالات ارزشمند خود وقتی به شاهنامه می‌رسد وطن‌پرستی فردوسی را اشتیاق زایدالوصف او برای ملتی می‌داند که وحدت و بزرگواری آن از مدت‌ها پیش از بین رفته بود. نکته‌ای که دکتر محمدامین ریاحی هم به‌درستی به آن اشاره کرده و معتقد است که در عصر فردوسی که ایران از یک‌سو در معرض آماج تهاجم اعراب بود و از سوی دیگر اقوام بیابانگرد تازه‌نفسی از شمال شرق به ایران می‌تاختند، شاهنامۀ فردوسی پیامی به مردم ایران بود برای برانگیختن روح پایداری در برابر خطرها. این پیام در سراسر شاهنامه از آغاز تا انجام آن به گوش می‌رسد.

– در نگرش‌های‌ آیینی و دینی هم گاهی با چنین بینشی در پیوند با وطن‌دوستی مواجه‌ایم.  

– بله. حب‌الوطن من الایمان حدیثی است که از پیامبر اسلام (ص) نقل شده و اتفاقاً گاهی شاعران ما چه در قدیم و چه در دورۀ معاصر به آن استناد کرده‌اند، از جمله سیمین بهبهانی در غزل معروفی که در ماه‌های آغازین جنگ تحمیلی سروده و در یکی از ابیات آن آشکارا به همین حدیث اشاره کرده است:

حدیث حب‌الوطن ز شوق بدان روش ساز می‌کنم
که جان شود هر کلام دل، چو برگشایم دهان خویش

– خوب است حالا که صحبت خانم بهبهانی به میان آمد این غزل او را یک‌بار هم از زبان شما بشنویم، به‌خصوص که فرمودید شعری است که در آغازین ماه‌های جنگ تحمیلی سروده شده و تقارنی هم با واقعۀ اخیر، یعنی تجاوز اسرائیل و آمریکا به ایران دارد.

– البته من همۀ ابیات آن شعر را در حافظه ندارم.

– متن کامل آن را من اینجا دارم و اگر مایل باشید آن را به عنوان حسن ختام این گفت‌وگو از زبان شما بشنویم.

– بله:

دوباره می‌سازمت وطن اگر چه با خشت جان خویش
ستون به سقف تو می‌زنم، اگر چه با استخوان خویش
دوباره می‌بویم از تو گُل، به میل نسل جوان تو
دوباره می‌شویم از تو خون، به سیل اشک روان خویش

دوباره، یک روز روشنا، سیاهی از خانه می‌رود
به شعر خود رنگ می‌زنم، ز آبی آسمان خویش
اگر چه صدساله مرده‌ام، به گور خود خواهم ایستاد
که بردَرَم قلب اهرمن، ز نعرۀ آن‌چنان خویش

کسی که «عظم رمیم» را دوباره انشا کند به لطف
چو کوه می‌بخشدم شکوه، به عرصۀ امتحان خویش
اگر چه پیرم ولی هنوز، مجال تعلیم اگر بُوَد
جوانی آغاز می‌کنم کنار نوباوگان خویش

حدیث حب‌الوطن ز شوق بدان روش ساز می‌کنم
که جان شود هر کلام دل، چو برگشایم دهان خویش
هنوز در سینه آتشی، به‌جاست کز تاب شعله‌اش
گمان ندارم به کاهشی، ز گرمی دودمان خویش
دوباره می‌بخشی‌ام توان، اگر چه شعرم به خون نشست
دوباره می‌سازمت به جان، اگر چه بیش از توان خویش

نوشته رئیس سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران:
«وطن» در شعر شاعران ایران اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

تجاوز رژیم متخاصم صهیونیستی به خاک کشورمان تنها یک جنگ نظامی و آسیب به زیرساخت‌ها نبود، بلکه میدانی گسترده از ابعاد تمدنی، فرهنگی، فکری، روانی و حتی نخبگانی را در بر گرفت. کما اینکه کشتار جمعی از دانشمندان ایران در حوزه انرژی هسته‌ای و حتی هوش مصنوعی آورده‌‌ای جز آسیب به جامعه نخبگانی به عنوان پرچمداران نظامِ علمی کشور نداشت. جامعه‌ای که همواره از شرایط حفاظت از محفوظات علمی خود در دوره‌های مختلف گله‌مند بودند و همواره برای رسیدن به امنیت شغلی تلاش کردند تا بتوانند در سایه آرامش و امنیت اقتصادی خدمات علمی به ایرانیان ارائه دهند.

