زمان مطالعه: 2 دقیقه
«اریک وان» (Eric Vaughan)، مدیرعامل شرکت بزرگ نرمافزاری IgniteTech، در یکی از رادیکالترین تصمیمهای دوران مدیریتی خود، نزدیک به ۸۰ درصد از کارکنان این شرکت را در سال ۲۰۲۳ و اوایل ۲۰۲۴ اخراج کرد؛ دلیل اصلی؟ مقاومت در برابر پذیرش هوش مصنوعی.
وان که از همان ابتدای موج هوش مصنوعی مولد، آن را یک «تحول وجودی» برای همه صنایع میدانست، اعلام کرده بود که همه فعالیتهای شرکت باید حول هوش مصنوعی شکل بگیرد. او حتی برنامهای گسترده برای آموزش کارکنان، اختصاص ۲۰ درصد از بودجه حقوق به یادگیری ابزارهای AI، و برگزاری «دوشنبههای هوش مصنوعی» به راه انداخت؛ روزهایی که کارمندان صرفاً اجازه داشتند روی پروژههای AI کار کنند. اما مقاومت گسترده، حتی در بخش فنی شرکت، باعث شد این طرح شکست بخورد.
به گفته وان، برخی کارکنان بهجای یادگیری، حتی دست به «خرابکاری» زدند؛ موضوعی که تحقیقات مستقل نیز تأیید میکند. گزارش «Writer» در سال ۲۰۲۵ نشان داده که یکسوم کارکنان شرکتها عمداً در مسیر اجرای پروژههای AI اختلال ایجاد میکنند، چه با خروجیهای بیکیفیت و چه با خودداری از آموزش.
در نهایت IgniteTech تصمیم گرفت نیروی انسانی تازهای را با عنوان «متخصص نوآوری در AI» جذب کند و تقریباً کل ساختار سازمانی خود را بازسازی نماید. اکنون همه بخشهای شرکت، از فروش تا مالی، مستقیماً زیر نظر واحد هوش مصنوعی فعالیت میکنند.
نتیجه این تحول هرچند دردناک بود، اما به گفته وان «ثمره داد». تا پایان ۲۰۲۴، IgniteTech دو محصول هوش مصنوعی با ثبت اختراع در دست بررسی عرضه کرد و توانست در پروژههای توسعه محصول، زمانبندی را از چند ماه به تنها چهار روز کاهش دهد. همچنین سود عملیاتی شرکت به حدود ۷۵ درصد EBITDA رسید؛ رقمی بسیار بالا در صنعت نرمافزار.
وان در مصاحبه با فورچون تأکید کرده است: «این تغییر فقط یک تغییر فناورانه نبود؛ یک تغییر فرهنگی و تجاری بود. تغییر ذهنیت سختتر از اضافه کردن مهارتهاست.» او البته توصیه نمیکند دیگر شرکتها همان مسیر اخراج گسترده را تکرار کنند، اما هشدار داده: «اگر همه در یک قایق و در یک جهت پارو نزنند، مقصدی در کار نخواهد بود.»
تجربه IgniteTech برای مدیران ایرانی میتواند یک نمونه هشداردهنده باشد؛ سرمایهگذاری در هوش مصنوعی بدون جلب اعتماد و همراهی نیروی انسانی، محکوم به شکست است. شاید وقت آن رسیده که شرکتهای داخلی نیز بهجای تمرکز صرف بر ابزار، فرهنگسازی و آموزش هدفمند کارکنان را در اولویت قرار دهند.
