بررسی تازهای نشان میدهد حضور منظم در فعالیتهای فرهنگی، از رفتن به سینما گرفته تا بازدید از موزهها، میتواند به کاهش سرعت پیری زیستی کمک کند و اثری نزدیک به ورزش منظم بر سلامت بدن داشته باشد.
پژوهشگران در این تحقیق اطلاعات مربوط به نزدیک به دو هزار نفر از شرکتکنندگان در طرح مطالعاتی طولی سالمندی انگلستان را بررسی کردند. این پروژه وضعیت افراد ۵۰ ساله و بالاتر را در سراسر انگلستان طی سالهای مختلف دنبال میکند و تغییرات سلامت آنها را مورد ارزیابی قرار میدهد.
شرکتکنندگان پرسشنامههایی را تکمیل کردند که در آن میزان حضورشان در سینما، تئاتر، کنسرت، اپرا، موزهها و گالریهای هنری ثبت شده بود. پژوهشگران با استفاده از این دادهها، برای هر فرد امتیازی تحت عنوان میزان مشارکت فرهنگی تعیین کردند که بین صفر تا ۱۵ متغیر بود.
در ادامه، پرستاران ۱۰ شاخص فیزیولوژیکی مختلف را برای هر فرد اندازهگیری کردند. این شاخصها شامل شاخص توده بدنی، قدرت گرفتن دست، سرعت راه رفتن، فشار خون دیاستولیک و چند معیار جسمانی دیگر بود تا وضعیت واقعی سلامت و روند پیری بدن مشخص شود.
ارتباط مشارکت فرهنگی با کاهش سرعت پیری
نتایج این مطالعه که در نشریه Journal of Epidemiology and Community Health منتشر شده، نشان داد افرادی که مشارکت فرهنگی بیشتری داشتند، به طور معناداری از نظر شاخصهای فیزیولوژیکی جوانتر بودند و روند پیری زیستی در آنها با سرعت کمتری پیش میرفت.
پژوهشگران اعلام کردند افرادی که هر چند ماه یکبار در برنامههایی مانند بازدید از موزه، گالری هنری یا رفتن به سینما شرکت میکردند، از نظر سن فیزیولوژیکی به طور میانگین ۶۶.۹ سال سن داشتند. این رقم حدود سه سال بیشتر از افرادی بود که به ندرت در چنین فعالیتهایی حضور پیدا میکردند.
همچنین مشخص شد افرادی که امتیاز بالاتری در زمینه مشارکت فرهنگی کسب کرده بودند، بیشتر زنان بودند. همچنین این افراد حتمال اشتغال بالاترس داشتند و در مجموع از وضعیت سلامت مطلوبتری برخوردار بودند.
فرهنگ؛ راهکاری برای سالمندی سالم
پژوهشگران معتقدند گسترش فرصتهای مشارکت فرهنگی میتواند به عنوان راهکاری امیدوارکننده برای کاهش سرعت پیری فیزیولوژیکی و حمایت از سالمندی سالم مورد استفاده قرار گیرد.
آنها توضیح دادند که مشارکت فرهنگی رفتاری قابل تغییر است و به همین دلیل میتواند نقطه مناسبی برای مداخله با هدف افزایش طول عمر سالم باشد.
به گفته محققان، نکته قابل توجه این است که اثر چنین فعالیتهایی میتواند با تأثیر ورزش منظم بر سلامت قابل مقایسه باشد.
آنها همچنین تأکید کردند افزایش دسترسی جغرافیایی و کاهش موانع مالی برای استفاده از مراکز فرهنگی و شرکت در رویدادهای هنری، فرصت حضور منظم افراد در این برنامهها را بیشتر خواهد کرد.
به باور پژوهشگران، فعالیتهای فرهنگی که در سطح جامعه برگزار میشوند، میتوانند حس مشارکت اجتماعی را نیز تقویت کنند.
آنها به نمونهای اشاره کردند که در آن یک برنامه ۱۰ هفتهای در موزه برگزار شد و شامل سخنرانی متصدیان موزه، آشنایی نزدیک با اشیای تاریخی، نشستهای گفتوگو و فعالیتهای هنری بود. نتایج این برنامه نشان داد سالمندان منزوی پس از شرکت در آن، احساس شادمانی بیشتری داشتند و امید و دلگرمی آنها نیز افزایش پیدا کرده بود.
اوایل امسال نیز پژوهشی که از سوی محققان دانشگاه کالج لندن انجام شد، شواهدی ارائه کرد که نشان میدهد فعالیتهای هنری و فرهنگی باید همانند ورزش به عنوان رفتاری مؤثر در ارتقای سلامت شناخته شوند.
در این تحقیق مشخص شد فعالیتهایی مانند مطالعه کتاب، گوش دادن به موسیقی یا بازدید از گالریهای هنری و موزهها میتوانند آثار مثبتی بر سلامت افراد داشته باشند.
پژوهشگران توضیح دادند احتمالاً دلیل این موضوع آن است که هر یک از این فعالیتها از طریق تحریک جسمی، ذهنی، عاطفی یا اجتماعی، اثر متفاوتی بر سلامت انسان بر جای میگذارند.
دیزی فنکورت، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشگاه کالج لندن، گفت این یافتهها نشان میدهد هنر و فعالیتهای فرهنگی حتی در سطح زیستی نیز بر سلامت انسان اثر میگذارند. این نتایج، شواهدی فراهم میکنند که بر اساس آن باید مشارکت در فعالیتهای هنری و فرهنگی همانند ورزش به عنوان رفتاری تقویتکننده سلامت در نظر گرفته شود.
به نظر فنکورت، نتایج این بررسی نشان میدهد حضور در انواع مختلف فعالیتهای هنری میتواند سودمندتر باشد. او در پایان گفت که احتمالاً علت این موضوع، تفاوت ویژگیهای هر فعالیت است؛ زیرا هر کدام از آنها از طریق ایجاد تحریک جسمی، شناختی، احساسی یا اجتماعی، به شیوهای متفاوت به حفظ و ارتقای سلامت افراد کمک میکنند.
