مراقبت و اشتراک در جوامع کوچک
شواهد DNA باستانی نشان میدهد که نئاندرتالها معمولاً در گروههای کوچک و اغلب منزوی زندگی میکردند؛ وضعیتی که باعث سطح بالایی از درونآمیزی و ایجاد بیماریهای ژنتیکی میشد. بااینحال، مقداری جابهجایی وجود داشت؛ بهویژه در میان زنان که ممکن است برای کاهش خطر درونآمیزی بین گروهها جابهجا میشدند.
این ترکیب انزوا و همکاری گاهبهگاه میان گروهها، تفاوتی میان نئاندرتالها و انسان خردمند نشان میدهد؛ زیرا انسان خردمند شبکههای اجتماعی بزرگتر و پیچیدهتر شکل میدادند. آسیبهای دیدهشده روی اسکلتهای نئاندرتال نشان میدهد که هم مردان و هم زنان در فعالیتهای بسیار سخت جسمانی، احتمالاً مرتبط با شکار جانوران بزرگ، مشارکت داشتند.
افراد جوان نیز بهخوبی مورد مراقبت قرار میگرفتند؛ نمونهی آن تینا، دختر نئاندرتال مبتلا به سندرم دان است که در شبهجزیرهی ایبری زندگی میکرد. او احتمالاً به دلیل مراقبتی که مادرش و گروه بزرگتر از او میکردند، تا ششسالگی زنده ماند.
در برخی مناطق و برخی جمعیتها، نئاندرتالها احتمالاً تفاوت چندانی با انسان خردمند نداشتند. بااینحال، تماس میان دو جمعیت در اروپا احتمالاً پراکنده و محدود بود. فرایند انقراض نئاندرتالهای اروپایی بیش از پنجهزار سال طول کشید. ساختار جمعیتهای نئاندرتال (گروههای کوچک و بسیار درونآمیز)، راهبردهای تولیدمثل، جایگاه آنها در زیستبومها، آشوب اقلیمی و کاهش شکارهای اصلیشان، همگی چشماندازی ناامیدکننده ایجاد کردند. حتی فورانهای عظیم آتشفشانی و برخورد شهابسنگها نیز بهعنوان عواملی که شرایط را برای آنها سختتر کردند، پیشنهاد شدهاند.
شاید اگر انسان خردمند از آفریقا گسترش نمییافت، جمعیتهای نئاندرتال در دورهی میانیخچالی بعدی بار دیگر از پناهگاههای جنوب اروپا، تمام اوراسیا را دوباره اشغال میکردند
شاید اگر انسان خردمند از آفریقا گسترش نمییافت، جمعیتهای نئاندرتال در دورهی میانیخچالی بعدی بار دیگر از پناهگاههای جنوب اروپا، تمام اوراسیا را دوباره اشغال میکردند؛ همانطور که بارها در گذشته انجام داده بودند. شاید هزاران سال بیشتر دوام میآوردند. هرگز نمیتوانیم بفهمیم.
گونهی ما با سرعتی بیسابقه در سراسر جهان گسترش یافت و به مناطقی رسید که هیچ انسانتبار دیگری قبلاً به آنها نرفته بود. انسان خردمند در کنار نئاندرتالها، با انسانهای دیگری از گونههای متفاوت نیز روبهرو شد: دنیسوواها در آسیای مرکزی، هومو لوزوننسیس در اقیانوس آرام، هومو فلورسیِنسیس در جنوب شرق آسیا و احتمالاً گونههای دیگری که هنوز کشف نشدهاند.
اگر پس از ۱۶۰ سال مطالعهی نئاندرتالها هنوز پاسخ قطعی دربارهی انقراض آنها نداریم، مسیر درک ناپدیدشدن دیگر گونههای انسانی نیز به همان اندازه طولانی و به همان اندازه شگفتانگیز خواهد بود.