پریسا ساسانی: سرمایه فکری و انسانی عامل کارآمد و در عین حال یک منبع پنهان در موفقیت یک کشور در سطوح مختلف علمی و فناوری است و نقش نخبگان به عنوان افرادی مطالعه‌گر، پژوهشگر و هوشمند در حفظ داشته‌های علمی بسیار مهم و آینده ساز است. اما نقش جامعه نخبگانی در ترمیم آسیب‌های علمی پس از جنگ چیست؟

جامعه امروز به رهبری فکری نخبگان نیازمند است

به گزارش اختصاصی خبرگزاری سینا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر مشکاتی، پژوهشگر دینی معتقد است مسئولیت نخبگان در شرایط جنگ و مخاصمه، تنها یک وظیفه اجتماعی نیست، بلکه یک مسئولیت تاریخی و اخلاقی است. آنان امانت‌داران فکر و اندیشه جامعه‌اند و باید در حفظ این امانت الهی کوشا باشند. سکوت در برابر تحریف، بی‌تفاوتی نسبت به گسترش یأس و بی‌عملی در برابر توطئه‌های دشمن، خیانت به این امانت است.

وی ادامه داد: جامعه امروز ما بیش از هر زمان دیگری به رهبری فکری نخبگان خود نیازمند است. این رهبری باید مبتنی بر صداقت، شجاعت، و عمق باشد. نخبگان باید خود را بخشی از پیکر این ملت بدانند و با درک دردها و رنج‌های مردم، مرهمی بر زخم‌هایشان باشند. آنان باید با گفتار و کردار خود، الگو و اسوه مقاومت، بصیرت و امید باشند.

این پژوهشگر دینی اظهار داشت: باور ما این است که اگر نخبگان جامعه با تمام توان و اخلاص وارد میدان شوند و رسالت خود را به‌درستی ایفا کنند، هیچ قدرتی نخواهد توانست اراده این ملت را در هم بشکند و هیچ توطئه‌ای نخواهد توانست نور امید را در دل‌هایمان خاموش کند. این نبرد، نبرد بصیرت است و پیروزی، از آن کسانی است که چشم دل را برای دیدن حقیقت می‌گشایند و پای در مسیر امید می‌نهند. به قول فردوسی بزرگ «چو ایران نباشد تن من مباد بدین بوم و بر زنده یک تن مباد»؛ این شعر، نهایت عشق به میهن و فداکاری برای آن را نشان می‌دهد که باید سرلوحه عمل همه ما، به ویژه نخبگان، باشد.

عاصمه قاسمی، مشاور عالی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی نیز گفت: در شرایط قشر نخبه و دانشگاهی باید بتواند در جامعه اثرگذار باشد، از تلاش برای ایجاد فضای آرامش و کاستن استرس‌ها در جامعه تا تبیین و روشنگری شرایط موجود را باید ورود پیدا کند.

نخبگان برای ماندن در ایران باید صبور باشد

صحبت از نقش کلیدی نخبگان در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از نخبگان از شرایط شغلی خود گله‌مند هستند و معتقدند حضور نخبگان در بدنه دولت به سختی امکان پذیر است و اجازه ماندگاری و پیشرفت به آنها داده نمی‌شود‌ و عملا جای رشد برای نخبگان باقی نمی‌ماند.

در هیمن راستا علی طهانی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی از نخبگان مهاجرت معکوس با بیان این مطلب که نخبگان برای ماندن در ایران باید صبور باشد و با به نوعی در حوزه جذب و استخدام با بدنه دولت بجنگد؛ درگفت‌‎و‌گوی اختصاصی با خبرگزاری سینا، گفت: ورود نخبگان به سیستم‌های دولتی و یا دانشگاه‌ی بسیار دشوار است و سیستم پیچیده و زمان‌بری را در بوروکراسی اداری طی می‌کند و در نتیجه فرد نخبه ترجیح می‌دهد وقت وعمر خود را در رفت و آمدهای اداری صرف نکند.

