هزینه شارژ خودروهای برقی در ایران بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و از ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ تومان برای هر کیلووات به ۱۴۸۸ تا ۴۵۰۰ تومان رسیده است. این شرایط، هرچند کم اهمیت، تشویق مردم به خرید مدلهای الکتریکی را کاهش میدهد.
مسئلهی محیط زیست برای مسئولان در ایران، اولویت اصلی نیست. باتوجه به میانگین بسیار بالای مصرف بنزین و گازوئیل در کشور ما، نیاز به خوردوهای برقی و پلاگین هیبرید به شدت احساس میشود. از سویی دیگر، دولتمردان رده بالا، نسبت به اهمیت این موضوع برای بهبود آلودگی هوا و کاهش وابستگی اقتصادی به فراودههای نفتی بیتوجهی میکنند.
در کشورهای توسعهیافته، هزینه شارژ خودروهای برقی بهگونهای تنظیم میشود که ارزانتر از خودروهای بنزینی باشد و با مشوقهایی مانند بخشودگی مالیاتی همراه است. اما در ایران، افزایش هزینهها و نبود تعرفه مشخص برای شارژ خانگی، استفاده از خودروهای برقی را غیراقتصادی کرده است. مالکان خودروهای برقی که از شارژرهای خانگی استفاده میکنند، با محاسبه تساعدی برق و اخطار قطع برق مواجه میشوند.
نرخ انرژی برای خودروهای برقی، بسته به زمان مراجعه (ساعات کمبار، میانبار یا پربار)، نوع جایگاه شارژ (عمومی یا خصوصی) و فصل (تابستان یا غیره) متفاوت است. در فصول گرم و ساعات پیک مصرف، بالاترین نرخ (۴۵۰۰ تومان) اعمال میشود. تهران بیشترین تعداد ایستگاههای شارژ را دارد و پس از آن مازندران در رتبه دوم قرار دارد.
ایستگاههای شارژ به سه نوع تقسیم میشوند: سطح ۱ با ولتاژ ۱۲۰ ولت و توان ۱/۵ تا ۲ کیلوواتساعت، مناسب برای منازل هستند. سطح ۲ با ولتاژ ۲۴۰ ولت و توان ۳ تا ۱۹ کیلووات، مناسب مراکز تجاری و فست شارژ DC با ولتاژ ۲۰۰ تا ۶۰۰ ولت و توان ۵۰ تا ۳۵۰ کیلووات، که در ایستگاههای خصوص خارج ایران، ۸۰ درصد باتری را در زمانی حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه شارژ میکند.
با نرخهای جدید، هزینه پیمایش ۱۰۰ کیلومتر برای یک خودروی برقی با مصرف متوسط ۱۵ کیلووات، بین ۲۳ تا ۶۷ هزار تومان معادل ۸ تا ۲۲ لیتر بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومانی است. به بیان سادهتر، رانندگی با خودروی تمام الکتریکی که البته گرانتر از مدل بنزینی محسوب میشود، از نظر هزینهی انرژی، توجیه اقتصادی ندارد. علاوهبر این موارد، خودروهای برقی با مصرف بالاتر (بیش از ۲۰ کیلوواتساعت) نیز وجود دارند که در نتیجه، هزینه پیمایش خودروهای برقی تا سه برابر خودروهای بنزینی خواهد بود.
این تصمیمات، توجیه اقتصادی خرید خودروهای برقی را در ایران کاهش داده و با وجود وعدههای حمایت از این خودروها، زیرساختها و یارانههای لازم فراهم نشده است. این در حالی است که قطعی برق و ناتوانی در تأمین برق سراسری، چالشهای بیشتری برای مالکان خودروهای برقی ایجاد کرده است.
مقایسه مصرف بنزین و هزینه شارژ در ایران
اگر میانگین قیمت برق برای خودروهای الکتریکی داخل ایران را ۳ هزار تومان به ازای هر کیلوات فرض کنیم، برای باتری ۵۰ کیلووات ساعتی کیامسی J7 الکتریکی، ۱۵۰ هزار تومان هزینه خواهد داشت. در ازای این پول، میتوانید با خودرو الکتریکی خود حدود ۴۰۰ کیلومتر رانندگی کنید. برای نسخه بنزینی همین خودرو، اگر بالاترین مصرف سوخت شهری در تابستان را براساس ۱۰ لیتر در صد کیلومتر فرض کنیم، برای ۴۰۰ کیلومتر رانندگی ۴۰ لیتر بنزین مصرف میشود که معادل ۱۲۰ هزار تومان است. البته میانگین مصرف بنزین KMC j7 در شرایط واقعی ۶ تا ۸ لیتر است.
