فلج شدن آسمان خاورمیانه؛ موج بیسابقه لغو پروازهای منطقهای توسط ایرلاینهای جهانی
11 اسفند 1404 ساعت 18:25
موج بیسابقه لغو پروازهای منطقهای و بینالمللی، آسمان غرب آسیا را به یکی از خلوتترین دورانهای تاریخی خود رسانده است تا رادارهای هوانوردی شاهد توقف هزاران مسیر تجاری باشند.
صنعت هوانوردی همواره بهعنوان یکی از حساسترین زیرساختهای جهانی در برابر تنشهای ژئوپلیتیک شناخته میشود. با گسترش دامنه درگیریها و تغییر معادلات امنیتی در خاورمیانه، شرکتهای بزرگ هواپیمایی برای حفظ ایمنی ناوگان و مسافران خود، ناگزیر به تغییر مسیرهای ترانزیتی و تعلیق گسترده خدمات خود شدهاند؛ اتفاقی که علاوه بر سرگردانی مسافران، خسارات اقتصادی سنگینی به زنجیره تامین جهانی و اکوسیستم گردشگری وارد میکند.
آمار تکاندهنده گاردین؛ لغو پروازهای منطقهای و فلج شدن فرودگاهها
بر اساس دادههای منتشر شده توسط نشریه معتبر گاردین، شوک امنیتی اخیر باعث شده تا تنها در یک روز، بیش از سه هزار و چهارصد عملیات پروازی در هفت فرودگاه کلیدی خاورمیانه به حالت تعلیق درآید.
سه غول هوانوردی خلیج فارس، یعنی امارات، قطر ایرویز و اتحاد که روزانه شبکه ارتباطی بیش از ۹۰ هزار مسافر را بین سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا مدیریت میکنند، اکنون با چالشهای بیسابقهای در حفظ جریان ترانزیت خود مواجه هستند. توقف این شریانهای ارتباطی نشان میدهد که چگونه یک بحران امنیتی میتواند هابهای بزرگ فرودگاهی را در عرض چند ساعت به حالت نیمهتعطیل درآورد.
دومینوی تعلیق؛ نگاهی به تصمیمات ایرلاینهای غربی و آمریکایی
با بالا گرفتن سطح هشدارها، غولهای هوانوردی ایالات متحده شامل دلتا و یونایتد ایرلاینز تمامی خدمات خود را حداقل تا پایان هفته جاری متوقف کردهاند. این رویکرد محتاطانه به سرعت به قاره سبز نیز سرایت کرد. خطوط هوایی هلندی کیالام و شرکت آلمانی لوفتهانزا در اقداماتی مشابه، پروازهای خود به مقاصد مهمی همچون دبی، ریاض، بیروت و عمان را متوقف ساختند.
همچنین نامهای شناختهشدهای نظیر بریتیش ایرویز، ایر فرانس و ویرجین آتلانتیک نیز با تغییر مسیر یا لغو کامل برنامهها، از آسمان مناطق پرخطر دوری میکنند. ویرجین آتلانتیک صراحتاً اعلام کرده است که با دور زدن حریم هوایی کشورهای درگیر، زمان پروازهای مسافری به مقاصدی نظیر هند و مالدیو طولانیتر از حد معمول خواهد شد. سایر شرکتهای غربی نظیر ایر کانادا و ایرلاین لوت نیز تقویم پروازی خود را دستخوش تغییرات گستردهای کردهاند.
واکنش شرکتهای آسیایی و همسایگان به محدودیتهای حریم هوایی
دامنه این محدودیتها تنها به شرکتهای فراقارهای ختم نمیشود. ترکیش ایرلاینز و پگاسوس بهعنوان بازیگران مهم منطقه، پروازهای خود را به چندین کشور از جمله ایران، عراق، لبنان، اردن و کشورهای حاشیه خلیج فارس به حالت تعلیق درآوردهاند.
از سوی دیگر، شرکتهای آسیایی مانند ایر ایندیا و ایر آستانا نیز با صدور اطلاعیههای فوری، توقف موقت خدمات خود را تایید کردند. کارشناسان هوانوردی معتقدند که تداوم روند لغو پروازهای منطقهای علاوه بر تحمیل هزینههای نجومی به شرکتهای هواپیمایی، نیازمند بازطراحی موقت نقشههای ناوبری در سطح جهانی است و تا زمان بازگشت آرامش کامل به آسمان منطقه، این اختلالات پابرجا خواهد بود.