نوشته نقش جامعه نخبگانی در ترمیم آسیب های علمی پس از جنگ چیست؟ اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

نوشته بابک رضایی: هنرمندان در کنار مردم ایستادند اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

– تأثیر درمان روانی-اجتماعی بر کیفیت زندگی افراد با PTSD ناشی از سوختگی: یک برنامه درمانی ۱۲ جلسه‌ای منجر به بهبود معنادار در ابعاد مختلف کیفیت زندگی (جسمی، روانی، اجتماعی، محیطی) بیماران سوخته شد.

– تأثیر روش‌های مختلف درمان PTSD بر حافظه کاذب: مقایسه اثربخشی دو روش EMDR (حساسیت‌زدایی و بازپردازش از طریق حرکت چشم) و Debriefing نشان داد که گروه EMDR حافظه کاذب کمتری نسبت به دو گروه دیگر داشتند.

– مقایسه بازتوانی‌های بدنی، شناختی و ترکیبی برای بهبود حافظه و توجه در جانبازان PTSD: این مطالعه به بهبود حافظه و توجه در جانبازان منجر شد. بررسی مقالات نمایه شده در SID.ir با موضوع استرس پس از سانحه نشان می‌دهد که مشاوره و روان‌درمانی مؤثرترین راهکار برای افراد مبتلا به PTSD است.

همچنین، جنگ به‌عنوان مهم‌ترین عامل ایجاد PTSD در مقالات ایرانی شناخته شده است که اهمیت پرداختن به سلامت روان آسیب‌دیدگان جنگ و بحران را دوچندان می‌کند. این پژوهش که بر لزوم ادامه تحقیقات و توسعه روش‌های درمانی مؤثرتر برای مدیریت این اختلال روانی تأکید دارد؛ بهترین درمان‌های ذکر شده در مقالات PTSD را اینگونه بیان می‌کند؛ باوجود اینکه انتخاب بهترین درمان برای PTSD به شرایط فردی بستگی دارد، اما براساس نتایج پژوهش‌ها، مواردی همچون درمان ترکیبی شناختی-ورزشی (بازتوانی ترکیبی) که رویکردی مؤثر در بهبود حافظه و توجه است، درمان EMDR (حساسیت‌زدایی و بازپردازش از طریق حرکت چشم) برای کمک به کاهش خاطرات کاذب، طرح‌واره‌درمانی و شناختی-رفتاری (CBT) مؤثر برای کاهش علائم PTSD و ترومای ثانویه و درمان روانی-اجتماعی به ویژه برای بیماران سوخته با PTSD که بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی به ارمغان می‌آورد؛ به‌عنوان مؤثرترین روش‌ها معرفی شده‌اند.

جهت دسترسی به مقالات مرتبط با موضوع «PTSD» و «استرس پس از سانحه» می‌توانید این اصطلاح را در صفحه اصلی پایگاه SID جستجو کنید

نوشته مقالات پژوهشگران ایرانی در مورد «اختلال استرس پس از سانحه» چه می‌گوید؟ اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

انجمن جامعه‌شناسی ایران و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی در ابتدای جنگ دوازده روزه نامه‌ای درباره تجاوزگری رژیم اسرائیل و متحدانش از جمله آمریکا به انجمن‌های مختلف از جمله انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی ارسال کرد.

به گزارش خبرگزاری سینا، امروز این انجمن بیانیه‌ای را در همبستگی با پژوهشگران ایرانی و در نقض معاهدات بین‌المللی توسط آمریکا و اسرائیل صادر کرد. ترجمه این بیانیه بدین شرح است:

 در پاسخ به درخواست‌های اعضای حقیقی انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی (ISA) و درخواست رسمی انجمن جامعه‌شناسی ایران—عضو جمعی ISA—و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران، ISA بیانیه زیر را صادر کرد.

انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی نگرانی عمیق خود را از تشدید تجاوزات نظامی دولت‌های اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران ابراز می‌کند که زندگی شهروندان عادی ایران را تحت تأثیر قرار داده است. این اقدامات نقض قوانین بین‌المللی است و منجر به اختلال گسترده، آوارگی، و ترس، از جمله در تهران، شهری با بیش از ده میلیون نفر جمعیت و محل زندگی بسیاری از همکاران و موسسات دانشگاهی ما، شده است.

انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی در کنار انجمن جامعه‌شناسی ایران، اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران، و پژوهشگران سراسر ایران می‌ایستد که همچنان با محدودیت‌های شدید بر امنیت، تحرک، و توانایی خود برای مشارکت در زندگی عمومی و دانشگاهی روبرو هستند. دانشمندان علوم اجتماعی و سازمان‌های جامعه مدنی ایران، از جمله انجمن جامعه‌شناسی ایران، انعطاف‌پذیری قابل توجهی و تعهد راسخی به دانش‌پژوهی عمومی در برابر سرکوب دولتی و محدودیت‌های پایدار بر آزادی آکادمیک از خود نشان داده‌اند. موج کنونی خشونت، جان و امنیت شخصی آن‌ها، و همچنین این فضای فکری و مدنی شکننده اما حیاتی را بیش از پیش تهدید می‌کند.

ما به ویژه نگران تأثیر مستقیم این تجاوز بر توانایی جامعه‌شناسان ایرانی برای مشارکت در زندگی آکادمیک بین‌المللی هستیم، از جمله پنجمین مجمع جامعه‌شناسی ISA در رباط، که بسیاری از همکاران ایرانی ما اکنون مجبور به کناره‌گیری از آن شده‌اند.

در شناخت این شرایط اضطراری، و در راستای تعهد ما به عدالت و تبادل علمی جهانی، ISA به تقویت صدای آسیب‌دیدگان از جنگ و سرکوب ادامه خواهد داد و خواهان صلح و پایان دادن به درگیری‌های خشونت‌آمیز است. ISA بر تعهد خود به حفظ گفتگوی بین‌المللی، تقویت صداهای به حاشیه رانده شده، و حمایت از اراده جمعی اعضای خود در برابر جنگ، آوارگی، و سرکوب تأکید می‌کند.

همانطور که در طول بحران‌ها در مناطق دیگر تأیید کرده‌ایم، ISA معتقد است که سکوت در برابر بی‌عدالتی به بازتولید عدم تقارن‌های جهانی در کیفیت زندگی و تولید و گردش دانش کمک می‌کند. امروز، بیش از هر زمان دیگری، ما خواستار مشارکت انتقادی دانشمندان علوم اجتماعی و حمایت از آزادی آکادمیک در سراسر جهان هستیم.

انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی با نگرانی به تأثیرات این و سایر درگیری‌ها که بر جمعیت‌ها تأثیر می‌گذارد، آسیب‌های جبران‌ناپذیری وارد می‌کند یا سال‌ها برای بازگرداندن شرایط زندگی قبلی نیاز دارد، می‌نگرد. این درگیری‌ها زندگی میلیون‌ها انسان بی‌گناه را بدتر می‌کند و پیوندهای باستانی همزیستی مسالمت‌آمیز میان مردم را از بین می‌برد. در این دوران آشفتگی جهانی، ISA از همه دولت‌ها می‌خواهد مسیرهای متفاوتی را انتخاب کنند—مسیرهایی که گفتگو، همبستگی، و بهبود شرایط زندگی را تقویت می‌کند—با جستجوی راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز برای درگیری‌ها، رد گفتار و اعمال نفرت‌انگیز و جنگ‌طلبانه، و تأیید مجدد تعهد خود به دفاع از حقوق بشر و ترویج صلح جهانی.

نوشته بیانیه همبستگی با پژوهشگران ایرانی در بحبوحه تشدید خشونت‌ها اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

نوشته «جهان ستم» همایون شجریان منتشر شد؛ متولد شده از غبار جان‌های زخم خورده اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.

نوشته اعتراض الیور استون به آمریکا؛ سلطه جویی در خونش است اولین بار در خبرگزاری سیناپرس. پدیدار شد.